Δρ Aθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας και ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν συμφώνησαν προχθές στο Λευκό Οίκο παρόντος του Τραμπ σε μια συμφωνία που αποσκοπεί στον τερματισμό δεκαετιών πολύνεκρων συγκρούσεων συμπεριλαμβανομένων δύο πολέμων πλήρους κλίμακας, ανοίγοντας ενδεχομένως νέες εμπορικές ευκαιρίες σε μια ασταθή περιοχή του νοτίου Καυκάσου που χαρακτηρίζεται εδώ και καιρό από βαθιές ιστορικές αντιπαραθέσεις.
Στη τελετή στον Λευκό Οίκο ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν και ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ υπέγραψαν επίσης συμφωνίες με τις ΗΠΑ για την κοινή επιδίωξη οικονομικών ευκαιριών. Η προτεινόμενη συμφωνία περιλαμβάνει έναν διάδρομο διέλευσης μήκους 43 χλμ που συνδέει γεωγραφικά το Αζερμπαϊτζάν με το Ναχιτσεβάν, έναν ορεινό θύλακα που χωρίζεται από το Αζερμπαϊτζάν από αρμενικό έδαφος. Ο διάδρομος θα ονομαστεί “Διάδρομος Τραμπ για Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία.”
«Θα γυρίσουμε σελίδα αντιπαράθεσης, αντιπαράθεσης και αιματοχυσίας και θα παρέχουμε ένα λαμπρό και ασφαλές μέλλον για τα παιδιά μας», επεσήμαναν οι δυο ηγέτες.
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι αίρει τους περιορισμούς στη στρατιωτική συνεργασία με το Αζερμπαϊτζάν, περιορισμούς που επιβλήθηκαν το 1992 εν μέσω του πρώτου πλήρους πολέμου μεταξύ Ερεβάν και Μπακού.
Η δεκαετιών εχθρότητα της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν ξέσπασε σε ολοκληρωτική σύγκρουση εν μέσω της κατάρρευσης της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Οι δύο πλευρές στις αρχές της δεκαετίας του 1990 συγκρούστηκαν για τον αμφισβητούμενο ορεινό θύλακα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Οι μάχες έληξαν στην περιοχή με νίκη των Αρμενίων. Παρά τα χρόνια διεθνούς μεσολάβησης, κυρίως από τη Ρωσία, τις ΗΠΑ και τη Γαλλία – στο πλαίσιο της λεγόμενης Ομάδας Μινσκ του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) – οι δύο πλευρές παρέμειναν ανοιχτά εχθρικές
Το 2023, το Αζερμπαϊτζάν προχώρησε σε στρατιωτική επίθεση και κατέλαβε το θύλακα. Αυτό το γεγονός, σε συνδυασμό με την απροθυμία της Ρωσίας να παρέμβει σε υποστήριξη της Αρμενίας, άνοιξε τον δρόμο για τη μεσολάβηση των ΗΠΑ
Ωστόσο, χρειάζονται περισσότερες πληροφορίες και ανάλυση πριν η συμφωνία ισχύσει γιατί υπάρχουν πολλά και αναπάντητα ερωτήματα. Αναλυτικά και συνολικά δεν έχει υπογραφεί καμία ειρηνευτική συμφωνία: παρά μόνο μια δέσμευση για την υπογραφή.
Τις επόμενες ημέρες, θα έχουμε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτόν τον διάδρομο. Πώς θα ανοίξουν τα σύνορα; Έχουν επιλυθεί τα μεθοριακά ζητήματα; Ένα άλλο πιθανό εμπόδιο είναι η απαίτηση του Αζερμπαϊτζάν για σημαντικές αλλαγές στο Αρμενικό σύνταγμα, ενώ οι Αρμενοαμερικανοί της διασποράς διαφωνούν.
Οι οικονομικές συμφωνίες θα μπορούσαν να θέσουν τις βάσεις για την επαναλειτουργία των εμπορικών οδών σε όλο τον Νότιο Καύκασο, οι οποίες ήταν αδρανείς από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Οι συμφωνίες δίνουν στις ΗΠΑ δικαιώματα μίσθωσης για την ανάπτυξη του διαδρόμου διαμετακόμισης , ο οποίος θα διασχίζει το νότιο αρμενικό έδαφος κατά μήκος των συνόρων με το Ιράν. Ο διάδρομος θα περιλαμβάνει και μια σιδηροδρομική γραμμή, γραμμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και γραμμές οπτικών ινών, επιτρέποντας την κυκλοφορία αγαθών και άλλων.Η Τουρκία ευνοεί την εξέλιξη,αλλά η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν είναι αρκετά αρνητικές για την εμπλοκή των ΗΠΑ
H ΚΑΤ ΑΡΧΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΑΡΜΕΝΙΩΝ ΑΖΕΡΩΝ
