Ελλάδα-ΗΑΕ .Σημαντική στρατιωτική συμφωνία αλλά με αρκετά πρακτικά και επιχειρησιακά θέματα που απαιτούν εμβάθυνση
EΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ/29 ΝΟΕ
Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η δεύτερη μέσα σε ένα χρόνο επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Αμπού Ντάμπι των ΗΑΕ πέραν των συζητήσεων και συμφωνιών που υπεγράφησαν σε τομείς της οικονομίας-εμπορίου/ανάπτυξης κλπ, , συμπεριέλαβε και μία ενδιαφέρουσα συμφωνία σε στρατιωτικό επίπεδο που μεταξύ άλλων προβλέπει ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, όταν η ασφάλεια ενός εκ των δύο κρατών απειλείται από τρίτη χώρα, τότε το άλλο συμβαλλόμενο κράτος σπεύδει να συνδράμει στην από κοινού αντιμετώπιση της εξωτερικής απειλής. Η Ελλάδα μέχρι τώρα δεν έχει διαχρονικά υπογράψει τέτοια συμφωνία ούτε με την Αρμενία ,ούτε με κάποια άλλη χώρα . Ακόμα και η κατά καιρούς περίπτωση του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Ελλάδος-Κύπρου ,είναι αρκετά “ομιχλώδης”. Η υπογραφείσα συμφωνία κάνει λόγο και για τη σύσταση υψηλόβαθμης κοινής επιτροπής , όπου θα συζητούνται σχετικά θέματα διμερούς συνεργασίας.
Η συμφωνία στην θεωρητική βάση της είναι σημαντική , αφού προβλέπει διάφορα επιπρόσθετα στοιχεία, ΄συγκριτικά με άλλες συμφωνίες στρατιωτικού επιπέδου που επικεντρώνονται σε κοινές ασκήσεις, συνεκπαίδευση, αμυντικο-βιομηχανική συνεργασία , ανταλλαγή πληροφοριών κα. Η συμφωνία της Αθήνας με το Αμπού Ντάμπι δεν προβλέπει ύπαρξη στρατιωτικών βάσεων εκατέρωθεν. Σε αυτό διαφέρει από την πιο πρόσφατη Τουρκο-Καταριανή (εννοώ την διαβαθμισμένη του 2017), αλλά και τις τρεις Τουρκο-Λιβυκές , που στην πράξη έχουν υιοθετήσει η Άγκυρα με τη νόμιμη και διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση Σάρατζ,( με την πιο ισχυρή από αυτές το μυστικό πρωτόκολλο του 2020 που υπέγραψε ο Ακάρ με το Λίβυο ομόλογό του Αλ Μανρούς πρόσφατα)
Η Ελλάδα και τα ΗΑΕ έχουν την πιο ενισχυμένη στρατιωτική συμφωνία που βαίνει πέραν των Ελληνο-Αιγυπτιακών , ενώ τα Εμιράτα είναι ορκισμένος εχθρός της Άγκυρας και της δυναστείας Αλ Θάνι του Εμιράτου του Κατάρ. Τα Εμιράτα συμμετείχαν με αεροσκάφη κατά της Κανταφικής Λιβύης το 2011, συμμετέχουν τα τελευταία χρόνια ενεργά σε κοινές ασκήσεις (όπως στον” Ηνίοχο” και την “Μέδουσα” με άλλα κράτη), έχουν στείλει δυνάμεις σε πολυεθνικές αποστολές του ΝΑΤΟ , όπως σε Κόσοβο /KFOR στις περιοχές Βούσιντρ/Μιτρόβιτσα(1999-2008), και σε Αφγανιστάν/ISAF σε εφαρμογή αποφάσεων (ειδικά στην δεύτερη περίπτωση του ΣΑ/ΟΗΕ), ενώ φιλοξενούν λίαν σημαντικές βάσεις των Αμερικανών (πχ Αλ Ντάφρα) , αλλά και των Γάλλων στο Αμπού Ντάμπι. Έχουν στις Βρυξέλλες διαπιστευμένη διπλωματικό-στρατιωτική ομάδα για επαφές με την Ατλαντική Συμμαχία, διευρύνουν την αξιοσημείωτη οικονομική διείσδυσή τους στην Σερβία , ενώ στην Αθήνα τα τελευταία χρόνια έχουν αναβαθμίσει σημαντικά το Γραφείο του Ακολούθου Άμυνας στην πρεσβεία τους στο Παλαιό Ψυχικό.
