Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Μέσω μιας συμφωνίας για τη Γροιλανδία, η Δανία, το ΝΑΤΟ και η Ευρώπη θα πρέπει να επιδιώξουν μια ακλόνητη αμερικανική δέσμευση στην ασφάλεια της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας και της ζώνης από τα Φινλανδο-Ρωσικά σύνορα μέχρι την ανατολική Μεσόγειο. Το τρέχον αδιέξοδο σχετικά με τη Γροιλανδία μεταξύ των ΗΠΑ και της Δανίας-πέραν των θεωρητικολογιών Τραμπ και παράλογων απαιτήσεων- που παρουσιάζεται σε μεγάλο βαθμό στα μέσα ενημέρωσης ως βαθύτατη κρίση για το ΝΑΤΟ- προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για την ενίσχυση της Ατλαντικής Συμμαχίας. Ο Τραμπ και οι Ευρωπαίοι ομόλογοί του πρέπει να θέσουν σε κίνηση τους τροχούς προς αυτή την κατεύθυνση, αναγνωρίζοντας πλήρως τον στρατηγικό ρόλο της Γροιλανδίας στην ασφάλεια του βορείου ημισφαιρίου , καθιστώντας απαραίτητη μια μεγαλύτερη αμερικανική πολιτικό -στρατιωτική παρουσία, την αυτοδιάθεση της Γροιλανδίας ως απαραβίαστη, και την επείγουσα ανάγκη να σταματήσει η απαράδεκτη, ύπουλη ,φιλορωσική εκκεντρική ρητορική που ξεχύνεται στους ευρωπαϊκούς αλλά και ελληνικούς δρόμους ότι «το ΝΑΤΟ σβήνει» Η Γροιλανδία προσφέρει μια γενεαλογική ευκαιρία για πραγματιστές ηγέτες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού και ενδιάμεσα, να θεσμοθετήσουν και να εκσυγχρονίσουν ουσιαστικά και κατηγορηματικά τη διατλαντική και Αρκτική ασφάλεια για τις επόμενες δεκαετίες. Οι ΗΠΑ και η Δανία μπορούν να επιβεβαιώσουν τη συμμαχία του ΝΑΤΟ επιτρέποντας ένα μεγαλύτερο αμερικανικό μερίδιο στη Γροιλανδία -επιβεβαιωμένο πολιτικά από τους Γροιλανδούς- σε αντάλλαγμα για μια ακλόνητη αμερικανική επαναβεβαίωση του Άρθρου V του ΝΑΤΟ, ενισχυμένη από την παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων κατά μήκος των ανατολικών συνόρων της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Φινλανδίας, των χωρών της Βαλτικής, της Πολωνίας και της Ρουμανίας. Επιπλέον, η Δανία και η Ευρώπη θα πρέπει να συνδέσουν τα συμφέροντα ασφαλείας της Ευρώπης στην Ουκρανία με τα συμφέροντα ασφαλείας της Αμερικής στη Γροιλανδία. Θα ήταν συνετό και αμοιβαίο για την Ευρώπη να υπάρξει αυξημένη διακλαδική κα πληροφοριακή στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία, με αντίστοιχες αμερικανικές διαβεβαιώσεις και εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία και το ανατολικό μέτωπο του ΝΑΤΟ. Επιπλέον, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Δανία θα πρέπει να δημιουργήσουν μια εξαιρετική αμυντική και κρίσιμη εταιρική σχέση ορυκτών, δεσμευμένη για την κοινή ανάπτυξη των φυσικών πόρων της Γροιλανδίας, τους συντονισμένους στρατιωτικούς ελιγμούς, τη διαλειτουργικότητα για την ασφάλεια του Απώτατου Βορρά. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα πρέπει να καταστήσει σαφές ότι η αποφασιστική οχύρωση της διατλαντικής ασφάλειας, που εκτείνεται από την Αλάσκα ως τη Γροιλανδία, τη Δανία, τη Φινλανδία και τη Ρουμανία, βρίσκεται στα χέρια του ΝΑΤΟ, της Δανίας και της Ευρώπης. Μια τολμηρή συμφωνία για τη Γροιλανδία για την όποια ο Ολλανδός ΓΓ του ΝΑΤΟ είπε ότι “έχουμε αρκετή δουλεία μπροστά μας” πρέπει να αφήνει όλους τους εμπλεκόμενους – τη Γροιλανδία, τη Δανία, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες – πιο ασφαλείς και ευημερούσες από ό,τι είναι σήμερα Ο Τραμπ έχει δίκιο να επιβεβαιώνει τη σημασία της Γροιλανδίας για την αμερικανική εθνική ασφάλεια. Όπως και