Κυκεώνας εξελίξεων με βαθιές προεκτάσεις και στα Ελληνοτoυρκικά
.Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Τεκτονικές αλλαγές στα γεωπολιτικά δρώμενα και ισχύοντα αναμένεται να επιφέρουν οι δραματικές εξελίξεις στο μέτωπο της Ουκρανίας/Δύσης με την Ρωσία, ενώ εκτιμάται ότι θα έχουν πολύ σοβαρές επιπτώσεις στα μέτωπα της ανατολικής Μεσογείου,στα Ελληνοτουρκικά , στο Μεσανατολικό ως και στην βόρεια Αφρική . Ήδη παρατηρούνται καταλυτικές , σημαντικές και συνεχείς αλλαγές σε απόψεις,θέσεις και προτάσεις κρατών και ηγετών , ενώ η ταχύτητα της μετεξέλιξης των γεγονότων είναι πρωτοφανής .Ένα χρόνο μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν στις ΗΠΑ ,έχουν ενδυναμωθεί οι διμερείς σχέσεις Κίνας-Ρωσίας, ενώ η κατάσταση στην παγωμένη μεθοριακή ζώνη Ουκρανίας-Ρωσίας ,Λευκορωσίας-Ουκρανίας επηρεάζει πολύπλευρα και την συμπεριφορά της Τουρκίας,την θέση της Ελλάδος ,τις εξελίξεις στην ανατολική Μεσόγειο, τα εσωτερικά ζητήματα του ΝΑΤΟ, τον όποιο ρόλο της ΕΕ, αλλά και την ιδιαίτερα ρευστή κατάσταση σε Ασία-Ειρηνικό.
Πρώτο: Η σφοδρή ένταση και αντιπαράθεση στο θέμα της Ουκρανίας επηρεάζει πολύπλευρα την κατάσταση στην Μαύρη Θάλασσα, την εμπλοκή της Άγκυρας (λόγω των προσωπικών και στρατιωτικών διασυνδέσεων) με Κίεβο και Μόσχα, την παρουσία των αεροναυτικών δυνάμεων της Ατλαντικής Συμμαχίας σε Βουλγαρία-Ρουμανία , τον ρόλο της Αλεξανδρούπολης σε υποστήριξη των Αμερικανικών δυνάμεων στην νοτιοανατολική Βαλκανική, καθώς και το πως εκτιμούν την κατάσταση τα κράτη των δυτικών Βαλκανίων και όχι μόνο. Οι παράλογες,προβληματικές και εξωπραγματικές απαιτήσεις του Ρώσου προέδρου , σε συνδυασμό με την εμμονική αναθεωρητική κοσμοθεωρία του (αν συνεχιστούν) ενδέχεται να προκαλέσουν τρομακτικά προβλήματα ως και ένοπλες αντιπαραθέσεις. Η Δύση δεν μπορεί να μην υποστηρίξει την Ουκρανία,την Γεωργία και την Μολδαβία, και ως εκ τούτου τρεις δεκαετίες μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου ,βρισκόμαστε μπροστά σε απρόβλεπτες και δραματικές εξελίξεις με όλα τα ενδεχόμενα ανοικτά.
