Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Έντονη, και πολυδιάστατη είναι η διείσδυση των ΗΠΑ και της Τουρκιας στην Αφρική.Οι Αμερικανοί με πιο ισχυρό παράγοντα προώθησης της παρουσίας τους την διοίκηση AFRICΟM που εδρεύει στην Γερμανία (Στουτγάρδη) έχουν καταφέρει να είναι πολύ μπροστά από όλες τις άλλες χώρες σε στρατιωτικό-εκπαιδευτική,ανθρωπιστική παρουσία σε 48 από τα 54 κράτη της Αφρικανικής ηπείρου.Εδώ και 20 χρόνια εκπαιδεύουν σε συντριπτικό ποσοστό τις στρατιωτικές δυνάμεις των Αφρικανικών κρατών ,ενώ έχουν πολύπλευρη και δυναμική παρουσία στους τομείς της εκπαίδευσης, της παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας, στην καταπολέμηση ασθενειών και ιών(συμπεριλαμβανομένης και της COVID-19), ως επίσης στην αναβάθμιση του ρόλου των γυναικών σε Αφρικανικές κοινωνίες καΕπιπρόσθετα πραγματοποιούν πολλές στρατιωτικές ασκήσεις σε ετήσια βάση (ΚΟΡΥΦΑΊΑ Η AFRICAN LION στο Μαρόκο) έχουν ενισχύσει τις ναυτικές μονάδες ως και την ακτοφυλακή την θαλάσσια περιοχή στον Κόλπο της Γουινέα στην δυτική Αφρική, ενώ προσκαλούν κάθε χρόνια εκατοντάδες αξιωματικούς για να παρακολουθήσουν συμπόσια και διασκέψεις στην Γερμανία(Χόχεφενς/JOINT MULTIΝATIONAL READINESS CENTER -Γκράφενφορ), ως και στην Βιτσέντζα της Ιταλίας.( 7th ARMY TRAINING CENTER). Χαρακτηριστικό παράδειγμα η πρόσφατη διάσκεψη των αρχηγών στρατού 40 Αφρικανικών κρατών για τρεις ημέρες στην Γερμανία όπου φιλοξενήθηκαν από τον αρχηγό του Αμερικανικού στρατού σε Ευρώπη και Αφρική αντιστράτηγο Κρίστοφερ Καβόλι.Η επιρροή των Αμερικανών στην Αφρική αναβαθμίστηκε έτι περαιτέρω , ,με το πρόσφατο πολυήμερο ταξίδι-επίσκεψη του αρχηγού της AFRICOM στρατηγού Στέφεν Τάουνσεντ σε Λιβύη,Αλγερία,Τυνησία,Μαρόκο,Σενεγάλη,Τόγκο,Μπενίν,Νίγηρα,Νιγηρία,Γκαμπόν , Μάλι , Γουινέα,, Μπουρκίνα Φάσο,Γκάνα,Λιβερία και Σιέρα Λεόνε και Ακτή Ελεφαντοστού όπου είχε πολυδιάστατες επαφές, συνάντησε τους επικεφαλής των κρατών και προχώρησε σε επιμέρους στρατιωτικές συμφωνίες.Πάγιος στόχος των Αμερικανών να αποτρέψουν ή μειώσουν την διείσδυση της Κίνας και της Ρωσίας κυρίως μέσω μισθοφόρων. Τα ταξίδια και η συνεχής παρουσία των Αμερικανών στην Αφρική “εκνευρίζουν”κυρίως τους Γάλλους που τα τελευταία χρόνια έχουν υποστεί σημαντικές ήττες σε πεδία μάχης, κατά των Ισλαμιστών ανταρτών (ειδικά στο Μάλι) ως και καθίζηση στην διαχρονική αποικιοκρατική παρουσία που είχαν.
Ο Τάουνσεντ επισκέφθηκε στη Λιβύη με τον Αμερικανό Ειδικό Απεσταλμένο και Πρέσβη στη Λιβύη Ρίτσαρντ Νόρλαντ, και συναντήθηκαν με τον προσωρινό πρωθυπουργό και υπουργό Άμυνας της κυβέρνησης της Εθνικής Ενότητας, Αμπντουλχαμίντ Ντμπέιμπα, πριν από τις κρίσιμες εκλογές της 24ης Δεκεμβρίου και εξέφρασαν την υποστήριξή τους στην εθνική συμφιλίωση της χώρας. Οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι έλαβαν μέρος τη Μεικτή Στρατιωτική Επιτροπή 5+5 στην Τρίπολη, που για πρώτη φορά αυτή η ομάδα αξιωματικών από δυτική και ανατολική Λιβύη αυτή συναντήθηκε στην πρωτεύουσα. Αξίζει να επισημανθεί ότι μεταξύ άλλων ο Αμερικανός στρατηγός έκανε λόγο για αποχώρηση όλων των δυνάμεων από το Λιβυκό έδαφος.
