Όλες αυτές οι συζητήσεις περί πλαστικού χρήματος και ψηφιακού νομίσματος μου ήρθαν στο μυαλό κατά την πρόσφατη εμπειρία μου, όταν πήγα σε ένα φαρμακείο στην Αθήνα να αγοράσω μάσκες και η φαρμακοποιός εξαιτίας της πανδημίας αρνήθηκε να παραλάβει μετρητά και μου είπε μόνο με κάρτα. Αντίθετα την περασμένη βδομάδα σε μια λαϊκή, όταν αγόρασα μια τριανταφυλλιά για την βεράντα του σπιτιού μου, ο πωλητής μου είπε ότι παίρνει μόνο μετρητά διότι δεν διέθετε POS.
Όλοι φυσικά έχουμε ζήσει μια παρόμοια ιστορία, όμως τώρα με την πανδημία το πλαστικό χρήμα και το ψηφιακό νόμισμα γενικότερα, έχει την απόλυτη τιμητική του. Έχει κυριαρχήσει και μάλιστα απ’ ότι φαίνεται στην μετά την πανδημία εποχή, ίσως τα μετρητά να αποτελέσουν αργά ή γρήγορα μια ανάμνηση.
Βλέπουμε ήδη τους ανθρώπους που δεν έχουν συνηθίσει και δεν έχουν βάλει στην καθημερινότητα τους το πλαστικό χρήμα, πόσο ταλαιπωρούνται για πολύ απλές συναλλαγές. Πλέον οι ατέλειωτες ουρές στις τράπεζες αποτελούν το κίνητρο των υπολοίπων για ηλεκτρονικές συναλλαγές.
Έτσι το fintech, το e-banking, το mobile banking, το digital finance, τα κρυπτο-νομίσματα, αντικαθιστούν σιγά σιγά το παραδοσιακό χρήμα (κέρματα και χαρτονομίσματα), έχοντας βάλει τις βάσεις για μια οικονομία χωρίς μετρητά ( cashless economy). Στη Σουηδία ήδη το 92% των συναλλαγών πραγματοποιείται με τη χρήση ηλεκτρονικού χρήματος, ενώ ανακοινώθηκε από την Κεντρική Τράπεζα της Σουηδίας ότι η ηλεκτρονική κορώνα θα γίνει πολύ σύντομα το επίσημο κρυπτονόμισμα της χώρας μέσα στο 2021.
Η Κεντρική Τράπεζα της Κίνας έχει ήδη διερευνήσει την είσοδο ενός πλήρους ολοκληρωμένου ψηφιακού συστήματος πληρωμών. Επιπρόσθετα και άλλες Κεντρικές Τράπεζες όπως της Νότιας Κορέας, του Καναδά, της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Σιγκαπούρης, της Ελβετίας αλλά και η Κεντρική Ευρωπαϊκή Τράπεζα έχουν προχωρήσει αρκετά σε ενέργειες για ψηφιακό νόμισμα.
Σε ότι αφορά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του ψηφιακού νομίσματος έχουν γραφτεί πολλά και για αυτό δεν θα αναφερθώ αλλά αντί αυτών θα καταγράψω την άποψη του Dr Häring ο οποίος έκανε αγωγή το 2015 για το δικαίωμα του να μπορεί να πληρώνει με μετρητά τους λογαριασμούς του και εξαιτίας της οποίας οδηγήθηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (European Court of Justice (CJEU)). Μάλιστα η ημερομηνία για την προφορική του απολογία έχει ορισθεί για την 15 Ιουν. 2020.
Ο Norbert Haering είναι διδάκτορας οικονομικών και αποτελεί έναν εκ των ιδρυτών και διευθυντών της Παγκόσμιας Ένωσης Οικονομικών της δεύτερης μεγαλύτερης ένωσης για οικονομικά θέματα στον κόσμο. Επίσης ο Dr Häring είναι δημοσιογράφος επί οικονομικών θεμάτων και συγγραφέας δημοφιλών βιβλίων για τα οικονομικά. Στα δύο πιο πρόσφατα βιβλία του ασχολείται με την παγκόσμια εκστρατεία που γίνεται για την κατάργηση των μετρητών. Το τελευταίο του βιβλίο έχει τον τίτλο “Schönes neues Geld” (Brave new money), εκδόθηκε στην Γερμανία το 2008 και έχει μεταφραστεί πρόσφατα και στην Κινεζική.
Αποκαλυπτικά είναι όσα δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξη του σε ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων
Ερώτηση
Ο COVID-19 και τα μέτρα απομόνωσης θα χρησιμοποιηθούν σαν εργαλεία στον «πόλεμο» κατά των μετρητών ;
«Ναι φυσικά, ήδη χρησιμοποιούνται για αυτό το σκοπό. Οι τράπεζες ενημερώνουν τους πελάτες τους ότι τα μετρητά χρήματα είναι βρώμικα ενώ οι καθαρές επιλογές είναι οι πληρωμές με κάρτες ή με τα κινητά. Και τα λένε αυτά παρά το ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι ο ιός μπορεί να διαδοθεί με τα μετρητά χρήματα. Μάλιστα οι περισσότεροι επιδημιολόγοι ισχυρίζονται ότι τα μετρητά δεν είναι μια συνήθης δίοδος για τους ιούς».
