Επισημάνσεις για τις διερευνητικές συνομιλίες της Κωνσταντινούπολης /ανάλυση-προεκτάσεις
Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε.ΔρούγοςΔιεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Ο πρώτος γύρος των διμερών, μη-δεσμευτικών, διερευνητικών διπλωματικών επαφών Ελλάδος-Τουρκίας πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη ,χωρίς να πληροφορηθούμε-όπως αναμενόντανεάλλωστε- επιμέρους στοιχεία του τι ακριβώς συζητήθηκε ,ενώ όπως έχει επισημανθεί λόγω της γνωστής και “υπερφορτωμένης” θεματολογίας από την πλευρά της Άγκυρας με πολλές και απαράδεκτες θέσεις και μονομερείς διεκδικήσεις σε βάρος μας ,είναι λογικό να έχουμε χαμηλές προσδοκίες .Πάντως αν δούμε την μεγαλύτερη εικόνα, οι Τούρκοι προσβλέπουν όχι μόνο στα αμιγώς Ελληνοτουρκικά ,αλλά στα ευρύτερα Ευρωτουρκικά πλαίσια, ενώ θα χρησιμοποιήσουν τα ΜΜΕ και τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης ως προεκτασιακή “οπλοποίηση” με στόχο να περιπλέκει ή και εκβιάζει τα πράγματα
Πρώτο :Η παρουσία του εξ απορρήτων /μυστικοσυμβούλου του Τούρκου προέδρου και γνωστού αρθρογράφου Ιμπραήμ Καλίν δεν θα την επέκρινα. Απλούστατα η αποστολή και παρουσία του στο Ντολμαμπχτσέ ήθελε να δείξει ότι ο Ερντογάν με τον πλέον έμπιστο άνθρωπό του επιδιώκει να έχει μία εκ του πολύ σύνεγγυς εικόνα των επιμέρους συζητήσεων. Προφανώς εμπιστεύεται το υπολογίσιμο γραφειοκρατικόδίδυμο Ουνάλ- Ερτσιγές ,αλλά λόγω ότι πέραν της Αθήνας , οι προεκτάσεις των διερευνητικών επαφών στοχεύουν προς την Ευρώπη , ο Καλίν που έχει εμπειρία μυστικών επαφών από το Βερολίνο -προ μηνών -με την πρέσβειρα Έλενα Σουρανή και τον άνθρωπο της Μέρκελ τον διπλωμάτη Χέκερ επεδίωκε προχθές να καταγράψει τα όσα ακούστηκαν ,οπότε αύριο Πέμπτη να τα παρουσιάσει ,στην πρώτη για το 2021 σύγκλιση του Συμβουλίου ΕθνικήςΑσφαλείας της Τουρκίας ,όπου θα λάβει χώρα εκτενής συζήτηση για τα επόμενα βήματα.Ο Καλίν είναι ο μόνος άνθρωπος που τυγχάνει της τεράστιας προσωπικής εμπιστοσύνης του Ερντογάν ,που έχει δεχθεί διαχρονικά “πλήγματα ” από ορισμένους που ο ίδιος πρόβαλε και ανέδειξε και μετά αποσκίρτησαν ή περιθωριοποιήθηκαν. Πχ Μπαμπατζάν ,’Αρεντς, Νταβούτογλου Γκιούλ και μέχρι τον γαμπρό του πρόσφατα Αλμπαιράκ.Για τον Ερντογάν οι τρεις έμπιστοι σωματοφύλακες είναι ο Καλίν ο υπουργός άμυνας Χουλουσί Ακάρ , και ο αρχηγός της Μυστικής Υπηρεσίας ΜΙΤ Χακάν Φιντάν. Αλλά ο πρώτος είναι πάνω από τους άλλους δύο, ενώ είναι “μαζί του στο τρένο” από το 2003
.Δεύτερο : Ο Ερντογάν μέσω των διερευνητικών “κερδίζει πολύτιμο χρόνο” ,γιατί έχει μπροστά του μία ατζέντα με ιδιαίτερα δυνατά θέματα που ενδέχεται να προκαλέσουν διάφορες πολιτικές, γεωπολιτικές και γεωοικονομικές αναδιατάξεις. Προφανώς αδρανοποιεί μέσω της αποδοχής-συμμετοχής των συγκεκριμένων συνομιλιών την όποια κινητικότητα για κυρώσεις του “καταλόγου” του Επιτρόπου Μπορέλ της ΕΕ .Δεν μπορείς να συζητάς ,και να σου επιβάλουν κυρώσεις. (έστω και οριακές).Την ίδια στιγμή “η Άγκυρα των ατελεύτητων προκλήσεων” ,εμφανίζεται προς τον ευρύτερο κόσμο ως “η Άγκυρα των ανοικτών επιλογών και των διπλωματικών διαδρόμων”. Ο Ερντογάν θέλει διάλογο με τους Ευρωπαίους (Τελωνειακή Ένωση, μεταναστευτικό, απελευθέρωση βίζας, χρηματοδότηση τραπεζών κα)και με τους Αμερικανούς ( Ρωσικοί S400, Συρία, Κουρδικές πολιτοφυλακές, το μέλλον της Λιβύης, κα) αλλά μέσω μιας ευέλικτης στάσης /ανατολικοπαζαρέματος που δεν “παγώνει” τις αναθεωρητικές επιλογές του προς το 2023 που παραμένουν νεο-οθωμανικής κατεύθυνσης. Άλλωστε την συμμετοχή της Άγκυρας στους συγκεκριμένους ‘ιχνηλατικούς “γύρους με την χώρα μας , έχουν χαιρετίσει έντονα και θετικά η ΕΕ , το Βερολίνο , οι Αμερικανοί και ο ΓΓ/ΝΑΤΟ. Σε αυτό το μήκος κύματος είναι και οι στρατιωτικές επαφές στην Στρατιωτική Επιτροπή της Ατλαντικής Συμμαχίας υπό τον Αμερικανό αντιπτέραρχο για τον μηχανισμό αποσυμπίεσης/αποκλιμάκωσης/deconfliction.
