Επίσκεψη Πομπέο με πολυδιάστατες προεκτάσεις …και μηνύματα.
US Secretary of State Mike Pompeo speaks during a press conference at the State Department in Washington, DC, on March 25, 2020. – Foreign ministers of the Group of Seven industrial powers agreed in talks Wednesday that China is waging a “disinformation” campaign about the coronavirus pandemic, Pompeo said. (Photo by ANDREW CABALLERO-REYNOLDS / AFP) (Photo by ANDREW CABALLERO-REYNOLDS/AFP via Getty Images)
Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γωστρατηγικός Αναλυτής
Η διήμερη επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού εξωτερικών σε Θεσσαλονίκη και Σούδα είναι ιδιαίτερα σημαντική, αφού πραγματοποίειται σε μία χρονική στιγμή παρατεταμένης έντασης στα Ελληνοτουρκικά ,στα οποία κυριαρχεί εμφανέστατη αβεβαιότητα σχετικά με τις επικείμενες συνομιλίες ανάμεσα σε Αθήνα και Άγκυρα( με Γερμανική διαμεσολάβηση και Αμερικανική υποστήριξη), ενώ υπάρχουν πολλά και σοβαρά ανοικτά περιφερειακά ζητήματα , όπως η κατάσταση στη Λιβύη, στη Συρία,στο Λίβανο, αλλά και εν εξελίξει ύπουλες ,υβριδικές και ενισχυμένες κινήσεις της Μόσχας και του Πεκίνου ,για να αναβαθμίσουν την στρατιωτική και οικονομική επιρροή τους στο τρίγωνο Μαύρη Θάλασσα-Βορειαφρικανική ακτή και Μέση Ανατολή.
Για την Ελλάδα η παρουσία σε Θεσσαλονίκη του Αμερικανού υπεξ έχει την δική της γεωπολιτικό-οικονομικό-ενεργειακή διάσταση(βρίσκεται από αργά χθες το βράδυ) με έμφαση την παρουσία και επιρροή των ΗΠΑ στα δυτικά Βαλκάνια. Μετά τις πρόσφατες συμφωνίες Σερβίας-Κοσόβου για οικονομικό-ενεργειακά θέματα, την μετεκλογική κατάσταση στα Σκόπια,(με την επικράτηση Ζάεφ και την ήττα των εθνικιστών), την κατασκευή της Νατοικής βάσης στην Κουτσόβε της κεντρικής Αλβανίας , την σταδιακή αλλά ουσιαστική προσέγγιση της Σερβίας με το δυτικό στρτόπεδο,ως και την καθολική επιρροή που έχουν οι Αμερικανοί σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Κροατία, Μαυροβούνιο, θεωρούν την Θεσσαλονίκη ως κρίσιμο μαγνητικό πόλο για την πολύπλευρη ενδυνάμωση της παρουσίας τους σε πολιτικό-στρατιωτικό-οικονομικό-ενεργειακό εκπαιδευτικό και αναπτυξιακό-επενδυτικόεπίπεδο. Μεταξύ των στόχων τους είναι η Ρωσική “απαγκίστρωση” από τη λεγόμενη “στρατιωτικό-ανθρωπιστική βάση” στη Νις της νότιας Σερβίας ,καθώς και φραγμός στα 5G δίκτυα των Κινέζων στην περιοχή από το Δούναβη μέχρι το Αιγαίο.
Οι Ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται σε πολύ καλό επίπεδο, ενώ η στρατιωτική συνεργασία, σε πλαίσιο ναυτικό-αεροπορικό-συνεκπαιδευτικά, και Ειδικών δυνάμων έχει αναβαθμισεί πολύ , σε συνδυασμό με το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για τα λιμάνια Θεσσαλονίκης-Καβάλας και Αλεξανδρούπολης , που πέραν των ενεργειακών αγωγών- τερματικών βάσεων σχετίζονται και με την παρακολούθηση των Ρωσικών δραστηριότητων/διέλευσης στα Τουρκικά Στενά ως και την κάθοδο των Ρωσικών πλοίων-υποβρυχίων από Σεβαστούπολη/Κριμαία και Νοβοροσίσκ στα ‘θερμά ύδατα” της Μεσογείου. Προς αυτή την κατεύθυνση θα έχουμε προσεχώς εξελίξεις και στην ευρύτερη περιοχή της Λήμνου.
