Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Τα χτυπήματα του Κιέβου με ATACMS στη Ρωσία δεν είναι ασημένια σφαίρα και δεν θα ήταν ποτέ Οι Ουκρανοί χρησιμοποίησαν 5-6 φορές ισχυρά ATACMS για να ανατινάξουν αεροπλάνα και να πλήξουν αεροδρόμια. Ακόμα κι αν η Ουκρανία παραλάβει περισσότερα – κάτι που δεν είναι σίγουρο – οι προτεραιότητές της δεν είναι πιθανό να αλλάξουν δραματικά. Η πρόσφατη ανατροπή 180 μοιρών από τον Λευκό Οίκο της μακροχρόνιας απαγόρευσης Ουκρανικών επιδρομών βαθιά στη Ρωσία με χρήση Αμερικανικών πυραύλων ATACMS ασφαλώς θα έχει επιπτώσεις,αλλά είναι εξαιρετικά δύσκολο να επηρεάσει την πορεία του πολέμου,. Όμως πιθανότατα θα υποβαθμίσει αρκετά την ικανότητα της Ρωσικής αεροπορίας να βομβαρδίζει Ουκρανικούς πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους. ,
Με βάση το ιστορικό της χρήσης του όπλου από τις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας (AFU) μέχρι στιγμής, οι AFU είναι πολύ πιθανό να χρησιμοποιήσουν νέες παραδόσεις πυραύλων ATACMS από τις ΗΠΑ για να χτυπήσουν Ρωσικά στρατιωτικά -μεταγωγικά αεροσκάφη, αεροπορικές βάσεις, περιοχές διοικητική μέριμνας ως και συστήματα αεράμυνας.
Το ATACMS είναι ένας βαλλιστικός πύραυλος που πετά σε υψηλή, παραβολική τροχιά με υπερηχητικές ταχύτητες, μπορεί να μεταφέρει κοντά ωφέλιμο φορτίο κεφαλής μισού τόνου και είναι ακριβής στο στόχο (μέχρι πολύ λίγα μέτρα.) Η Ρωσία ισχυρίζεται ότι τα συστήματα αεράμυνας της αντέχουν αλλά η χρήση τους έδειξε ότι το ATACMS μπορούν και έχουν καταστρέψει αυτά τα κορυφαία Ρωσικά συστήματα, ακόμα κι αν τα ραντάρ τους δουν το ATACMS να έρχεται.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του υπογράφοντα η Ουκρανία, τον Σεπτέμβριο του 2023, φέρεται να έλαβε την πρώτη της παρτίδα 15-20 πυραύλων ATACMS M39 ATACMS, ένα όπλο με βεληνεκές 150 χιλιομέτρων (93 μίλια). Ένας όρος των ΗΠΑ για τη μεταφορά όπλων ήταν η απαγόρευση της χρήσης του όπλου εναντίον στόχων εντός της Ρωσίας, επειδή ο Λευκός Οίκος έκρινε λαθεμένα ότι τα Ουκρανικά πλήγματα στη Ρωσία με όπλο κατασκευασμένο στις ΗΠΑ θα μπορούσαν να κάνουν τη Ρωσία μαζικά να αντεπιτεθεί.Η τελευταία αλλαγή της στάσης Μπάιντεν που επιτρέπει στην Ουκρανία να χτυπήσει τη Ρωσία με όπλα μεγάλου βεληνεκούς των ΗΠΑ ανοίγει τη βεντάλια για εκατοντάδες στόχους εντός της Ρωσίας.
