Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός αναλυτής
Όταν οι Ουκρανοί μαθητές στις κατεχόμενες από τη Ρωσία περιοχές της χώρας επιστρέψουν στην τάξη μετά τις καλοκαιρινές διακοπές, δεν θα μπορούν πλέον να λαμβάνουν έστω και ελάχιστες οδηγίες στην εθνική γλώσσα της χώρας τους. Αυτή η γενική απαγόρευση της εκπαίδευσης της ουκρανικής γλώσσας είναι το τελευταίο στάδιο σε μια άθλια εκστρατεία του Κρεμλίνου για την κατάσβεση όλων των ιχνών της ουκρανικής ταυτότητας, καθώς ο Βλαντιμίρ Πούτιν επιδιώκει μια ακραία μορφή στην καρδιά της Ευρώπης του εικοστού πρώτου αιώνα.
Σύμφωνα με ένα σχέδιο οδηγίας που δημοσιεύθηκε πρόσφατα από το ρωσικό υπουργείο παιδείας, η μελέτη των Ουκρανικών πρόκειται να αφαιρεθεί από το σχολικό πρόγραμμα σε όλη τη ρωσική κατεχόμενη Ουκρανία που αρχίζει τον Σεπτέμβριο του 2025. Η οδηγία αναφέρει «τις αλλαγές στη γεωπολιτική κατάσταση στον κόσμο» ως δικαιολογία για την απόφαση.
Στην πραγματικότητα, η επίσημη απαγόρευση των ουκρανικών γλωσσικών σπουδών είναι μια τυπική διαδικασία που επιβεβαιώνει τις διαδικασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη από τότε που ξεκίνησε η πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022, και για πολύ περισσότερο σε περιοχές της Ουκρανίας που καταλήφθηκαν από τη Μόσχα μετά την αρχική έναρξη της ρωσικής επιθετικότητας το 2014. Η απομάκρυνση της ουκρανικής γλώσσας από τις ουκρανικές αίθουσες διδασκαλίας συνοδεύτηκε από την εισαγωγή ενός νέου φιλικού προς το Κρεμλίνο προγράμματος σπουδών που αποθεώνει τη συνεχιζόμενη ρωσική εισβολή, ενώ αρνείται το δικαίωμα της Ουκρανίας να υπάρχει και δαιμονοποιεί τους Ουκρανούς ως Ναζί. Οι γονείς που αντιστέκονται κινδυνεύουν να χάσουν την επιμέλεια των παιδιών τους.
Αυτή η εκστρατεία κατήχησης στην τάξη είναι μόνο μία πτυχή των ολοκληρωμένων πολιτικών εξαργύρωσης του Κρεμλίνου στην κατεχόμενη Ουκρανία. Από τον Φεβρουάριο του 2022, οι ρωσικές αρχές έχουν διεξαγάγει μαζικές συλλήψεις οποιουδήποτε θεωρείται πιθανή απειλή για την κατοχή, με χιλιάδες Ουκρανούς αξιωματούχους, ακτιβιστές, ηγέτες κοινοτήτων, βετεράνους και πατριώτες να εξαφανίζονται σε ένα τεράστιο δίκτυο φυλακών. Μια πρόσφατη έρευνα του ΟΗΕ έχει χαρακτηρίσει αυτές τις κρατήσεις μεγάλης κλίμακας ως έγκλημα κατά της ανθρωπότητας.
