Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής-Ειδικός σε θέματα παγκόσμιας ασφάλειας.
Τα γεγονότα την Ανατολική λεκάνη της Μεσογείου και οι βίαιες ανακατατάξεις γίνονται για ένα και μοναδικό σκοπό, ο οποίος δεν είναι άλλος από τον έλεγχο των ενεργειακών πηγών και κοιτασμάτων πρωτίστως και τον έλεγχο των ενεργειακών διαδρόμων δευτερευόντως. Αν και τα δύο είναι εξίσου σημαντικά, είναι κοινά αποδεκτό ότι κατά την ιεράρχησή τους προηγείται ο έλεγχος των πηγών και κοιτασμάτων.
Ένα άλλο εξίσου σημαντικό γεγονός είναι ότι το διαμετακομιστικό κέντρο βάρους (ενεργειακός κόμβος) έχει μετατοπιστεί δυτικότερα και συγκεκριμένα το ρόλο αυτό καλείται να παίξει η Ελλάδα(υπό κανονικές συνθήκες) στη θέση της μέχρι πρότινος κυριαρχούσας Τουρκίας. Σε αυτό συνηγορεί και το γεγονός ότι όλες οι ενεργειακές διακλαδώσεις του ΤΑΡ, που μεταφέρει Αζέρικο φυσικό αέριο προς τις χώρες της Δυτ. Ευρώπης βρίσκονται επί Ελληνικού εδάφους. Ενώ η αναβάθμιση του τερματικού σταθμού LNG της Ρεβυθούσας προσθέτει πολλαπλασιαστική αξία στο ειδικό υπολογίσιμο ενεργειακό βάρος της χώρας μας.
Τα μεγάλα πιθανολογούμενα κοιτάσματα υδρογονανθράκων (Φυσικού Αερίου και πετρελαίου) νοτίως της Κρήτης αλλά και στη λεκάνη του Ηροδότου, περιοχές που βρίσκονται εντός της Ελληνικής δυνητικής ΑΟΖ, των οποίων η εκτιμώμενη αξία φτάνει και περισσεύει όχι μόνο για την αποπληρωμή ολόκληρου του χρέους αλλά και να δημιουργηθεί ικανό εθνικό οικονομικό ταμειακό απόθεμα που θα ανατρέψει το εις βάρος μας οικονομικό στάτους που υπάρχει σήμερα και θα μετατρέψει τη χώρα μας σε υπολογίσιμο ενεργειακό Ελντοράντο.
Όλα τα παραπάνω είναι και σε γνώση της γειτονικής Τουρκίας, η οποία μεθοδικά και με εντυπωσιακά στοχευμένες κινήσεις γκριζάρει ολόκληρη την ανατολική Ελληνική ΑΟΖ αλλά και νοτίως της Κρήτης, με σκοπό αν όχι την πλήρη εκμετάλλευση της περιοχής, τουλάχιστον την συνεκμετάλλευσή της. Για το σκοπό αυτό έσπευσε να προσφέρει πολυεπίπεδη στρατιωτική αλλά και πολιτική υποστήριξη στην νόμιμη Λιβυκή κυβέρνηση Σάρατζ, στον αγώνα της εναντίον των δυνάμεων του πολέμαρχου Χαφτάρ.
Οι σκληρές μάχες αλλά και ο εναλλασσόμενος αγώνας από τη μία, με απώλειες και προσθήκες εδαφών εκατέρωθεν, παρά τη δράση Ισλαμικών φιλοτουρκικών ομάδων (μεταφέρθηκαν πάνω από 10.000 σκληροίπολεμιστές-Ισλαμιστές από τη Συρία στη Λιβύη για την υποστήριξη του Σάρατζ), αλλά και Ρώσων μισθοφόρων (εταιρείας Βάγκνερ που στηρίζαν -δεν έχει διευκρινηστεί αν συνεχίζουν- τον Χαφτάρ) ως και οι πρόσφατες συναντήσεις και επαφές μεταξύ αξιωματούχων των ΗΠΑ, Ρωσίας, Τουρκίας με τις αντιμαχόμενες πλευρές, προλειάνουν το έδαφος για μια παγιοποίηση της γραμμής αντιπαράθεσης που θα οδηγήσει στο άμεσο μέλλον στη διαμόρφωση συνόρων και την διχοτόμηση της Λιβύης σε Ανατολική και Δυτική.Η αντεπίθεση του Σάρατζ/GNA και η ανακατάληψη εδαφών στην Δυτική Λιβύη , έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα στο έδαφος.
Κι εδώ προκύπτει το κρίσιμο ερώτημα. Σε ποιους συμφέρει η διχοτόμηση της Λιβύης και για ποιους λόγους; Πριν όμως επιχειρηθεί η απάντησή του, ας δούμε τους λόγους της εμπλοκής της Άγκυρας στον Λιβυκό εμφύλιο.
α. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η Τουρκία έχει στοχοποιήσει μεγάλο μέρος της Ελληνικής δυνητικής ΑΟΖ νότια και νοτιοανατολικά της Κρήτης και της Ρόδου. Παράλληλα και για το λόγο αυτό, έσπευσε να συνυπογράψει συμφωνία αναγνώρισης με το καθεστώς Σάρατζ (αδελφός μουσουλμάνος), την αναγνώριση των κοινών θαλάσσιων συνόρων μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης. Ουσιαστικά με την υπογραφή του παράνομου αυτού συμφώνου, πέραν της Τουρκίας και η Λιβύη δεν αναγνωρίζει την Ελληνική ΑΟΖ. Εδώ όμως υπάρχει το εξής παράδοξο. Η Λιβύη έχει υπογράψει τη συμφωνία του Αμβούργου για το Δίκαιο των Θαλασσών και έχει αποδεχτεί πλήρως όλα τα άρθρα του, σε αντίθεση με την Τουρκία, η οποία για προφανείς λόγους ΔΕΝ έχει υπογράψει την παραπάνω συνθήκη. Άρα η Λιβύη επισήμως δέχεται και το γεγονός ότι τα νησιά έχουν δική τους υφαλοκρηπίδα, άρα και ΑΟΖ σαν επέκταση της ηπειρωτικής χώρας. Αυτό αποτελεί σαφή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και χρήζει το λιγότερο την ανάγκη επιβολής και λήψης δέσμης μέτρων από Ελληνικής πλευράς τα οποία θα κλιμακώνονται βαθμιαία και συν τω χρόνω, εφόσον η κυβέρνηση της Τρίπολης δεν αποσύρει την υπογραφή της από το τουρκολυβικό σύμφωνο.
β. Με την κίνησή της αυτή η Τουρκία περικυκλώνει από το νότο τη χώρα μας και για το λόγο αυτό στηρίζει με όποιο τρόπο μπορεί (πολιτικά, διπλωματικά και κυρίως στρατιωτικά με την μεταφορά τουλάχιστον 10.000 ισλαμιστών από τη Συρία, αρμάτων μάχης Μ-60 Sabra, συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου KORAL , UAV’s ως και Τούρκων στρατιωτικών συμβούλων) την Τρίπολη, ενάντια στις δυνάμεις του Χαφτάρ που ελέγχει ολόκληρη την ανατολική Λιβύη. Η Τουρκία προσδοκά με τη συμφωνία της αυτή:
1/ Να οικειοποιηθεί παράνομα τους υδρογονάνθρακες της νοτιοανατολικής Ελληνικής ΑΟΖ.
2/ Να εγκατασταθεί στρατιωτικά στην Β. Αφρική και δη νοτίως της Κρήτης (με τη δημιουργία είτε ναυτικής είτε αεροπορικής βάσης, οπότε με αυτόν τον τρόπο θα σφίξει κι άλλο τον κλοιό.
3/ Να μπορεί να ελέγχει – επιτηρεί τους θαλάσσιους δρόμους από και προς το Σουέζ – Αιγαίο – Μαύρη Θάλασσα, αλλά και αν χρειαστεί να τις μπλοκάρει (σαν ναυτικό αποκλεισμό), ως μοχλό άσκησης πίεσης.
4/ Να έχει τη δυνατότητα προσβολής Ελληνικών στρατιωτικών στόχων σε περίπτωση εμπόλεμης σύγκρουσης με τη χώρα μας ιδιαίτερα αεροδρόμια της Κρήτης σε Χανιά, Ηράκλειο, το ραντάρ της Ζήρου , ως και της Πελοποννήσου, καθώς και τον Ναύσταθμο της Σούδας.
5/ Να μπορεί να μεταφέρει τους 10.000 περίπου έμπειρους και πολεμοχαρείς Ισλαμιστές μισθοφόρους της (οι οποίοι πληρώνονται με 2.000 δολάρια το μήνα), παρέχοντάς τους ναυτική και αεροπορική κάλυψη στο μαλακό υπογάστριο της Ελλάδας (Κρήτη – Γαύδος, νότια Πελοπόννησος, Κύθηρα – Αντικύθηρα, νότια Επτάνησα). Σε περίπτωση εφαρμογής ενός τέτοιου σχεδίου(που είναι από το 2017 στα χαρτιά του Τουρκικού Γενικού Επιτελείου)
Το παραπάνω σενάριο αν και για πολλούς θα φαντάζει σαν κακόγουστο αστείο ή σαν ουτοπία, μπορεί όμως κάλλιστα να εκτελεστεί για μια σειρά από λόγους όπως:
β. Στις υπό προσβολή περιοχές, όπως αυτές αναφέρθηκαν παραπάνω, η στρατιωτική παρουσία μας είναι ελάχιστη έως μηδαμινή ιδίως στα νησιά Γαύδο, Κύθηρα – Αντικύθηρα και Ζάκυνθο – Κεφαλονιά. Συνεπώς θα αποτελέσουν εύκολο στόχο κατάληψης εθνικού εδάφους.