Στην Αλγερία, ο Τάουνσεντ, συνοδευόμενος από τον Υπεύθυνο των ΗΠΑ Α.Ι. Ο Γκαουτάμ Ράνα, συναντήθηκε με τον Πρόεδρο Αμπντελματζίντ Τεμπουνέ και τον Αρχηγό Επιτελείου του Λαϊκού Εθνικού Στρατού, Αντιστράτηγο Σαΐντ Τσανεγκρίχα. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμούν τον ρόλο που διαδραματίζει η Αλγερία στην προώθηση της ειρήνης, της ασφάλειας και της ευημερίας στην περιοχή και όχι μόνο. Ελπίζουμε να συνεχίσουμε να βασίζουμε την ισχυρή διμερή μας σχέση σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος », δήλωσε ο Τάουνσεντ, ενώ στην Τυνησία, ο Τάουνσεντ και ο Πρέσβης των ΗΠΑ Ντόναλντ Μπλουμ συναντήθηκαν με τους Τυνήσιους , στα πλαίσια της εκτεταμένης διμερούς συνεργασίας.Για τους Αμερικανούς και το ΝΑΤΟ η Γκάνα και η Σενεγάλη θεωρούνται ως ιδιαίτερα σημαντικές χώρες.
Στο Μάλι οι Αμερικανοί συζήτησαν με τις αρχές της χώρας για τη συνεργασία των ΗΠΑ ως και των διεθνών δυνάμεων στην προσπάθεια βελτίωσης της ασφάλειας και της σταθερότητας στο Μάλι και στο ταραγμένο Σαχέλ. Ο Τάουνσεντ επιβεβαίωσε ότι η AFRICΟM είναι αλληλέγγυα με τις ένοπλες δυνάμεις και τον λαό του Μάλι καθώς αντιμετωπίζουν τον βίαιο εξτρεμισμό, τονίζοντας ότι «Θέλουμε να συνεχίσουμε αυτή τη μακροχρόνια συνεργασία». Στη Νιγηρία ο Τάουνσεντ ήταν παρών στην παράδοση Αμερικανικών αεροσκαφών τύπου Α-29 Τucano στην αεροπορία της χώρας για χρήση κατά των εξτρεμιστών/Ισλαμιστών ανταρτών της Μπόκο Χαράμ.
Στα χνάρια των Αμερικανών είναι η Τουρκία του Ερντογάν στην Αφρική.Ο Τούρκος πρόεδρος έχει επισκεφθεί συνολικά 29 κράτη της ηπείρου(μέσα σε 12 χρόνια) , έχουν ανοίξει 38 διπλωματικές αποστολές,ενώ στην Αφρική η Άγκυρα έχει στρατιωτική παρουσία στο Νίγηρα (ειδική συμφωνία), στο Μάλι,στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία,στη δυτική Λιβύη και στη Σομαλία (πολυδιάστατη εκπαίδευση του στρατού της χώρας). Βάσει τελευταίων μου πληροφοριών η Άγκυρα επί των 54 Αφρικανικών κρατών, έχει στρατιωτικούς ακολούθους σε 32 ,μεταξύ των οποίων σε Ισημερινή Γουινέα,Αγκόλα,Κονγκό, Αιθιοπία,Ρουάντα κα.Διατηρεί πολύ στενές σχέσεις με τα πιο ισχυρά κράτη της Αφρικής, όπως τη Νότια Αφρική,τη Σενεγάλη, την πλούσια σε πετρέλαιο Αγκόλα, τη Νιγηρία,την Αλγερία κα.Τέλος η Τουρκία παρέδωσε αυτές τις ημέρες το πρώτο από τα μη-επανδρωμένα αεροσκάφη Μπαϊρακτάρ/ΤΒ2 στην Βασιλική Αεροπορία του Μαρόκου.(από συνολικά 13).Το Μαρόκο εντάσσεται στην ομάδα των κρατών που έχουν πλέον στο οπλοστάσιό τους Τουρκικά Drones (Κατάρ-Λιβύη-Πολωνία- Αζερμπαϊτζάν- Ουκρανία, και προσεχώς Αλβανία και Λετονία).
** Ο υπογράφων τα τελευταία δέκα χρόνια συμμετείχε 8 φορές ως ομιλητής ειδικών προγραμμάτων/διαλέξεων της Αμερικανικής διοίκησης Αφρικής και του ΝΑΤΟ σε Γερμανία(6)-Γκάνα(1) και Σενεγάλη(1).