Οι Ουκρανοί πολίτες που εξακολουθούν να ζουν στην κατεχόμενη Ουκρανία αναγκάζονται να αποδεχθούν τη ρωσική υπηκοότητα ή να χάσουν την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες όπως οι συντάξεις και η υγειονομική περίθαλψη, μαζί με τη δυνατότητα να διευθύνουν μια επιχείρηση ή να κατέχουν τραπεζικό λογαριασμό. Από τον Σεπτέμβριο, η νέα νομοθεσία θα καταστήσει δυνατό για τις αρχές να απελάσουν οποιονδήποτε χωρίς ρωσική υπηκοότητα από τα ίδια τους τα σπίτια και να τα οικειοποιηθούν
Στο μεταξύ, τα δημόσια σύμβολα της ουκρανικής κρατικής υπόστασης, κληρονομιάς και πολιτισμού αφαιρούνται μεθοδικά και αντικαθίστανται από τις παγίδες μιας εισαγόμενης ρωσικής αυτοκρατορικής ταυτότητας. Ομοίως, η δημογραφική σύνθεση των κατεχόμενων ουκρανικών περιοχών μεταμορφώνεται συστηματικά από προγράμματα του Κρεμλίνου που αποσκοπούν στην προσέλκυση μεταναστών από όλη τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Οι σκληρές πολιτικές Ρωσοποίησης που εφαρμόζονται επί του παρόντος στο 20% της Ουκρανίας υπό ρωσική κατοχή προσφέρουν ένα ανατριχιαστικό σχέδιο για την υπόλοιπη χώρα εάν η εισβολή πετύχει. Πράγματι, είναι πλέον απολύτως σαφές ότι ο απώτερος στόχος του Πούτιν είναι μια Ουκρανία χωρίς Ουκρανούς.
Αυτό δεν πρέπει να αποτελεί έκπληξη. Για χρόνια, ο Πούτιν επιμένει ότι οι Ουκρανοί είναι στην πραγματικότητα Ρώσοι («ένας λαός», και έχει κατηγορήσει την Ουκρανία ότι είναι ένα παράνομο κράτος που καταλαμβάνει ιστορικά ρωσικά εδάφη. Την παραμονή της πλήρους κλίμακας εισβολής, άρχισε να αναφέρεται δυσοίωνα στην Ουκρανία ως «αντι-Ρωσία», ενώ περιέγραψε τη χώρα ως inalienable«αναφαίρετο» μέρος της ιστορίας, του πολιτισμού και του πνευματικού χώρου της Ρωσίας. Πιο πρόσφατα, υπογράμμισε την περιφρόνησή του για την ουκρανική ανεξαρτησία δηλώνοντας: «Όλη η Ουκρανία είναι δική μας».
Η εμμονή του Πούτιν στην Ουκρανία υπήρξε ένα από τα κυρίαρχα θέματα ολόκληρης της βασιλείας του. Αυτό αντανακλά την επιθυμία του δικτάτορα του Κρεμλίνου να αντιστρέψει τη σοβιετική κατάρρευση του 1991 και τον φόβο του ότι η εδραίωση της ουκρανικής κρατικής υπόστασης θα μπορούσε να πυροδοτήσει το επόμενο στάδιο σε μια ρωσική αυτοκρατορική υποχώρηση που ξεκίνησε με την πτώση του Τείχους του Βερολίνου.
Για τον Πούτιν και εκατομμύρια συμπολίτες του Ρώσους, η εμφάνιση μιας ανεξάρτητης Ουκρανίας είναι μια πικρά δυσανασχετημένη υπενθύμιση της μετασοβιετικής ταπείνωσης της χώρας τους, ενώ οι προσπάθειες της ουκρανικής κοινωνίας να αγκαλιάσει μια δημοκρατική ευρωπαϊκή ταυτότητα προσφέρουν ανησυχητική απήχηση των φιλοδημοκρατικών κινημάτων που οδήγησαν στην πτώση της ΕΣΣΔ. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η κορυφαία προτεραιότητα του Πούτιν ήταν να διασφαλιστεί ότι η στροφή της Ουκρανίας από τον αυταρχισμό δεν θα χρησιμεύσει ως καταλύτης για παρόμοιες απαιτήσεις εκδημοκρατισμού στο εσωτερικό της ίδιας της Ρωσίας.