γ. Η Ελληνική στρατιωτική παρουσία στην Κρήτη και την Πελοπόννησο περιορίζεται σε μια ταξιαρχία Πεζικού σε κάθε περιοχή και συνεπώς κρίνεται ως υποδεέστερη και χωρίς πολεμική εμπειρία σε σχέση με την εμπειροπόλεμη επιτιθέμενη δύναμη (Ισλαμιστές μισθοφόροι).
Από την άλλη πλευρά όμως, υπάρχει και ο διεθνής παράγοντας και οι μεγάλοι ενεργειακοί παίκτες, οι οποίοι θα πρέπει να λαμβάνονται πάντα σοβαρά υπόψη, γιατί αυτοί είναι που διαμορφώνουν το τοπίο. ΗΠΑ, Ρωσία, Γαλλία και Ιταλία κατά κύριο λόγο και Ισραήλ με Αίγυπτο δευτερευόντως έχουν πολλούς λόγους που να ενδιαφέρονται για την ανατολική Μεσόγειο.
Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι χρησιμοποιώντας την Τουρκία για να κάνει τη βρώμικη δουλειά στην Λιβύη και στη Συρία, θα την επαναφέρουν στην αγκαλιά της συμμαχίας μετά από το φλερτ με τη Μόσχα για την προμήθεια των S-400 και τις επιμέρους τοπικές συμφωνίες στο Ιντλίμπ και ανατολικά του Ευφράτη.
Η Ρωσία συνεχίζει να κρατά υποστηρικτική στάση προς τον Άσαντ και εδραιώνει κι άλλο τη θέση της στη Συρία. Βλέπει όμως και μια ευκαιρία επέκτασής της στη Μεσόγειο μέσω της Λιβύης και για το λόγο αυτό υποστηρίζει με τη σειρά της τον πλέμαρχο Χαφτάρ, προσδοκώντας μελλοντικά οφέλη ιδίως σε ότι αφορά μερίδιο στο ενεργειακό παιχνίδι αλλά και στην περαιτέρω εξάπλωσή της με τη δημιουργία(ίσως) και δεύτερης ναυτικής βάσης σε περιοχές ελεγχόμενες από τον Χαφτάρ στην ανατ. Λιβύη (Βεγγάζη ή Τομπρούκ), μετά από αυτή στη Λαττάκεια της Συρίας.
Η Γαλλία επιδιώκει να καταστεί η υπερδύναμη της Μεσογείου και η εμπλοκή της στα ενεργειακά στην Κυπριακή ΑΟΖ δείχνει τις προθέσεις. Ορμώμενη και αυτή από ενεργειακό ενδιαφέρον συμμετέχει με ναυτική δύναμη στην αρκετά “αναιμική” επιχείρηση ΕΙΡΗΝΗ, που συγκροτήθηκε για την επίβλεψη της εφαρμογής του εμπάργκο όπλων στις 2 αντιμαχόμενες πλευρές.
Η Αίγυπτος έχει πάρει σαφή θέση υποστηρίζοντας τον Χαφτάρ μιας και συνορεύει με τις περιοχές που είναι υπό τον έλεγχό του, χωρίς ωστόσο να έχει ξεκαθαρίσει αν θα τον στηρίξει στρατιωτικά κάτι που μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να συμβαίνει, ενώ πολλοί υπολόγιζαν ότι το Κάιρο θα είναι πιο δυναμικό και παρεμβατικό.
Είναι κοινός πλέον τόπος ότι η πρόσφατη επικοινωνία μεταξύ του Ρώσου Αρχηγού των ΕΔ με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάλει να επιβεβαιώνει ότι πιθανόν να έχει συζητηθεί η διχοτόμηση της Λιβύης ως κοινή αποδεκτή λύση μιας και η συνέχιση του εμφυλίου δεν θα ωφελήσει κανέναν. ΤοΛιβυκό μπορεί να λυθεί μόνο πολιτικά.
Σ αυτή την περίπτωση που θα αποτελεί ίσως και την Σολομώντειο λύση θα υπάρξουν δυο κρατικές οντότητες χωρίς να αποκλείεται και μια τρίτη στα νότια της χώρας(Fessan). Μια νοητή κάθετη γραμμή περίπου στην περιοχή της Σύρτης θα μπορούσε να αποτελέσει την όριο γραμμή μεταξύ των δύο νέων κρατών.
Κι εδώ παίζεται το κυρίως παιχνίδι. Οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ ναι μεν χρησιμοποιούν την Τουρκία για τους δικούς της σκοπούς, αλλά δεν πρόκειται να την αφήσουν να ελέγχει τη μισή Μεσόγειο, αποκτώντας μεγαλύτερη δύναμη από αυτή που της αναλογεί. Μια ισχυρή Τουρκία δεν την θέλει ούτε το Κρεμλίνο, ούτε οι υπόλοιπες άμεσα ή έμμεσα εμπλεκόμενες χώρες, για τους δικούς τους λόγους η καθεμία. Για το λόγο αυτό ο συμβιβασμός θα μπορούσε να είναι η διχοτόμηση.
