Επιμένοντας ότι η Ελλάδα στην ονομασία των Σκοπίων δεν πρέπει να αποδεχτεί το όνομα Μακεδονία και δεν πρέπει να υπάρχει ο όρος Μακεδονία-Μακεδονικός στο οποιοδήποτε όνομα του γειτονικού κρατιδίου, δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να αναμασάμε τα ίδια στερεότυπα που ακούγονται και εμφανίζονται στα ΜΜΕ. Αν είναι να λες «τα ίδια και τα ίδια», χωρίς σύγχρονες προτάσεις, καλό είναι να μην μιλάς.
Βεβαίως αυτό που είναι δεδομένο, είναι ότι κάτι αναγκαστικά θα πρέπει να υπάρχει από το τριεθνές της Πρέσπας μέχρι την συνοριακή τομή του Δήμου Σαντάνσκι δηλαδή την ΝΑ πλευρά των Σκοπίων.
Μια λύση είναι το γνωστό μοντέλο της Βόσνιας-Ερζεγοβίνης, που καθορίστηκε παρά τα προβλήματα που εξακολουθεί να έχει, στην ιστορική σύνοδο του Νταίητον στην Αεροπορική Βάση «Wright Patterson» στο Οχάιο των ΗΠΑ το 1995, με πρωτεργάτη τον αείμνηστο Αμερικανό διπλωμάτη Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ.
Τότε η Βόσνια -Ερζεγοβίνη αποφασίστηκε και μετέπεσε στην γνωστή οντότητα, με την «Republika Srpska», δηλαδή την Σερβική οντότητα στο 49% και την Κροατομουσουλμανική οντότητα στο 51%. Και οι δυο πλευρές έχουνε την δική τους πολιτική και διοικητική παρουσία, ενώ στο Σεράγεβο έχουμε μια μεικτή διοίκηση κυβερνητική με την παρουσία Ευρωπαϊκής Στρατιωτικο-Αστυνομικής δύναμης «ALTHEA», Ευρωπαίο Επιτηρητή και μεικτό κοινοβούλιο-κυβέρνηση. Υπόψη υπάρχει και ένα σχεδόν 3% του πληθυσμού που είναι άλλης καταγωγής. Παράλληλα υπάρχει και η περιοχή «Μπρίσκο», στα σύνορα με την Κροατία που έχει μια δική της μορφή διοίκησης. Δηλαδή υλοποίηση του μοντέλου Ομοσπονδίας/Συνομοσπονδίας.
Το Βοσνιακό μοντέλο για τους σκοπιανούς, σημαίνει Σλάβους και Αλβανούς, και καντονοποίηση της FYROM, όπου ασφαλώς οι δυο οντότητες παραμένουν, αλλά θα πρέπει να συμπεριλάβει και άλλες όπως τους Τουρκόφωνους, τους Βλάχους, τους Σλαβοποιημένους Έλληνες, τους Σέρβους, τους Ρομά, την Αιγυπτιακή κοινότητα κ.λ.π. και σταδιακά περνάμε σε ένα ιδιότυπο αλλά Ελβετοποιημένο μοντέλο Καντονιών, που μπορεί να μην είναι ομαλό όπως καντόνια της Γενεύης ή της Ζυρίχης ή άλλα της Ελβετίας, όμως σταδιακά και διαχρονικά έχουνε προσφέρει ελβετική σταθερότητα και ουδετερότητα. Είναι γνωστό βέβαια ότι και η Ελβετία δεν τα πέτυχε αμέσως, χρειάστηκαν χρόνια. Τα Σκοπιά είναι ασταθή δεν έχουν κουλτούρα «πολιτιστικής διαφορετικότητας και συγκλισιακής δυναμικής», αλλά δεν έχουν διαφορετικά μέλλον.
Άρα μια μίξη της Βοσνιακής μορφής, με στοιχειά αποφυγής του κοσοβάρικου μοντελισμού, που έφερε τους Σέρβους του Λεπόσεβατς, Ζβόρνι Ποτόκ, Ανω Μιτρόβιτσα και Ζβέτσαν στα Βόρεια απομονωμένους και χωρίς αύριο, σταδιακά θα καταλήξει σε Ελβετοκαντονοποίηση και οικονομική υποστήριξη με όλα τα μέσα από την ΕΕ. Προφανώς όταν σταθεροποιηθεί, θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, ενώ από την στιγμή της Βοσνιοποίησης των Σκοπίων θα αναπτυχτεί σε συνεργασία με την KFOR/NATO στο Κόσοβο, μια Νατοϊκή δύναμη σταθερότητας, όπως η SFOR στην Βόσνια την δεκαετία του 90, που θα υπάγεται στο Διακλαδικό Νατοϊκό Στρατηγείο της Νάπολι/Ιταλία. Ήδη στα Σκόπια εδώ και χρόνια, όπως και στο Σεράγεβο λειτουργούν Στρατηγεία-Πυρήνες του ΝΑΤΟ. Επίσης κατά καιρούς στα Σκοπιά έχουν αναπτυχτεί δυνάμεις του ΝΑΤΟ-ΕΕ, στις επιχειρήσεις AMBER FOX – CONCORDIA και ESSENTIAL HARVEST. Προφανώς η συμφωνία της Οχρίδας του 2001 θα εξακολουθεί να ισχύει μέχρι την μετάπτωση σε καντνοποιημένο μοντέλο.
Ακραιφνώς «Μακεδονική» οντότητα δεν θα υπάρχει, θα υπάρχουν όμως Βουλγαρικές και Σερβικές οντότητες, δηλαδή Σλαβικές και πρώτιστα θα τους αποκαλούν «Νοτιοσλάβους». Είναι καλύτερη η πολυδιάσπαση τέτοιων περιοχών με «καπέλο» ΕΕ-ΝΑΤΟ, γιατί αναγκάζονται να συμβιβαστούν. Έτσι θα αποφευχθούν περιθωριοποιήσεις, που δυστυχώς στην περίπτωση του Κοσόβου, οδήγησαν τους Σέρβους ως και κάποιες άλλες μειονότητες στα όρια τους.
Οπότε στηριζόμενοι πάνω στον εθνοτικό χάρτη και με την πρόθεση αποφυγής διενέξεων τύπου Κοσόβου δημιουργούνται ομόσπονδα κρατίδια η καντόνια υπό μία κεντρική Ομοσπονδιακή διοίκηση, με την ονομασία «Νοτιοσλαβία» (υφίσταται για το θέμα σχετική μελέτη μου) ή και «Βαλκανική Ομόσπονδος Δημοκρατία»
Εκτιμάται ότι η ομοσπονδοποίηση η καντονοποίηση της ΠΓΔΜ θα αποδυναμώσει τις όποιες εθνικιστικές κορώνες “Μακεδονικής” προέλευσης. Μπορεί μελλοντικά να ενδυναμώσει αποσχιστικά κινήματα Αλβανών η Σέρβων η Βουλγάρων, άλλα αυτό ρυθμίζεται μέσα από συμφωνίες και εγγυήσεις των ομόρων κρατών για τη μη διάλυση του κρατιδίου των Σκοπίων.
Βάσει αυτού του πλαισίου μετάπτωσης σε 3-5 χρόνια, θα μπορούσαν να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ τα Σκόπια αποκαλούμενα πλέον με το νέο τους όνομα, όπως φυσικά και η Βόσνια Ερζεγοβίνη και το Κόσοβο.
Δρ. Αθανάσιος Δρούγος
Διεθνολόγος – Στρατηγικός Αναλυτής
Ειδικός στα Θέματα Παγκόσμιας Ασφάλειας