Κατά τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του, ο Πούτιν προσπάθησε να επαναφέρει την Ουκρανία στην τροχιά της Μόσχας μέσω ενός συνδυασμού πολιτικών παρεμβάσεων, οικονομικής μόχλευσης και εργαλείων ήπιας ισχύος, συμπεριλαμβανομένων των ελεγχόμενων από το Κρεμλίνο ρωσικών μέσων ενημέρωσης και της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Όταν αυτή η στρατηγική απέτυχε, επέλεξε να ξεκινήσει την περιορισμένη στρατιωτική επέμβαση του 2014, η οποία ξεκίνησε με την κατάληψη της χερσονήσου της Κριμαίας στην Ουκρανία. Μόλις έγινε φανερό ότι ακόμη και η μερική κατοχή της Ουκρανίας δεν θα εκτροχίαζε την ευρωατλαντική ολοκλήρωση της χώρας, ο Πούτιν φαίνεται να κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούσε πλέον να αναλάβει το ρίσκο να επιτρέψει την ύπαρξη μιας ανεξάρτητης Ουκρανίας
. Αυτό έθεσε το σκηνικό για την ολοκληρωτική εισβολή του 2022 και έθεσε τα ιδεολογικά θεμέλια για τις τρέχουσες προσπάθειες του Κρεμλίνου να εξαλείψει εντελώς την ουκρανική εθνική ταυτότητα. Εκτός αν ο Πούτιν σταματήσει, δεν υπάρχει καμία σοβαρή αμφιβολία ότι εκατομμύρια περισσότεροι Ουκρανοί θα “εξοριστούν” από την ταυτότητά τους και θα υποβληθούν στην αδίστακτη μορφή ρωσικής αυτοκρατορικής κατήχησης του Πούτιν.
Κατά τη διάρκεια πρόσφατων διμερών ειρηνευτικών συνομιλιών στην Κωνσταντινούπολη, αξιωματούχοι του Κρεμλίνου υπογράμμισαν την αποφασιστικότητά τους να εξασφαλίσουν την πλήρη συνθηκολόγηση του Κιέβου. Οι όροι της Μόσχας περιλαμβάνουν την αναβίωση της ρωσικής κυριαρχίας σε κάθε πτυχή της ουκρανικής δημόσιας ζωής και τη δραματική μείωση του ουκρανικού στρατού. Δεν χρειάζεται πολλή φαντασία για να προβλέψει κανείς ακριβώς τι είδους μεταχείριση έχει κατά νου η Ρωσία για τον άμαχο πληθυσμό εάν η Ουκρανία συμμορφωθεί με αυτές τις απαιτήσεις και μείνει ανυπεράσπιστη.
Η υπολογισμένη εκστρατεία του Πούτιν για την εξάλειψη της ταυτότητας της μεγαλύτερης χώρας που βρίσκεται εξ ολοκλήρου στην Ευρώπη χλευάζει πλήρως τις προσπάθειες να παρουσιαστεί η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ως μια συμβατική ένοπλη σύγκρουση με περιορισμένους στόχους. Δεν πρόκειται για απλή συνοριακή διαμάχη ή ορθολογική απάντηση σε νόμιμες ρωσικές ανησυχίες για την ασφάλεια. είναι ένας κλασικός πόλεμος αποικιακής κατάκτησης με σαφή πρόθεση την καταστροφή της Ουκρανίας ως κράτους και ως έθνους.
Εάν επιτραπεί να συνεχιστεί, το μέγεθος αυτού του εγκλήματος θα επισκιάσει οτιδήποτε έχει παρατηρηθεί στην Ευρώπη από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτό θα τροφοδοτήσει το αίσθημα ατιμωρησίας του Πούτιν και θα πυροδοτήσει την αυτοκρατορική του όρεξη, δημιουργώντας τις συνθήκες για περαιτέρω προηγουμένως αδιανόητες πράξεις διεθνούς επιθετικότητας. Τότε θα είναι μόνο θέμα χρόνου πριν άλλα «ιστορικά » έθνη υποστούν τις φρικαλεότητες που επιβάλλονται σήμερα στην Ουκρανία.