Τρίτο: Με την παρουσία της Άγκυρας σε αυτές τις επαφές (όσο κρατήσουν) ο Ερντογάν -παρά τα λεγόμενα από τον ίδιο και τον κατοχικό ηγέτη Ερσίν Τατάρ περί δύο κρατών στην Κύπρο -θα συμπληρώσει την κινητικότητα του προς πραγματοποίηση μίας άτυπης πενταμερούς στο Κυπριακό , εμφανιζόμενος ως υποστηρικτής της ιδέας του Πορτογάλου ΓΓ/ΟΗΕ.Η απόσυρση και του ερευνητικού πλοίου “Μπαρμπαρός Χαρεντίν Πασά” προ εβδομάδων από την Κυπριακή ΑΟΖ ήταν προς αυτή την κατεύθυνση. Άρα διπλωματικά ελίσσεται με προφανείς ή κρυφούς αντικειμενικούς σκοπούς, ενώ στρατιωτικά διατηρεί αμείωτη την παρουσία της χώρας του στα διάφορα περιφερειακά μέτωπα(Λιβύη-βόρειο Ιράκ-Κόλπος του Άντεν κα) και μάλιστα τις τελευταίες εβδομάδες(αν αναλυθεί με στοιχεία που διαθέτω ) εμφανίζεται μπροστά με δυναμική παρουσία και ‘διαφήμιση” των προϊόντων της εγχώριας πολεμικής βιομηχανίας.(ειδικά στο ναυτικό τομέα, καθώς και στην περίπτωση των μη-επανδρωμένων αεροχημάτων).
Τέταρτο: Συνεπώς αν διαπιστώσει ότι από την όλη συμμετοχή της χώρας του κάτι επωφελείται θα παραμείνει στις ανέξοδες διερευνητικές συνομιλίες και τις θεωρητικολογικές του ΟΗΕ και θα προσπαθεί διακαώς να κερδίζει χρόνο. Ασφαλώς τα οικονομικά θα είναι το κλειδί για τις Ευρωτουρκικές εξελίξεις και το Ρωσικό αντιπυραυλικό σύστημα για τις Αμερικανοτουρκικές .Οι αεροπορικές παραβιάσεις του Εθνικού μας Εναερίου Χώρου ως και οι παραβάσεις του FIR AΘΗΝΏΝ θα συνεχίζονται, αφού οι Αμερικανοί και το ΝΑΤΟ αποδέχονται τα 6νμ και όχι τα 10νμ σχετικά με το εύρος τους. Στα όρια του εφικτού θα συνεχίζει να “ερωτοτροπεί” και με άλλους διεθνείς παράγοντες (περιφερειακούς και μη-Δυτικούς ) σκοπεύοντας να αποδείξει ότι βαίνοντας προς το 2023 η Τουρκία καθίσταται ισχυρός περιφερειακός/μίνι παγκόσμιος παράγοντας. Είναι βέβαιο ότι θα δεχθεί απειλές και συστάσεις κατά χρονικά διαστήματα από Ευρωπαίους και Αμερικανούς, αλλά ως άτομο που ρισκάρει και είναι εγωπαθές και αλαζονικό, έχει “χαρτιά που μπορεί να τα ρίξει και να αποφύγει τις διάφορες παγίδες”. Συνεπώς επί του παρόντος μέσω των συνομιλιών θα εργαλειοποιεί την παρουσία της χώρας του και εκ μέρους μας απαιτείται μεγάλη προσοχή.