.
Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Ως πολύ κρίσιμη κρίνεται η επικρατούσα κατάσταση στο μεγαλύτερο πυρηνικό εργοστάσιο της Ευρώπης στην Ζαπορίζια (που είναι εδώ και σχεδόν 9 μήνες υπό Ρωσική κατοχή), σύμφωνα με την Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας(ΔΥΑΕ), τα Ηνωμένα Έθνη και τον Ουκρανό πρόεδρο Ζελένσκι.Η κατάσταση τις τελευταίες τρεις ημέρες είναι η χειρότερη των τελευταίων μηνών ενώ έχει φθάσει στις πλείστες περιοχές της Ουκρανίας ο σφοδρός χειμωνιάτικος καιρός.
Ο Ζελένσκι προέτρεψε το ΝΑΤΟ να προστατεύσει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ουκρανίας( Χμελνίτσκι/Νετίσιν ,Ρίβνε/Βάρας, Νότια Ουκρανία/Γιουζουνκράινσκ και Ζαπρίζια/Ενερχοντάρ) από ενδεχόμενο «Ρωσικό σαμποτάζ» και απηύθυνε χθες έκκληση στα κράτη-μέλη του Βορειοατλαντικού Συμφώνου να εγγυηθούν την προστασία των πυρηνικών σταθμών της χώρας του , από πολύ πιθανές προσεχείς Ρωσικές δολιοφθορές. Χθες σ ομιλία βίντεο στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη, είπε: Όλα τα έθνη μας ενδιαφέρονται να μην έχουμε κανένα επικίνδυνο περιστατικό στις πυρηνικές μας εγκαταστάσεις(μιλώντας κατά τη διάρκεια της 68ης Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη ) και πρόσθεσε: Όλοι χρειαζόμαστε εγγυημένη και πολυδιάστατη προστασία από το Ρωσικό σαμποτάζ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις. Ο Ζελένσκι ζήτησε επίσης νέες κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας (όπως είπε) για την ασκούμενη «πολιτική γενοκτονίας» καθώς τα στρατεύματα του Πούτιν βομβαρδίζουν μη στρατιωτικές υποδομές σε ολόκληρη την χώρα.
Η ΔΥΑΕ πραγματοποιεί επιθεώρηση ως και αξιολόγηση του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια(από χθες) αφού η τοποθεσία της βομβαρδίστηκε περισσότερες από δώδεκα φορές το περασμένο Σαββατοκύριακο. Οι εκρήξεις προκάλεσαν ζημιές σε κτίρια και εξοπλισμό, αν και καμία από αυτές δεν ήταν «κρίσιμη» για την πυρηνική ασφάλεια . Ο επικεφαλής της, Αργεντινός πρέσβης Ραφαέλ Γκρόσι, είπε ότι οι δυνάμεις πίσω από τον βομβαρδισμό «έπαιζαν με τη φωτιά», προσθέτοντας ότι «πρέπει να σταματήσει αυτή η τάση αμέσως». Σε δήλωση που δημοσίευσε η ΔΥΑΕ αργά την Κυριακή αναφέρεται: “Οι επαναλαμβανόμενοι βομβαρδισμοί στην τοποθεσία του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια της Ουκρανίας (ZNPP) χθες το απόγευμα και σήμερα το πρωί προκάλεσαν ζημιές σε κτίρια, συστήματα και εξοπλισμό, με ορισμένες από τις εκρήξεις να σημειώνονται κοντά στους αντιδραστήρες”.
Η Υπηρεσία ανέφερε ότι το εργοστάσιο χτυπήθηκε με «περισσότερες από δώδεκα εκρήξεις μέσα σε 40 λεπτά», αν και τα επίπεδα ραδιενέργειας στο σημείο παρέμειναν κανονικά και δεν υπήρξαν αναφορές για θύματα. Τα εξωτερικά τροφοδοτικά του ZNPP, τα οποία έχουν χτυπηθεί πολλές φορές κατά τη διάρκεια της πολεμικής σύγκρουσης, επίσης δεν επηρεάστηκαν. Σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες της ΔΥΑΕ, η διαχείριση του χώρου ανέφερε ζημιές σε πολλά σημεία, όπως στο κτήριο ραδιενεργών αποβλήτων και αποθήκευσης, σε συστήματα ψεκαστήρων λιμνών ψύξης, σε ένα ηλεκτρικό καλώδιο σε μία από τις δεξαμενές αποθήκευσης συμπυκνωμάτων ως και στη γέφυρα μεταξύ ενός άλλου αντιδραστήρα και του βοηθητικού του κτίρια. Ο Ραφαέλ Γκρόσι πρόσθεσε:” Παρόλο που δεν υπήρξε άμεσος αντίκτυπος στα βασικά συστήματα πυρηνικής ασφάλειας στο εργοστάσιο, οι βομβαρδισμοί πλησίασαν επικίνδυνα. Μιλάμε για μέτρα, όχι για χιλιόμετρα. Όποιος βομβαρδίζει τον πυρηνικό σταθμό της Zαπορίζια αναλαμβάνει τεράστιους κινδύνους και παίζει με τις ζωές πολλών ανθρώπων” Η ομάδα εμπειρογνωμόνων της ΔΥΑΕ διενήργησε και διενεργεί αξιολόγηση από χθες των επιπτώσεων των βομβαρδισμών στην τοποθεσία.