Δεκαέξι μήνες μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ,το Κίεβο υπέβαλε τα πρώτα του αιτήματα στην Ουάσιγκτον για όπλα μεγάλου βεληνεκούς για να αμυνθεί. Στις 17 Οκτωβρίου 2023, οι πύραυλοι ATACMS έπληξαν ένα ζεύγος Ρωσικών στρατιωτικών αεροδρομίων. Ήταν η πρώτη επιβεβαιωμένη χρήση του όπλου από την Ουκρανία στο πεδίο της μάχης. Δυο πυραύλοι έπληξαν μια Ρωσική στρατιωτική αεροπορική βάση στην κατεχόμενη Ουκρανία κοντά στο λιμάνι της Αζοφικής πόλης Μπεριάνσκ , ενώ ένα άλλο δίδυμο έπληξε ένα Ρωσικό στρατιωτικό αεροδρόμιο στην κατεχόμενη περιοχή του Λουχάνσκ. Αυτόπτες μάρτυρες είπαν για δύο έως τέσσερις πυραύλους που χρησιμοποιήθηκαν στο χτύπημα, ορισμένοι με πυρομαχικά διασποράς.
Έχουν βαθιά ιστορία τα πυραυλικά πλήγματα σ Ρωσικούς στόχους.
Σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις, συμπεριλαμβανομένων των Ρωσικών, οι πύραυλοι M39, ένα όπλο της δεκαετίας του 1990 με μέγιστο βεληνεκές 165 χιλιομέτρων (103 μίλια), ήταν εξαιρετικά επιτυχημένοι. Οι δορυφορικές εικόνες αργότερα έδειξαν ότι σχεδόν είκοσι επιθετικά και γενικής χρήσης ελικόπτερα καταστράφηκαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Συστοιχίες αεράμυνας, κτίρια αρχηγείων, στρατώνες πιλότων και πληρώματος εδάφους, χώροι αποθήκευσης καυσίμων και αποθήκες πυρομαχικών χτυπήθηκαν επίσης στις επιδρομές, που ονομάστηκαν «Επιχείρηση Dragonfly» από το τμήμα ειδικών στρατιωτικών επιχειρήσεων της Ουκρανίας, SSO.
Στις 25 Οκτωβρίου, σύμφωνα με Ρωσικές πηγές, οι Ουκρανοί σχεδιαστές κρούσης έπληξαν ένα ζευγάρι πυραύλων ATACMS εναντίον ενός προηγμένου Ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 που είχε αναπτυχθεί στην κατεχόμενη περιοχή του Λουχάνσκ. . Ο εκπρόσωπος του Ουκρανικού στρατού είπε ότι ο S-400 διαλύθηκε αλλά αρνήθηκε να αναγνωρίσει το όπλο που χρησιμοποιήθηκε. Τα τοπικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αργότερα δορυφορικές εικόνες αναφέρουν εκρήξεις και μια μεγάλη φωτιά ως και συντρίμμια ATACMS που βρέθηκαν εκεί που ήταν οι S-400.
Στις 31 Οκτωβρίου 2023 , Ουκρανικοί πύραυλοι έπληξαν ένα Ρωσικό σύστημα αεράμυνας S-300 που είχε αναπτυχθεί κοντά στην κατεχόμενη πόλη Γεβπατορίγια της Κριμαίας. Μερικοί Ρώσοι μιλμπλόγκερ ισχυρίστηκαν ότι επρόκειτο για ATACMS, αλλά Ρωσικές επίσημες δηλώσεις ανέφεραν ότι επρόκειτο για Βρετανικούς ή Γαλλικούς πυραύλους κρουζ
Συνολικά, μετά την απόφαση του Λευκού Οίκου τον Σεπτέμβριο να οπλίσει την AFU με πυραύλους παλαιού μοντέλου M39 ATACMS, η AFU φαίνεται ότι έλαβε περίπου είκοσι πυραυλους και τους χρησιμοποίησε μέσα σε λίγες εβδομάδες, στοχεύοντας πάντα είτε αεροδρόμια είτε αντιαεροπορικά συστήματα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα Ουκρανικών μέσων ενημέρωσης, οι AFU ζήτησαν αμέσως από τον Λευκό Οίκο περισσοτέρους ATACMS, όσα μπορούσε να στείλει η Αμερική, αλλά η κυβέρνηση Μπάιντεν αρνήθηκε τότε επικαλούμενη ανησυχίες για κλιμάκωση με τη Ρωσία, καθώς και ανησυχίες του Πενταγώνου για εξάντληση των υπαρχόντων αποθεμάτων.
