Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος
Ιδιαίτερα στενές σε οικονομικό και στρατηγικό-στρατιωτικό επίπεδο είναι οι Τουρκο-Ιταλικές σχέσεις .Το Τουρκικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Anadolu αποκάλυψε τις τελευταίες ημέρες ότι στο διάστημα των ένδεκα μηνών Ιανουαρίου – Νοεμβρίου 2020, το συνολικά ύψος των άμεσων ξένων επενδύσεων στην Τουρκία ήταν 4,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι πλείστες επενδύσεις προέρχονται από Ευρωπαϊκές χώρες και φθάνουν τα 3,3 δις δολ. Αν προχωρήσουμε σε επιμέρους ανάλυση ανά χώρα θα δούμε ότι προηγείται η Ιταλία με 970 εκατ δολ, και ακολουθούν οι ΗΠΑ με 769 εκατ δολ,και μετά στην σειρά είναι η Ολλανδία με 492 εκατ δολ.Τουρκία και Ιταλία έχουν σημαντικές και πολυδιάστατες οικονομικό-εμπορικές σχέσεις . Το 2018 οι Ιταλικές εξαγωγές στην Τουρκία έφτασαν τα 9,6 δισεκατομμύρια δολάρια και οι εισαγωγές τα 10,1 δισεκατομμύρια, πριν υποχωρήσουν κάπως το 2019 σε 9,3 και 8,6 δις δολάρια αντίστοιχα.
Η Τουρκία είναι πολύ ψηλά στον αριθμό των Ιταλών τουριστών που την επισκέπτονται (σε ετήσια μεγέθη είναι γύρω στις 400.000) και ειδικά τις Μεσογειακές ακτές της Τουρκίας ,ενώ 1560 Ιταλικές εταιρίες δραστηριοποιούνται ενεργά σε ολόκληρη την Τουρκία. Μάλιστα στις πρόσφατες συναντήσεις των υπουργών οικονομικών και εμπορίου των δύο χωρών συμφωνήθηκε να αυξηθούν κατά πολύ οι εμπορικές σχέσεις .
Σε στρατιωτικό επίπεδο οι διμερείς σχέσεις είναι πάρα πολύ στενές ενώ οι δύο χώρες πραγματοποιούν πολύ συχνά αεροναυτικά γυμνάσια, καθώς και κοινές υποβρυχιακές ασκήσεις.Η Ιταλία δεν έχει επικρίνει την Άγκυρα για την προμήθεια,εγκατάσταση και δοκιμή του Ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S400 , καθώς επίσης και στα θέματα με τους Κούρδους πολιτοφύλακες στην ΒΑ Συρία.Η Ρώμη έχει αποφύγει να σχολιάσει αρνητικά ή καταδικάσει τις ενέργειες της Άγκυρας σε βάρος της Ελλάδος και της Κύπρου στην ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.Επίσης και στα ζητήματα των διαμεσογειακών υποθαλάσσιων αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου οι δύο χώρες έχουν σχετικά παρεμφερείς θέσεις. Γνωστές ‘δεξαμενές σκέψεις” της Ιταλίας και της Τουρκίας συνεργάζονται σε πολλές επιστημονικές και άλλες έρευνες.Παράλληλα στενή συνεργασία υπήρχε και ακόμα υπάρχει και σε ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τα αεροσκάφη F35 (παρά τος Αμερικανικές κυρώσεις στην Άγκυρα), αλλά και στις Νατοϊκές αποστολές σε Αφγανιστάν και Ιράκ.
Στην διάρκεια του δεύτερου εμφύλιου πολέμου στη Λιβύη ,από το 2014/2015 μέχρι πρόσφατα που επιτεύχθηκε ανακωχή, η Ιταλία είχε τακτή συνεργασία με την Τουρκία,υποστηρίζοντας και οι δύο,τη νόμιμη κυβέρνηση Σάρατζ .ενώ η Ρώμη δεν πήρε θέση αναφορικά με την Τουρκική στρατιωτική επέμβαση στην Τριπολιτάνα και την εκεί ανάπτυξη Τουρκόφιλων Ισλαμικών δυνάμεων στη δυτική Λιβύη. Η Ιταλία, που έχει αποικιακό παρελθόν στη Λιβύη, είχε καλές σχέσεις με την «κυβέρνηση της εθνικής συμφωνίας» με έδρα την Τρίπολη και εκτός όλων των άλλων και στο πλαίσιο της συνεργασίας για την αποτροπή της άφιξης μεταναστών στα Ιταλικά παράλια ενώ διατηρούσε οριακή επαφή με τον πολέμαρχο Χάφταρ στην Κυρηναϊκή . Οι δύο χώρες συνεργάστηκαν στενά με τη Μάλτα και τη Λιβύη σε μεταναστευτικά ζητήματα, ενώ η Ιταλία από κοινού με τη Γερμανία,την Ισπανία και τη Μάλτα πρωτοστάτησαν στην αποτροπή επιβολής κυρώσεων στην Άγκυρα σε συνόδους κορυφής της ΕΕ όπως απαιτούσε η Ελλάδα και η Κύπρος.