Ερώτηση
Ποια είναι η ανησυχία για την κατάργηση των μετρητών ; δεν θα είναι πιο εύκολο και διαφανές εάν όλοι χρησιμοποιούμε το ψηφιακό νόμισμα ;
«Βεβαίως και ισχύει αυτό που ρωτάτε και δεν εμποδίζει κανένας όποιον θέλει να χρησιμοποιεί το ψηφιακό νόμισμα, δεν είναι αυτό το θέμα. Αυτό που είναι πολύ σημαντικό είναι ότι κάθε ψηφιακή πληρωμή καταγράφεται και αποθηκεύεται από τους πάροχους υπηρεσιών και όλες οι πληροφορίες αποθηκεύονται στον κεντρικό τραπεζικό λογαριασμό του καθενός. Εάν λοιπόν δεν χρησιμοποιείται το μετρητό χρήμα τότε οι αποθηκευμένες πληροφορίες του τραπεζικού μας λογαριασμού, θα αποτελούν ένα είδος της βιογραφίας του καθενός. Ο καθένας λοιπόν που θα έχει την δύναμη ή εξουσιοδότηση να βλέπει τον λογαριασμό μας, θα μπορεί να αντλεί πληροφορίες για το τι κάναμε κάθε μέρα, για δεκαετίες μέσα στο παρελθόν μας.
Πολλοί άνθρωποι βεβαίως σωστά πιστεύουν ότι, ο καθένας που θα έχει την δύναμη να βλέπει τους λογαριασμούς τους δεν θα ασχοληθεί μαζί τους. Όμως όλοι μας θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι κάτι τέτοιο μας αφορά, καθόσον θα ζούμε σε μια κοινωνία στην οποία κάθε άτομο οποιασδήποτε σημασίας θα είναι καθολικά ελεγχόμενο από τους ισχυρούς και θα μπορεί ανά πάσα στιγμή να εκβιάζεται ή να καταστρέφεται από την θέληση τους. Κάτι τέτοιο είναι ασυμβίβαστο με τις αρχές της Δημοκρατίας και της ελεύθερης κοινωνίας».
Ερώτηση
Μπορείτε να μας πείτε την εμπειρία σας με την οποία είστε κατηγορούμενος στο Ευρωπαϊκό δικαστήριο, επειδή θέλατε να πληρώσετε μια υποχρεωτική συνδρομή σας για το δημόσιο στην Γερμανία με μετρητά, ποια η σημαντικότητα αυτής της υπόθεσης ;
«Κοιτάξτε υπάρχει μια διχογνωμία στην Γερμανία. Ενώ το γερμανικό δίκαιο είναι μαζί μου, υπάρχει ασυμβατότητα με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία για το θέμα που θέλει να γίνεται χρήση αποκλειστικά ψηφιακού χρήματος για τέτοιες περιπτώσεις, οπότε η Γερμανία παραπέμπει το θέμα στο Ευρωπαϊκό δικαστήριο για εξέταση.
Το κάνω αυτό γιατί θέλω να υπερασπιστώ το δικαίωμα μου να χρησιμοποιώ μετρητά στις συναλλαγές μου και πιστεύω ότι τα μέτρα που λαμβάνονται για να εμποδίζουν οι τράπεζες την χρήση μετρητών, παραβιάζουν την νομιμότητα.
Εάν κερδίσω την υπόθεση οι πολέμιοι των μετρητών θα έχουν μεγάλο πρόβλημα. Κυβερνητικές υπηρεσίες και γραφεία, εφοριακές υπηρεσίες, δεν θα έχουν πια το δικαίωμα να αρνηθούν να πάρουν μετρητά ή να χρεώνουν με επιπλέον επιβάρυνση για αυτό, όπως κάνουν μέχρι τώρα σε μεγάλη έκταση. Μάλιστα υπάρχει και έγγραφο του ΔΝΤ, που συστήνει και τέτοια έμμεσα μέτρα, ώστε να παρακάμπτονται αντιδράσεις των πολιτών σε απαγορεύσεις. Επίσης μέτρα όπως ανώτατα όρια πληρωμής με μετρητά δεν θα στέκουν νομικά εάν κερδίσω την υπόθεση».
Θεωρούμε ότι, χωρίς καμία συνωμοτική διάθεση, απλά αναλύοντας και συγκρίνοντας τα γεγονότα, ότι η πανδημία έδωσε μια εξαιρετική ευκαιρία σε όσους προσπαθούν για την επιβολή καθολικού ελέγχου του πληθυσμού, να δαιμονοποιήσουν τα μετρητά, έτσι ώστε ο κόσμος να στραφεί αποκλειστικά στο ψηφιακό χρήμα. Δεν υποστηρίζουμε βεβαίως ότι το ψηφιακό χρήμα είναι το απόλυτο κακό, όμως το σημαντικότερο από όλα είναι η ελεύθερη και χωρίς φόβο επιλογή των πολιτών.
Χρήστος Καλογερόπουλος – Βαλκάνιος
Στρατηγικός Αναλυτής
Εξειδικευμένος σε Θέματα Διεθνούς Ασφάλειας
στη ΝΑ Μεσόγειο