Η Κριμαία στους κύριους στόχους των Ουκρανικών πυραύλων
Μετά από μια σχεδόν εξάμηνη παύση, στις 17 Απριλίου 2024, δώδεκα Ουκρανικοί πύραυλοι έπληξαν ένα Ρωσικό στρατιωτικό αεροδρόμιο κοντά στην κατεχόμενη πόλη Τζανκόι της Κριμαίας. Σύμφωνα με πληροφορίες μου , ως και 50 μαχητικά αεροσκάφη βρίσκονταν στο αεροδρόμιο τη στιγμή της επίθεσης στις 3 τα ξημερώματα. Η βάση βρισκόταν στο εξωτερικό άκρο του φακέλου εμβέλειας M39 ATACMS μήκους 150 χιλιομέτρων (93 μίλια). Τα Ρωσικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ευρέως ότι οι Αμερικανικοί βαλλιστικοί πύραυλοι MGM-140 ATACMS,-η έκδοση μεγαλύτερου βεληνεκούς του πυραύλου M39-είχαν πραγματοποιήσει τα πλήγματα.
Αυτόπτες μάρτυρες είπαν ότι οι πύραυλοι ήρθαν σε δύο κύματα, το πρώτο οπλισμένο με πυρομαχικά διασποράς που στόχευαν σταθμευμένα αεροσκάφη και το δεύτερο με κεφαλές υψηλής εκρηκτικής ύλης για να χτυπήσουν την αποθήκευση καυσίμων και πυρομαχικών. Πιθανές επακόλουθες επιδρομές ATACMS έπληξαν ξανά την αεροπορική βάση Τζανκόι στις 30 Απριλίου. Την ίδια ημέρα, Ρωσικά στρατιωτικά αεροδρόμια κοντά στις πόλεις Συμφερούπολη και Σεβαστούπολη και οι πόλεις Γκβαρντέισκα και Eβπατόρια επίσης χτυπήθηκαν από συνολικά 10-12 πυραύλους . Όπως και στις επιδρομές του Απριλίου, με βάση δορυφορικές εικόνες και αναφορές αυτόπτων μαρτύρων, οι AFU στόχευσαν Ρωσικά αεροσκάφη, συστήματα αεράμυνας και υποδομές αεροπορικής βάσης.
Στις 10 Μαΐου, ένας ή δύο, σύμφωνα με πληροφορίες, βαλλιστικού τύπου πύραυλοι έπληξαν και πυρπόλησαν μια αποθήκη πετρελαίου που λειτουργεί από τη Ρωσία στην πόλη Ροβένκι της κατεχόμενης περιοχής Λουχάνσκ. Στις 15 Μαΐου, ένας αριθμός πυραύλων ATACMS που δεν έχει αναφερθεί έπληξε ξανά το αεροδρόμιο Μπλμπέκ της Κριμαίας, κοντά στην πόλη της Σεβαστούπολης. Όπως και σε προηγούμενα χτυπήματα, οι πύραυλοι έρχονται τη νύχτα σε δύο κύματα, το πρώτο στοχεύει αεροσκάφη και το δεύτερο στοχεύουν σε υποδομές βάσης.