η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ, επιβεβαιώνοντας τον κρίσιμο ρόλο της Ουκρανίας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Οι εγγυήσεις ασφαλείας και στα δύο θέατρα μπορούν να εγγυηθούν μόνο από τον αμερικανικό στρατό και τη Νατοική παρουσία. Η αμερικανική αμφιθυμία απέναντι στην Ουκρανία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια είναι αυτοβλαπτική, όπως και η δανική και ευρωπαϊκή παρανόηση της κρίσιμης γεωγραφίας της Γροιλανδίας για την αμερικανική ασφάλεια. Οι Γροιλανδοί είναι περήφανοι για τον ξεχωριστό πολιτισμό, την κληρονομιά και την αυτονομία τους. Η εξωτερική,άμυνας και πολιτική ασφάλειας της Γροιλανδίας ορίζει την ανεξαρτησία από τη Δανία ως τελικό στόχο της. . Η Γροιλανδία έχει επιβεβαιώσει την αυτονομία της και έχει επιλέξει να μην είναι μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι αμερικανικές αγορές είναι πιο κοντά και πιο επικερδείς για τις εξαγωγές ψαριών της Γροιλανδίας από τις ευρωπαϊκές αγορές. Ο αμερικανικός τουρισμός είναι ένας από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς της οικονομίας του νησιού. Οι αμερικανικές επενδύσεις, οι αγορές και ο στρατός προσφέρουν βέλτιστες ρυθμίσεις για μια ασφαλή και ευημερούσα Γροιλανδία για τις επόμενες γενιές. Η Δανία είναι ένας δοκιμασμένος, ελεγμένος και αληθινός σύμμαχος των ΗΠΑ. Οι βάσιμες ανησυχίες, τα συμφέροντα και οι ευαισθησίες της αξίζουν σεβαστή και νηφάλια εξέταση από όλους τους ηγέτες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αυτοδιάθεση των Γροιλανδών θα πρέπει να είναι απαραβίαστη. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια πραγματική και εκθετικά αυξανόμενη απειλή από τη Ρωσία στο ανατολικό της μέτωπο. Δεν έχει την ικανότητα να αποκρούσει αυτήν την απειλή χωρίς τον αμερικανικό στρατό. Τα αμερικανικά και ευρωπαϊκά εθνικά συμφέροντα και τα μέτρα ασφάλειας των συνόρων ενισχύονται σημαντικά με την εξασφάλιση της αμερικανικής δέσμευσης και παρουσίας για την ασφάλεια τόσο στη Γροιλανδία όσο και στο ανατολικό μέτωπο του ΝΑΤΟ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν επίσης να προστατεύσουν καλύτερα τα συμφέροντά τους στην Αρκτική μέσω της «διπλωματίας του δολαρίου» παρά μέσω της «διπλωματίας των κανονιοφόρων». Η τρέχουσα επιθετκή ρητορική γύρω από τη Γροιλανδία είναι αντιπαραγωγική. Αντί να υπονοεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να προσαρτήσουν το νησί, η Ουάσινγκτον θα πρέπει να ανοίξει την πόρτα για συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και επενδύσεις στη Γροιλανδία, κάτι που θα ωφελήσει και τις δύο πλευρές μακροπρόθεσμα. Οι υποστηρικτές της προσάρτησης της Γροιλανδίας προσφέρουν τρία κύρια συμφέροντα των ΗΠΑ στην Αρκτική, αλλά κανένα από αυτά δεν απαιτεί την προσάρτηση της Γροιλανδίας. Πρώτο λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, η Αρκτική εξελίσσεται σε μια σημαντική εμπορική και στρατιωτική διαδρομή και η Ουάσινγκτον δεν πρέπει να επιτρέψει στις αντίπαλες μεγάλες δυνάμεις να δημιουργήσουν ένα κλοιό ασφαλείας γύρω από αυτές τις διαδρομές. Δεύτερο, σε μια εποχή ενοποίησης των αλυσίδων εφοδιασμού υψηλής τεχνολογίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται σταθερή προμήθεια σπάνιων γαιών και, γενικότερα, κρίσιμων ορυκτών, ειδικά σε περιόδους κρίσης. Τέλος, οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται θέσεις εργασίας και επενδυτικές ευκαιρίες. Όσον αφορά την ασφάλεια, η Γροιλανδία είναι σημαντική, αν και όχι κρίσιμη, για