Μεγάλη κρίση έχει ξεσπάσει τον τελευταίο μήνα στην Αρμενία, που απότι φαίνεται δρομολογούνται πολιτικές ανακατατάξεις. Η παραίτηση του πρωθυπουργού Σερζ Σαρκισιάν στις 23 Απρ. 2018, κάτω από την πίεση δεκάδων χιλιάδων διαδηλωτών, μεταξύ των οποίων στελέχη των ενόπλων δυνάμεων και σωμάτων ασφαλείας, στην κεντρική πλατεία του Ερεβάν, έγινε η πρώτη είδηση διεθνώς και όχι άδικα,
Αντίπαλος του Πρωθυπουργού και πρωτεργάτης των Αρμενικών διαδηλώσεων ο αρχηγός της αντιπολίτευσης, Νικόλ Πασινιάν, ο οποίος αφού αρχικά συνελήφθει στην συνέχεια την ημέρα της παραίτησης του Σαρκισιάν αφέθηκε ελεύθερος και έτσι έγινε κυρίαρχος του παιχνιδιού.
Βεβαίως πίσω από όλες αυτές τις κινητοποιήσεις, που έχουμε πλέον συνηθίσει σε διάφορα σημεία του πλανήτη, βρίσκονται αόρατα χέρια που εξυπηρετούν πολιτικά και στρατηγικά συμφέροντα, και στο πλείστο των περιπτώσεων έχουν προκαλέσει διεθνή περιφερειακή ή και ευρύτερη αστάθεια όπως στην περίπτωση της Συρίας, Λιβύης, κ.λπ.
Η όλη κατάσταση στην Αρμενία εμφανίζει μια πόλωση στο εσωτερικό της κοινωνίας. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, η κυβέρνηση Σαρκισιάν υπήρξε ένας στενός σύμμαχος της Ρωσίας. Το Ερεβάν υποστήριζε τα ρωσικά συμφέροντα, όμως την ίδια στιγμή προσπαθούσε να έχει και ανοικτή γραμμή με την ΕΕ και τις ΗΠΑ.
Η αντιπολίτευση όμως έχει μια άλλη ατζέντα, που θέλει να περιορίσει τις σχέσεις με την Ρωσία και να αναπτύξει περισσότερο την φιλοδυτική προοπτική. Οι υποστηρικτές δηλαδή της αντιπολίτευσης υποστηρίζουν ότι η στροφή προς την ΕΕ και τις ΗΠΑ, θα ισορροπήσει και θα ευνοήσει την οικονομική ευημερία της Αρμενίας. Την ίδια στιγμή μάλιστα κατηγορούν την Ρωσία για επιρροή στην κυβέρνηση σε ότι αφορά την καταπίεση δικαιωμάτων και ελευθεριών.
Συνεπώς αυτή η πολιτική αστάθεια αυξάνει τους κινδύνους κλιμάκωσης της κρίσης στην Αρμενία, ενώ η αναπτυσσόμενη παρασκηνιακά αντιπαλότητα των μεγάλων δυνάμεων μπορεί να προκαλέσει και στρατιωτική κρίση στην αμφισβητούμενη περιοχή του Ναγκόρνο – Καραμπάχ.
Το Αζερμπαϊτζάν, ένας μόνιμος εχθρός της Αρμενίας μπορεί να εκμεταλλευτεί την κατάσταση και να επιχειρήσει μια νέα κατάληψη του Ναγκόρνο- Καραμπάχ, την οποία θεωρεί δικό του έδαφος. Μια παρόμοια κατάσταση έγινε και το 2008 όταν μια αστάθεια στην Αρμενία (είχαν σημειωθεί μεγάλες διαδηλώσεις στις οποίες έχασαν την ζωή τους 8 πολίτες ενώ τραυματίστηκαν πάνω από 250 στις 2 Μαρ.2008), οδήγησε σε στρατιωτική κλιμάκωση στο Ναγκόρνο Καραμπάχ με πολλές απώλειες και από τις δύο πλευρές.
Η Τουρκία βεβαίως σε μια τέτοια περίπτωση θα βρει ευκαιρία να παράσχει πολιτική, επικοινωνιακή, προπαγανδιστική και κάθε άλλη βοήθεια στο Αζερμπαϊτζάν δίνοντας ενδεχομένως ένα μήνυμα και εκ μέρους της Ρωσίας, που θα δείχνει ανοχή και πάλι στις τουρκικές πρωτοβουλίες.
Από την πλευρά της βέβαια επισήμως η Ρωσία με τον εκπρόσωπο τύπου, Dmitry Peskov, ανέφερε, όπως άλλωστε συνηθίζει σε παρόμοιες περιπτώσεις ότι «αποτελεί ένα αποκλειστικά εσωτερικό θέμα της Αρμενίας και κάθε ενέργεια της Ρωσίας θα ήταν ακατάλληλη»
Θεωρούμε ότι εάν η Αρμενία επιλέξει τελικά την Ευρωπαϊκή- Αμερικανική της πορεία αντί της Ρωσικής συμμαχίας, η Μόσχα ίσως δει να χάνεται η στρατιωτική της βάση στην χώρα κάτι που φυσικά δεν θα επιθυμούσε σε καμία περίπτωση. Οι ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις που βρίσκονται στην 102 Στρατιωτική Βάση στο Gyumri, επιτρέπουν στην Ρωσία να επιβλέπει και να ελέγχει την κατάσταση στο Καύκασο.
Από την άλλη τα ρωσικά στρατεύματα παρέχουν ασφάλεια και στα σύνορα της Αρμενίας με την Τουρκία και το Ιράν. Εάν λοιπόν η Αρμενία αλλάξει εξωτερική πολιτική και στρέψει προς το δυτικό μπλοκ, θα βρεθεί αντιμέτωπη με νέους κινδύνους ασφαλείας και τότε θα πρέπει να αναζητήσει την στρατιωτική στήριξη των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Όμως από τα μέχρι τώρα δεδομένα αποτελεί ερωτηματικό κατά πόσο οι ΗΠΑ θα μπορέσουν να υποστηρίξουν τα συμφέροντα του νέου ενδεχόμενου συμμάχου τους.
Συμπερασματικά λοιπόν είναι τεράστιο το ρίσκο που θα κληθεί να αναλάβει ο Πασινιάν εάν στρέψει την Αρμενία κατά των Ρωσικών συμφερόντων και ίσως μια νέα Συρία καραδοκεί.
Χρήστος Καλογερόπουλος – Βαλκάνιος
Στρατηγικός Αναλυτής
Εξειδικευμένος σε Θέματα Διεθνούς Ασφάλειας
στη ΝΑ Μεσόγειο