Βίντεο από drone και μεταγενέστερες δορυφορικές εικόνες έδειξαν ότι μεταξύ δύο και οκτώ Ρωσικών μαχητικών αεροσκαφών της σειράς Su-27 καταστράφηκαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Τοπικές αναφορές και Ρωσικές επίσημες δηλώσεις ανέφεραν ότι μεταξύ τριών και έξι πυραύλων ATACMS έκαναν την επίθεση. Στις 23 Ιουνίου, τέσσερις ή πέντε πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς, πιθανώς ATACMS, έπληξαν ξανά την Κριμαία, κοντά στην πόλη Eβπατόρια. Μεταγενέστερες αναφορές επιβεβαίωσαν ότι οι Ουκρανοί πιθανώς είχαν στοχεύσει εγκαταστάσεις αεράμυνας σε όλη τη χερσόνησο και πιθανώς κατέστρεψαν μια μια συστοιχία S-500, ένα σύστημα που χαρακτηρίστηκε από το Κρεμλίνο ως το πιο προηγμένο στον κόσμο και σχεδιασμένο να καταρρίπτει βαλλιστικούς πυραύλους ATACMS
Στις 17 Ιουλίου 2024 , ο Ουκρανικός στρατός ανακοίνωσε και δημοσίευσε εικόνες drone που επιβεβαιώνουν ότι χρησιμοποίησε τέσσερις πυραύλους M39 ATACMS μικρότερου βεληνεκούς για να καταστρέψει μια Ρωσική αντιαεροπορική θέση κοντά στην κατεχόμενη πόλη της περιφέρειας του Ντόνετσκ, Μαριούπολη. Λίγο περισσότερο από μια εβδομάδα αργότερα, στις 26 Ιουλίου, το αεροδρόμιο Novofederivka κοντά στην πόλη Σάκι της Κριμαίας χτυπήθηκε, πιθανότατα από δύο ATACMS. Συνολικά,οι AFU, από τον Απρίλιο έως τον Μάιο του 2024, είχαν στη διάθεσή τους και εκτόξευσαν 30-35 πυραύλους MGM-140 ATACMS μεγαλύτερου βεληνεκούς (300 χιλιομέτρων / 186 μιλίων) και τέσσερις έως πέντε μικρότερου βεληνεκούς (150 χιλιομέτρων). / 93-mile) βλήματα M39 ATACMS.
Έκτοτε δεν υπήρξαν περιπτώσεις ακόμη και πιθανού χτυπήματος ATACMS, σε κανένα από τα μέτωπα μάχης του Ρωσο-Ουκρανικού Πολέμου. Οι αναφορές για περισσότερη πίεση από την Ουκρανία για περισσότερους πυραύλους και η τελική Αμερικανική απελευθέρωση για χρήση τους στη Ρωσία, κέρδισαν ρυθμό ενώ μέχρι τα τέλη Αυγούστου, η κυβέρνηση Ζελένσκι έστειλε στον Λευκό Οίκο μια διαβαθμισμένη λίστα στόχων με τοποθεσίες εντός της Ρωσίας που ενδέχεται να χτυπηθούν. Τον Οκτώβριο ο υπουργός άμυνας των ΗΠΑ Λόιντ Όστιν είπε στους δημοσιογράφους ότι περισσότερα ATACMS στα χέρια της Ουκρανίας θα είχαν μικρή επίδραση «επειδή όλα τα Ρωσικά αεροπλάνα έχουν αποσυρθεί ανατολικότερα..
Με βάση προηγούμενα πλήγματα, η προτιμώμενη Ουκρανική τακτική για το ATACMS ήταν να περιμένει ως ότου οι Ρώσοι σχεδιαστές αεροπορικών επιχειρήσεων συγκεντρώσουν τα αεροσκάφη σε αεροδρόμια που είναι γνωστό ότι βρίσκονται σε πιθανή εμβέλεια ATACMS, αλλά για επιχειρησιακούς λόγους που θεωρείται ότι αξίζει να πάρουν το ρίσκο να χρησιμοποιηθούν. Τα μεταγωγικά αεροσκάφη που αργούν περισσότερο στο έδαφος για να απογειωθούν καθώς και οι αποθήκες πυρομαχικών ως και οι αποθήκες καυσίμων που δεν μπορούν να πετάξουν,θα είναι πάντα οι κορυφαίοι στόχοι των AFU για τις περίπου πέντε δωδεκάδες πυραύλους ATACMS που έλαβε τελευταία η Ουκρανία, σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του υπογράφοντα.