Δεύτερο :Το τελευταίο χρονικό διάστημα λόγω κυρίως του ζητήματος της Ουκρανίας παρατηρείται μία στροφή (όχι απόλυτα εμφανής) των Αμερικανών προς την Άγκυρα. Ιδιαίτερα ο οξύνους υπεξ των ΗΠΑ Aντονι Μπλίνκεν και η γραφειοκρατία του Στεητ Ντιπάρτμεντ ως και του Πενταγώνου ευνοούν ποικιλοτρόπως την Άγκυρα. Η περίπτωση του NON PAPER αναφορικά με το αδύναμο και προβληματικό αγωγό Εastmed(ο υπογράφων από την πρώτη στιγμή είχε γράψει ότι δεν θα πραγματοποιηθεί ποτέ η κατασκευή του) αναμφίβολα καλύπτει την Τουρκία,ενώ η αρχειοποίηση της περιβόητης περίπτωσης ξεπλύματος βρώμικου χρήματος τράπεζας ΗALK BANK ευνοεί την κυβερνώσα ελίτ της Τουρκίας , η οποία σύμφωνα με κορυφαίους αναλυτές των ΗΠΑ διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην Μαύρη Θάλασσα αλλά και στις κρίσιμες και οριακές διαπραγματεύσεις της Βιέννης για το μέλλον του Ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Προφανώς οι Αμερικανοί δεν πρόκειται να αφήσουν ακάλυπτη την χώρα μας, αλλά είναι αυτοί που έστειλαν το “μήνυμα” στον εμπρηστικό και ρεβιζιονιστή Ερντογάν για πολλούς και διαφόρους λόγους να επιστρέψει σε ομαλοποίηση των σχέσεών του με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα,την Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ και σύντομα την Αίγυπτο. Επιπλέον η ειδική εκπρόσωπος του ΓΓ/ΟΗΕ στη Λιβύη Αμερικανίδα πρέσβειρα Στέφανι Ουίλιαμς έχοντας πραγματοποιήσει επίσκεψη στην Άγκυρα ,προωθεί την πρόσφατη χαλάρωση της έντασης μεταξύ Άγκυρας και ανατολικής Λιβύης (δεν είναι τυχαίο ότι πρότεινε την επίσκεψη του Τούρκου πρέσβη στη Λιβύη στην έδρα του προέδρου του κοινοβουλίου Ακίλε Σάλεχ και η οποία ήδη έγινε και στην οποία παρόντες ήταν άτομα που εμπλέκονται σε διάφορα ενεργειακά και βορειοαφρικανικά ζητήματα.). Οι Αμερικανοί προωθούν διάφορα σχέδια σε στρατιωτικά και ενεργειακά θέματα,που κινούνται σε διαφορετικούς συρμούς…και απαιτείται από μας να συντονιστούμε με τις νέες τάσεις…Τρίτο : Η τηλεφωνική επικοινωνία το βράδυ της περασμένης Πέμπτης ανάμεσα στους υπεξ Τουρκίας και Ισραήλ (Τσαβούσογλου και Λάπιντ) προφανώς έγινε με Αμερικανική παρότρυνση, ενώ σε όλες αυτές τις Αμερικανικές κινήσεις καθοριστικός είναι ο ρόλος γνωστού από το παρελθόν ενεργειακού/στρατηγικού αναλυτή και όχι μόνο μεγαλοσύμβουλο των Μπλίνκεν-Μπάιντεν ,αλλά και με πολύ στενές σχέσεις (από την εποχή της Χίλαρι Κλίντον) με τον τωρινό σύμβουλο εθνικής ασφαλείας των ΗΠΑ Τζέικ Σάλιβαν .Και αναφέρομαι στον γνωστό για τις έντονα φιλοτουρκικές του θέσεις Μάθιου Μπράιζα (διατελέσαντα και πρέσβη στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν). Ο Μπράιζα συνετέλεσε στο να περιθωριοποιηθεί ο EastMed ενώ εμπλέκεται πολύ βαθιά στα ενδολιβυκά ζητήματα, ως ενδιάμεσος της νόμιμης κυβέρνησης της Τρίπολης στην “συγκλισιακή τάση” προς τους Ακίλε Σάλεχ και Χαλίφα Χαφτάρ της Κυρηναϊκής(ανατολική Λιβύη)
Πληροφορίες του υπογράφοντα από την Λιβύη κάνουν λόγο για την αποδοχή του Τουρκο-Λιβυκού Μημονίου του Νοεμβρίου του 2019 ,όταν μετά από εκλογές (όποτε γίνουν) από τη νέα κατάσταση που θα διαμορφωθεί στην Τρίπολη.Και από εκεί (δηλαδή από Μάρσα Ματρούχ προς Τομπρούκ, Βεγγάζη , Αζνταμπίγια, Μισράτα,Τρίπολη -Τυνησία) προς Μάλτα/Ιταλία/Ευρώπη. Μια τέτοια εξέλιξη θα είναι πολύ αρνητική για την Ελλάδα και φυσικά την Κύπρο.Προφανώς για αυτούς τους λόγους ο Κ, Μητσοτάκης μετέβη προ δύο μηνών στο Κάιρο ,και συναντήθηκε με τον πρόεδρο αλ Σίσι για να αποτρέψει (ει δυνατό) την ύπουλη κίνηση των Τουρκόφιλων και άλλων κύκλων στη Λιβύη..Μάλιστα ο Έλληνας πρωθυπουργός πρότεινε στην Αίγυπτο, την κατασκευή ενός μικρού ενεργειακού αγωγού από την Νταμέτα προς τη νότια πλευρά της Κρήτης.Η χώρα των Φαραώ είναι ήδη ενεργειακός κόμβος ,αφού μεταφέρεται μέσω αγωγού φυσικό αέριο από τα αρκετά πλούσια ενεργειακά κοιτάσματα της Ισραηλινής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης(Λεβιάθαν και Ταμάρ) .