Επιπλέον είναι μαζί με το Μπαχρέιν , το Κατάρ, το Κουβέιτ τα τέσσερα ενεργά κράτη της Νατοϊκής Πρωτοβουλίας της Κωνσταντινούπολης/ICI του 2004, ενώ μαζί με το Μπαχρείν προχώρησαν υπό Αμερικανική κάλυψη/υποστήριξη στην πρόσφατη υπογραφή των “Συμφωνιών του Αβραάμ “, που ουσιαστικά άνοιξαν τον δρόμο για την αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων μεταξύ του Αμπού Ντάμπι και της Μανάμα με το Τελ Αβίβ. Επειδή παρατηρούν υπολογίσιμη Τουρκική στρατιωτική κινητικότητα από την Υπερκαυκασία μέχρι την Λιβύη ,και από το Κέρας της Αφρικής μέχρι την ΒΑ Συρία, έχουν προχωρήσει σε αρκετές στρατιωτικές ενέργειες τους δαπανώντας πολλά χρήματα σε αμφιλεγόμενες αποστολές , χωρίς όμως σημαντικές επιτυχίες. Ενδεικτικά αναφέρω την αρκετά αποτυχημένη επέμβαση σε Σομαλία, στην Ερυθραία, στον χαοτικό πόλεμο της Υεμένης , καθώς και σε υποστήριξη του πολέμαρχου Χαφτάρ στη Λιβύη , όπου χρηματοδοτούν Σουδανούς μισθοφόρους ,πολλοί εκ των οπαίων εμπλέκονται σε εγκλήματα πολέμου στο Νταρφούρ του Σουδάν. Επίσης η συμμετοχή των Εμιράτων στην επιχείρηση της Σαουδικής Αραβίας “Αποφασιστική Καταιγίδα” από το 2015 κατά των φιλο-Ιρανών ανταρτών Χούθις (την οποία επί 5 χρόνια αναλύω διεξοδικά) δεν θα έλεγα ότι έχει επιφέρει θετικά για τα Εμιράτα αποτελέσματα
Η στρατιωτική δύναμη των Εμιράτων είναι η κάτωθι , ενώ η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία δίνει περισσότερη έμφαση στον τομέα της Πολεμικής Αεροπορίας. Διαθέτουν 79 αεροσκάφη F-16 προηγμένης τεχνολογίας, και 59 αεροσκάφη ΜΙRAGE -2000.Λόγω της πολύπλευρης απειλής από το Ιράν (κυρίως πυραυλικής) τα ΗΑΕ διαθέτουν το εξελιγμένο Αμερικανικό αντιαεροπορικό/αντιπυραυλικό σύστημα THAAD(δύο συστοιχίες) εδώ και μερικά χρόνια , ως επίσης 8 μεταγωγικά αεροσκάφη C-130, 7 CN-235(Ισπανικά) και 8 C-17Α. Επίσης 19 ελικόπτερα Απάτσι ΑΗ-64 , 12 AS350(Γαλλικά) , 18 AS550, και 30 407 MRH (Aμερικανο-Καναδικά). Παράλληλα τα ΗΑΕ διαθέτουν 9 κορβέτες (Γερμανο-Ιταλικές), 26 ταχέα σκάφη (Γερμανό-εγχώριας κατασκευής), ενώ ο Στρατός Ξηράς διαθέτει 165 πυροβόλα των 155χλστ, 502 άρματα μάχης (κυρίως Γαλλικά) 682 τεθωρακισμένα οχήματα (Γαλλ’ο-Ισπανό-Πολωνικό-Φιλανδικής προέλευσης) ενώ το 2019 οι πέντε πρώτοι προμηθευτές σε πολεμικό υλικό των Εμιράτων ήταν οι ΗΠΑ (52,7%), η Γαλλία (25,8%), η Ιταλία (2,5%), η Ισπανία (1.8%) και η Ρωσία (σχεδόν 5%). Για τα δεδομένα της περιοχής είναι μία “μικρή Πρωσία” ή μία “μικρή Σπάρτη” , όπως τα ονόμασαν ο πρώην υπουργός άμυνας των ΗΠΑ στρατηγός α Τζειμς Ματίς και ο πρώην αρχηγός της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ στην Τάμπα/Φλόριντα στρατηγός εα Γιόζεφ Βότελ.
Η διμερής συμφωνία με την χώρα μας εμφανίζει αρκετές δυσκολίες στην πράξη. Δύσκολα να αποδεχθεί κάποιος ΄τι αν υπάρξει σύγκρουση στον κόλπο των πετρελαίων μεταξύ ΗΑΕ και Ιράν θα στείλουμε στρατιωτικές δυνάμεις στον Κόλπο. Άλλωστε η χώρα μας με εξαίρεση κάποια πλοία για νηοψίες στον πρώτο πόλεμο του Κόλπου /DESERT STORM δεν έχει στείλει ποτέ διακλαδική δύναμη εκεί. Ούτε πρόκειται να διαθέσουμε δυνάμεις στις περιφερειακές εμπλοκές των “περίεργων’ πολέμων των Εμιράτων .Και ασφαλώς δεν μπορεί να αναμένει κάποιος Εμιρατικό εκστρατευτικό σώμα να έρθει στο Αιγαίο ή στην Θράκη να υποστηρίξει την χώρα μας απέναντι στην Τουρκική απειλή. Η εν λόγω συμφωνία έχει περισσότερο σημασία ενδυνάμωσης των φιλικών διμερών σχέσεων και προφανώς στοχεύει τον ευρύτερο Τουρκικό παράγοντα. Άλλωστε τα δύο κράτη μας δεν ΄έχουν χερσαία σύνορα και απέχουν αρκετά αποστασιακά .Εκτιμώ ότι περισσότερο η συνεργασία μας θα πρέπει να επικεντρωθεί στους τομείς συλλογής-ανταλλαγής πληροφοριών , διάθεσης ανταλλακτικών σε υπάρχοντα οπλικά΄ συστήματα , αποτροπή πειρατικών επιθέσεων , και ενδυνάμωση σχετικών ασκήσεων.
