Τελικά ο απρόβλεπτος κ. Ερντογάν, έχει εξελιχθεί σε πολύ προβλέψιμο, καθώς τα εναλλακτικά σενάρια του τελειώνουν. Με επιφυλάξεις υποδέχθηκε η αγορά τις ανακοινώσεις Ερντογάν για την ανακάλυψη ενός τεραστίου κοιτάσματος 320 δισ. κυβικών μέτρων στην Μαύρη Θάλασσα. Η τουρκική λίρα δεν κατάφερε να διατηρήσει τα αρχικά της κέρδη έναντι του δολαρίου- ευρώ και υπoτιμήθηκε ξανά. Πτωτικά όμως κινήθηκε και το χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης, καταγράφοντας πτώση 1,5%.
Επιφυλακτικές και οι πρώτες αντιδράσεις των αναλυτών. Εκτιμούν ότι ο Ερντογάν βιάστηκε να μιλήσει και ότι η υπέρμετρη αισιοδοξία του μπορεί να μην βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα.
«Κρίνοντας από τις ανακοινώσεις του Τ. Ερντογάν, φαίνεται ότι μέσα σε περίπου ένα μήνα κατάφεραν να αναλύσουν τα δεδομένα, να καθορίσουν τις ποσότητες του φυσικού αερίου που είναι διαθέσιμες, να αποφασίσουν ότι το project είναι εμπορικά βιώσιμο και ότι οι πρώτες ποσότητες αερίου θα αρχίσουν να εξάγονται από το 2023 και μετά», αναφέρει από την πλευρά του σε ανάρτηση του στο twitter, o Wolfango Piccoli από την Teneo Intelligence.
Αλλά και ο David Sheppard, εξειδικευμένος συντάκτης των FT στα ενεργειακά θέματα, εκτιμά ότι θα χρειαστούν περισσότερες πληροφορίες για το αν το κοίτασμα είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμο ή όχι, πολλώ δε μάλλον όταν οι έρευνες στο Tuna Block 1 ξεκίνησαν μόλις στα τέλη Ιουλίου.
Ο Faisal Faeq, σύμβουλος ενεργειακών θεμάτων στον ΟΠΕΚ, επισημαίνει ότι η Τουρκία εδώ και πολύ καιρό ονειρεύεται να επιτύχει ενεργειακή ανεξαρτησία και να απελευθερωθεί από τη Ρωσία για την προμήθεια φυσικού αερίου. Αυτό το όνειρο προσπαθεί να το υλοποιήσει εις βάρος της περιφερειακής ασφάλειας, μέσω της εκμετάλλευσης λαθραίου πετρελαίου, της δημιουργίας εστιών σύγκρουσης στη Μεσόγειο και μη αναγνωρισμένων συμφωνιών για κατάσχεση του ελληνικού φυσικού αερίου και του πετρελαίου της Λιβύης.
Η πρόσφατη ανακοίνωση της Άγκυρας σχετικά με τη μεγαλύτερη ανακάλυψη φυσικού αερίου της εκτιμάται ότι έγινε κυρίως, για να αποσπάσει τη προσοχή της τουρκικής κοινής γνώμης, από την οικονομική δυσπραγία. Η χώρα σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία 1 Σεπ 2020, βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης.
Είναι ενδιαφέρον ότι η ανακοίνωση έγινε όταν η Τουρκία απέτυχε να ξεπεράσει την αντίθεση στις ερευνητικές της δραστηριότητες με την Ελλάδα, την Αίγυπτο και την Κύπρο σε αμφισβητούμενα Μεσογειακά ύδατα.
Ο ίδιος αναλυτής, υπογραμμίζει τον πιθανό 10ετή χρονικό ορίζοντα για την ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών, την εξαγωγή του φυσικού αερίου και την παράδοση του στον τελικό καταναλωτή, με την προϋπόθεση ύπαρξης των απαραίτητων κεφαλαίων.
Εκτός αυτού η Τουρκία δεν διαθέτει ακόμη την απαραίτητη τεχνολογία για την εξόρυξη. Η τουρκική εταιρεία BOTAS, η οποία πραγματοποιεί εξερεύνηση και γεώτρηση, στερείται εμπειρίας σε υπεράκτιες εργασίες, οπότε είναι δύσκολο να αναλάβει μια τέτοια επιχείρηση χωρίς ξένο συνεργάτη.
Το Ισραηλινό Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας, εκτιμά ότι η ανακάλυψη του κοιτάσματος, ανοίγει ένα παράθυρο ευελιξίας στη τουρκική πλευρά, για περαιτέρω ειρηνική διευθέτηση στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι Ισραηλινοί αντιτίθενται στη δημιουργία σκληρών συνασπισμών που θα οδηγήσουν σε κούρσα εξοπλισμών και ανταγωνισμών, ανατρέποντας τις ισορροπίες ισχύος στην ευρύτερη Αν. Μεσόγειο, χώρο ζωτικού ενδιαφέροντος.
Η πρόσφατη συνομιλία Μητσοτάκη και Ερντογάν, με τον πρόεδρο Τράμπ, αλλά και η αναβολή απόφασης επιβολής κυρώσεων από την Ε.Ε, ίσως αποδώσει καρπούς, μιας και προσφέρεται στον Ερντογάν μια αξιοπρεπής διέξοδος, από τα δικά του αδιέξοδα. Η Ελλάδα πάντως αποδεικνύεται έμπρακτα ως ένας αξιόπιστος σύμμαχος η δε αποφασιστικότητα μας και η ενεργητική διπλωματία φαίνεται πλέον να αποδίδει και ταυτόχρονα να έχει αιφνιδιάσει τον αντίπαλο.
Ο Ερντογάν όμως γκρεμίζει τις γέφυρες πίσω του. Στις σκέψεις του ίσως και η αποχώρηση από το NATO, με «ευθύνη» της Ελλάδας .
Επισημαίνω ότι επειδή όλοι οι αντιπαρατιθέμενοι παίζουν «κατενάτσιο» (ΗΠΑ, ΕΕ, Μέρκελ, Ερντογάν, Ισραήλ), ο καθένας για δικούς του λόγους, επιβάλλεται η Ελλάδα, ως επισπεύδουσα να κάνει αρκετά βήματα εμπρός στο διάστημα μέχρι τις Αμερικανικές εκλογές.
Απόστολος Τσιμογιάννης
Ο Απόστολος Τσιμογιάννης είναι Υποστράτηγος (ε.α), με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics.