Προφανώς στην κατ ιδίαν συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στη Σούδα/Χανιά οι δύο άνδρες θα επικεντρωθούν στα Ελληνοτουρκικά στο φως των χλωμών διμερών επαφών που αναμένονται , στην κατάσταση στη Λιβύη-υποσαχάριο Αφρική (ενώ συνεχίζονται οι ειρηνευτικές συζητήσεις σε Μαρόκο και Μοντρέ), ως και στα εξοπλιστικά του προγράμματός μας που έχει ανκοινωθεί, Επιπλέον οι Αμερικανοί βλέπουν πολύ θετικά την συνεργασία του Κέντρου Ναυτικής Αποτροπής (ΚΕΝΑΠ-NMIOTC ) στη Σούδα (με το ΝΑΤΟ) με αυτό που ανακοίνωσε ο Πομπέο για σύσταση κέντρου εκπαίδευσης για θέματα ασφαλείας στην Κύπρο.(όταν βρέθηκε εκεί για λίγες ώρες πριν 3 εβδομάδες). Το βέβαιο είναι ότι προβλέπεται η περαίτερω αεροναυτική αναβάθμιση της Σούδας και ειδικά του κρηπιδώματος Κ14 για πιο εκτασιακά -λειτουργικά και όχι μόνο ελλιμενισμούς και ναυτικές αποστολές
Δεν διαφαίνεται -επί του παρόντος-να μεταφερθούν μέσα και αρμοδιότητες από την αεροπορική βάση του Ιντσιρλίκ/Αδάνων προς την Σούδα (εννοώ συμβατικά), αλλά παρακολουθούνται οι εξελίξεις στις Αμερικανο-Τουρκικές σχέσεις , οι “περίεργες” κινήσεις του Ερντογάν σε Μέση Ανατολή-Καύκασο -Λιβύη ,και οι στρατιωτικό-ενεργειακές σχέσεις Μόσχας-Άγκυρας.Για πολλούς και διαφόρους λόγους οι Αμερικανοί δεν επιθυμούν την όποια αποχώρηση από την Τουρκική επικράτεια,αλλά οι σχέσεις Τουρκία-Ρωσίας-Ιράν και Τουρκίας-Κίνας(οικονομικές) προβληματίζουν.Ας ληφθεί υοόψη ότι το στρατηγείο των χερσαίων δυνάμεων του ΝΑΤΟ εδρεύει στην Σμύρνη, ένα εκ των Νατοικών σωμάτων /πολυεθνικό άμεσης αντίδρασης/NRDC-TR στην Κωνσταντινούπολη ,ενώ στο Κιουρετσίκ(κοντά στην Μαλάτεια) είναι το στρατηγικής σημασίας ραντάρ για την αντιπυραυλική άμυνα του ΝΑΤΟ/EPAA με διακλαδώσεις προς Ισπανία-Ρουμανία και Πολωνία.
Σχετικά με τυχόν μεταφορά των 50 τακτικών πυρηνικών κεφαλών Β61 από το Ιντσιρλίκ -κάτι που προς το παρόν δεν διαφαίνεται-πολύπλευρες πληροφορίες του υπογράφοντα -σε περίπτωση απόσυρσης-δεν δείχνουν Σούδα , αλλά Γερμανία-Ιταλία-Ολλανδία ή Ρουμανία.
Πάντως έχει προκαλέσει “προβληματισμό΄” σε πολλούς κύκλους στην Ελλάδα η πρόσφατη αναφορά του Πομπέο ότι “μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας θα πρέπει να υπάρξει μείωση στο στρατιωτικό αποτύπωμα”.Στην Ελλάδα από σχετικούς και μη άνοιξε μία “χλιαρή αναφορά” σε ζητήματα αποστρατικοποίησης των νησιών μας(τουλάχιστον μερική από βαριά συμβατικά όπλα ) ,πράγμα αδιανόητο για την επικρατούσα κατάσταση στην περιοχή, δοθείσης της παρουσίας της 4ης Στρατιάς του Αιγαίου/του ισχυρότατου αποβατικού στόλου σε Σμύρνη/Έφεσο και των απύθμενων συνεχών προκλήσεων της΄΄Αγκυρας σε βάρος της χώρας μας. Πέραν των Αμερικανών και οι Γερμανοί “φλερτάρουν με τέτοιες παράξενες ιδέες”, και για τις δύο πλευρές του Αιγαίου. Η Αθήνα για πάρα πολλούς λόγους είναι καάθετα αρνητική σε οποιαδήποτε τέτοια συζήτηση, αλλά οι Τούρκοι προτίθενται να το θέσουν στις διμερείς προσεχείς διρευνητικές συνομιλίες , κίνηση η οποία θα προκαλέσει σοβαρή κρίση.
Αμερικανικές και Γερμανικές πάντως πηγές αναφέρονται -αν και δεν έδωσαν συνέχεια προς στιγμή – σε περιπτώσεις τύπου αμοιβαίας απόσυρσης δυνάμεων από τα νησιά και τα Μικρασιατικά παράλια,που προφανώς είναι εξωπραγματική και δεν μας ευνοεί σε τίποτα λόγω γεωγραφίας,συμβατικών ισορροπίων , καθημερινής αεροπορικής παραβατικότητας από τα αεροσκάφη που απογειώνονται από την Μπαντίρμα και το Μπαλικεσίρ , κρυπτοεκπαιδευτικές ως και εμφανείς δραστηριότητες Τουρκικών σχηματισμών της Στρατιάς του Αιγαίου κα. Η όποια μείωση Ελληνικών δυνάμεων στα νησιά μας είναι εξωπραγματική, επικίνδυνη και θα θυμίζει την απαράδεκτη απόσυρση της Ελληνικής μεραρχίας “Κλέαρχος” το 1967 από την δικτατορία που άνοιξε “παράθυρα και πόρτες στην Κύπρο για τον Αττίλα’