Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η ‘Άγκυρα υπέβαλε αίτημα για να συμμετέχει στα σαράντα και πλέον στρατιωτικής φύσης προγράμματα της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας (PESCO),της ΕΕ αφού με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της 5ης Νοεμβρίου 2020 είναι δυνατή η συμμετοχή τρίτων κρατών (που ανήκουν στο ΝΑΤΟ αλλά όχι στην ΕΕ), όπως οι ΗΠΑ , ο Καναδάς , η Μ.Βρετανία και η Νορβηγία.Η Τουρκία στοχεύει στο να έχει παρουσία σε πολλά από τα προγράμματα δισεκατομμυρίων ευρώ για τη βελτίωση της στρατιωτικής συνεργασίας των 27 κρατών-μελών της ΕΕ.Σύμφωνα με άρθρο της Γερμανικής εφημερίδας «Welt am Sonntag», το αίτημα της Άγκυρας υποβλήθηκε στο υπουργείο Άμυνας της Ολλανδίας (από τον υπουργό άμυνας Χουλουσί Ακάρ).Η Χάγη συντονίζει το συγκεκριμένο πρόγραμμα της ΕΕ , όμως διπλωματικές και στρατιωτικές πηγές στις Βρυξέλλες (συμπεριλαμβανομένης και της Στρατιωτικής Επιτροπής της ΕΕ) εμφανίζονται επιφυλακτικές για το κατά πόσον συνολικά θα μπορούσε το αίτημα να γίνει αποδεκτό από την Αθήνα και τη Λευκωσία που ήδη συμμετέχουν στην PESCO. Από την άλλη πλευρά η Άγκυρα έχει μπλοκάρει διαχρονικά διάφορα προγράμματα συνεργασίας της Κύπρου με το ΝΑΤΟ,ενώ μέχρι πρόσφατα δεν έδινε το”πράσινο φως” για την συμμετοχή της Αιγύπτου στο πρόγραμμα Μεσογειακού Διαλόγου της Ατλαντικής Συμμαχίας.
Μετά από συνεχείς πιέσεις του Αμερικανικού Πενταγώνου και του Στέητ Ντηπάρτμεντ που έβλεπαν καχύποπτα και αρνητικά την PESCO ως πιθανή απειλή υποβάθμισης και υποτροπής της Διατλαντικής συνεργασίας , το Συμβούλιο της ΕΕ αποφάσισε το Νοέμβριο 2020 να δεχθεί κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις τρίτες χώρες όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Νορβηγία την συμμετοχή τους ,και η σχετική απόφαση επισημοποιήθηκε τον Μάιο του 2021.Ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ όπως η Γερμανία,η Ισπανία, Φινλανδία,η Ουγγαρία και η Πολωνία βλέπουν θετικά το Τουρκικό αίτημα.
Η PESCO υιοθετήθηκε τον Δεκέμβριο του 2017 και μέχρι σήμερα, 25 κράτη-μέλη της ΕΕ συμμετέχουν σε προγράμματα που έχουν δημοσιοποιηθεί. Προς το παρόν υπάρχουν 46 επιμέρους προγράμματα για κοινές εγκαταστάσεις εκπαίδευσης, δορυφορική συνεργασία συστήματα διαμόρφωσης εδάφους, θαλάσσια και εναέρια μη-επανδρωμένα συστήματα, κυβερνοασφάλεια κα.Η Δανία (έντονα Ατλαντική χώρα) δεν συμμετέχει στην PESCO καθώς και στην Κοινή Εξωτερική Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας της ΕΕ ενώ η Μάλτα είναι σε θέση αναμονής καθώς η Βαλέτα εκφράζει σκεπτικισμό τονίζοντας ότι η συμμετοχή της δεν είναι απόλυτα σύμφωνη με την ρήτρα ουδετερότητας που διατηρεί από το 1971 στο σύνταγμά της (μετά το τέλος της Βρετανικής αποικιοκρατίας).Στο μεταξύ σε εξέλιξη βρίσκεται η μεγάλη και ιδιαίτερα σημαντική Νατοϊκή αεροναυτική άσκηση του με την επωνυμία ” At Sea Demo/Formidable Shield” και τη συμμετοχή 15 πλοίων και αεροσκαφών από 10 χώρες ( Βέλγιο-Δανία-Γαλλία-Γερμανία-Ιταλία-Ολλανδία-Νορβηγία-Ισπανία-Μ.Βρετανία και ΗΠΑ ) ,υπό την διοίκηση του 6ου Αμερικανικού στόλου.Επιμέρους ασκήσεις/βολές θα λάβουν χώρα στα πεδία βολής ασκήσεων Andoula στη Νορβηγία και Ηebrides στη Σκωτία.