την αποτροπή της κυριαρχίας ενός αντιπάλου στην Αρκτική. Κλείνοντας τα Αρκτικά Χάσματα: Η ανανεωμένη εστίαση του Τραμπ στην ασφάλεια της Γροιλανδίας έχει φέρει σημαντική προσοχή στην Αρκτική. Ωστόσο, η Μόσχα και το Πεκίνο έχουν από καιρό δώσει έμφαση στην περιοχή, συντονίζοντας σιωπηλά για να επεκτείνουν το επιχειρησιακό τους αποτύπωμα και να βελτιώσουν τις εμπορικές και στρατιωτικές τους δυνατότητες. Η Κίνα διαδραματίζει διπλό ρόλο στη διευκόλυνση της ικανότητας της Ρωσίας να αποτελέσει απειλή σκληρής ισχύος για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους στη βόρεια Ευρώπη. Η Μόσχα έχει σχεδιάσει τη θέση της δύναμης για να προστατεύσει την πυρηνική απειλή της εναντίον των ΗΠΑ και των περιφερειακών συμμάχων τους. Αυτή η Ρωσική προτεραιότητα περιλαμβάνει τον συντονισμό των ναυτικών επιχειρήσεων στις Θάλασσες του Μπάρεντς και της Νορβηγίας και στο Χάσμα Γροιλανδίας-Ισλανδίας-Ηνωμένου Βασιλείου (GIUK) με τις επιχειρήσεις της στη Βαλτική Θάλασσα, με αποτέλεσμα τη στρατηγική συγχώνευση των περιοχών της Αρκτικής και της Βαλτικής Θάλασσας. Εν τω μεταξύ, η Ρωσία και η Κίνα ενισχύουν τη στρατιωτική τους συνεργασία στο Βερίγγειο και τον Βόρειο Ειρηνικό, η οποία συγχωνεύει αυτές τις περιοχές στρατηγικά. Ως αποτέλεσμα, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα έχουν επίσης μεγαλύτερα συμφέροντα στην Αρκτική. Σε μια νέα απόρρητη έκθεση του ΝΑΤΟ επισημαίνεται ότι η απειλή της Ρωσίας, που υποστηρίζεται από την Κίνα, αποτελεί ανησυχία για την εσωτερική ασφάλεια της Αμερικής και των συμμάχων της στον Οργανισμό Βορειοατλαντικού Συμφώνου, καθώς και της Ιαπωνίας και της Νότιας Κορέας. Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε στρατηγική θέση για να συντονίσουν μια κοινή απάντηση που μπορεί να αποτρέψει τους αντιπάλους. Βασιζόμενη σε ειδικές αναλύσεις οι ΗΠΑ μπορούν να βελτιώσουν τον σχεδιασμό των συμμαχικών δυνάμεων στην περιοχή μέσω των παρακάτω προτάσεων : 1. Μετριασμός της πυρηνικής απειλής με πρόσθετες δυνατότητες έγκαιρης προειδοποίησης, παρακολούθησης και αναχαίτισης στην ανατολική Γροιλανδία, επεκτείνοντας παράλληλα τις δυνατότητες ανίχνευσης στο διάστημα (Βασικοί εταίροι: Δανία, Νορβηγία, Ιαπωνία και Νότια Κορέα) 2. Ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων για τη διείσδυση των αμυντικών οχυρών της Ρωσίας και την αποτροπή της απαρατήρητης διέλευσης των υποβρυχίων της στον Ατλαντικό (Βασικοί εταίροι: Νορβηγία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ιαπωνία) 3. Ανάπτυξη ενός πυκνότερου και πιο αξιόπιστου δικτύου δυνατοτήτων παρακολούθησης, όπως σκάφη περιπολίας και ανθυποβρυχιακών σκαφών ανθεκτικά στον πάγο, δίκτυα υποβρυχίων αισθητήρων και μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα (Βασικοί εταίροι: Καναδάς, Δανία, Ιαπωνία και Νότια Κορέα) 4. Χρήση εμπορικών και στρατιωτικών πόρων για τη διεξαγωγή περιπολιών παγοθραυστικών στον Αρκτικό Ωκεανό και κατά μήκος του Βορειοδυτικού Περάσματος του Καναδά (Βασικοί εταίροι: Καναδάς και Δανία) 5. Ενσωμάτωση ναυτικών επιχειρήσεων πολέμου στην Αρκτική, τη Βαλτική και τον Βόρειο Ειρηνικό σε δύο κοινές συντονισμένες στάσεις δυνάμεων για ενίσχυση διαλειτουργικότητα και αποτροπή (Βασικοί εταίροι: Φινλανδία, Σουηδία, Δανία, Καναδάς, Νότια Κορέα και Ιαπωνία) 6. Δημιουργία παρουσίας παγοθραυστικών διπλής χρήσης από τον Βόρειο Ειρηνικό και κατά μήκος της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού (Βασικός εταίρος: Νότια Κορέα)