Τέταρτο:Την ίδια στιγμή η κατάσταση στα Βαλκάνια περιπλέκεται αρκετά λόγω των πολύ στενών σχέσεων της Τουρκίας με την Σερβία και την Αλβανία. Η πρόσφατη επίσκεψη του Ερντογάν στα Τίρανα,απλά ενδυνάμωσε περαιτέρω τις ήδη ενισχυμένες (διαχρονικά) σχέσεις μεταξύ Ερντογάν και Ράμα. Όμως μεγαλύτερη προσοχή θα πρέπει να επιδείξουμε στην ιδιαίτερα “κλειστή” σχέση της Άγκυρας με το Βελιγράδι. Ο Σέρβος πρόεδρος Αλεξάντερ Βούτσιτς μέσω των πολλών και διαχρονικών σχέσεών του με τον Ερντογάν ,πολύπλευρα ενισχύει την παρουσία της Τουρκίας στα θέματα της Βοσνίας Ερζεγοβίνης και του Κοσόβου.Ήταν πραγματικά μία τεράστια έκπληξη από τον σκληροπυρηνικό πρόεδρο των Σερβοβόσνιων Μίρολαντ Ντότικ να επισημαίνει ότι “μόνο η εμπλοκή του Ερντογάν στη Βοσνία Ερζεγοβίνη θα συνδράμει σοβαρά και καταλυτικά στην χαλάρωση των εντάσεων μεταξύ Σέρβων , Κροατών και Μουσουλμάνων ,ως και στην διατήρηση του μοντέλου του Ντέιτον του 1995!!”. Οι πρόσφατες επισκέψεις των Ερντογάν -Ακάρ-Τσαβούσογλου σε Μαυροβούνιο,Βοσνία Ερζεγοβίνη , Κροατία και Ουγγαρία έχουν συντελέσει στην πιο βαθιά διάτρηση της περιοχής από την Άγκυρα.Ας μην λησμονούμε και την πολιτιστικό-θρησκευτική διπλωματία με το πολύ πρόσφατο άνοιγμα τεμενών και προξενείων της Τουρκίας στο Νόβισαντ και στο Νόβι Παζάρ της Σερβίας, ως και στο ενδιαφέρον Αμερικανών , Γερμανών και Ιταλών για την αριθμητικά περιορισμένη αλλά υπολογίσιμη παρουσία των Τουρκικών ειρηνευτικών δυνάμεων σε Κόσοβο και Βοσνία Ερζεγοβίνη.Η παρουσία του Ούγγρου διοικητή της KFΟR στη Πρίστινα / Κόσοβο,έχει ενδιαφέρον…
Πέμπτο : Απέναντι σε όλες αυτές τις προκλήσεις της Τουρκίας ,η χώρα μας έχει ενεργοποιηθεί πολύ σωστά στον τομέα των εξοπλιστικών προγραμμάτων,που ασφαλώς απαιτούν κάποιο χρόνο μέχρι να ενεργοποιηθούν πλήρως.Η σταδιακή ένταξη των Γαλλικής κατασκευής μαχητικών αεροσκαφών RAFALE(που άρχισε πριν λίγες ημέρες) -και προσεχώς των 18 επόμενων – ουσιαστικά και περιεκτικάδιευρύνει τους ορίζοντες της Πολεμικής μας Αεροπορίας , σε εποχές πολύ δύσκολες και οριακές. Μέσα στα επόμενα 2-3 χρόνια θα γίνουμε μάρτυρες διαδοχικών, ως και καταλυτικών αλλαγών και μεταπτώσεων στις διεθνείς και περιφερειακές μας σχέσεις,ενώ όσο ποτέ άλλοτε θα πρέπει να διατηρήσουμε έντονη την παρουσία μας στην Ατλαντική Συμμαχία.Η αναβάθμιση των εξοπλισμών μας,η ενίσχυση της διακλαδικότητας των ενόπλων μας δυνάμεων ,ως και η απαιτούμενη καθολική ενίσχυση της στρατιωτικής μας διπλωματίας είναι πραγματικά αναγκαίες και ουσιαστικές ενέργειες βρισκόμενοι μέσα σε αχαρτογράφητα νερά και με ομιχλώδη διεθνή ορίζοντα.