Όστιν για Ουκρανία .Κρίσιμες επαφές για συνεχή εξοπλισμό της και σύσταση συγκλισιακής αεράμυνας Δύσης-Ουκρανίας.
Ο υπουργός άμυνας των ΗΠΑ, Λόιντ Όστιν, είπε ότι η Ουκρανία βρίσκεται σε «πολύ καλύτερη κατάσταση» από τη Ρωσία για να συνεχίσει να μάχεται τον χειμώνα. Μιλώντας κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου στη Τζακάρτα στην Ινδονησία(μετά τις υψηλόβαθμες διμερείς επαφές) ο Όστιν είπε: “Κάναμε πολλά για να προσπαθήσουμε να προετοιμάσουμε τους Ουκρανούς για πολεμικές επιχειρήσεις μέσα στον χειμώνα και να τους επιτρέψουμε να συνεχίσουν να ασκούν πίεση στους αντιπάλους μας κατά τους χειμερινούς μήνες.” Πρόσθεσε ότι είναι «δύσκολο να προβλέψουμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα και ποιο θα είναι το χρονοδιάγραμμα, αλλά υποστηρίζουμε πλήρως την Ουκρανία για όσο χρόνο χρειαστεί».
Ο υφυπουργός άμυνας των ΗΠΑ για τις προμήθειες και τη συντήρηση του αμυντικού υλικού Δρ. William A. LaPlante, προέδρευσε της δεύτερης συνάντησης των Εθνικών Διευθυντών Εξοπλισμών (NAD) από τα κράτη μέλη της Ομάδας Επαφής για την Άμυνα της Ουκρανίας (UDCG) προχθές στις Βρυξέλλες. Μαζί του συμμετείχαν οι NAD και εκπρόσωποι από 45 έθνη, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Οι συμμετέχοντες συζήτησαν για την επιτάχυνση της προμήθειας, της παραγωγής, και της διατήρησης των δυνατοτήτων που είναι κρίσιμες για την άμυνα της Ουκρανίας έναντι της παράνομης εισβολής της Ρωσίας. Με βάση τη συναίνεση στην τελευταία συνάντηση UDCG NAD που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2022, οι NAD συζήτησαν τις προσπάθειες σε τέσσερις βασικούς τομείς: (1) επίγεια πυρά μεγάλης εμβέλειας, (2) συστήματα αεράμυνας, (3) αέρος-εδάφους δυνατότητες ως και (4) υποστήριξη διατηρησιμότητας.
Σε κάθε τομέα, η αντιπροσωπεία των ΗΠΑ και οι διεθνείς εταίροι μοιράστηκαν την πρόοδο ως προς τη χαρτογράφηση της τρέχουσας παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας βασικών δυνατοτήτων και εξαρτημάτων και τον εντοπισμό της σχετικής αλυσίδας εφοδιασμού και περιορισμών παραγωγής της Ουκρανίας.. Η συζήτηση έθεσε το υπόβαθρο για τα κράτη μέλη να συνεργαστούν για την αύξηση της παραγωγής και τον εντοπισμό ευκαιριών για τη δημιουργία διαλειτουργικότητας μεταξύ των δυτικών συστημάτων. και των Ουκρανικών Επιπλέον, οι NAD συζήτησαν την οικοδόμηση ικανότητας διατήρησης στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της δραστηριότητας μελλοντικής επισκευής, της πρόσβασης σε ανταλλακτικά και άλλων μέσων υποστήριξης.
Ο υφυπουργός LaPlante σημείωσε τον άνευ προηγουμένου χαρακτήρα αυτής της προσπάθειας, η οποία περιλαμβάνει σημαντικές επενδύσεις σε εθνικό επίπεδο και υποστήριξη στις αντίστοιχες βιομηχανικές βάσεις των χωρών, καθώς και πολυεθνικό συντονισμό για την ενίσχυση της αμυντικής παραγωγής και της ικανότητας συντήρησης των Ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων. Οι NAD συζήτησαν καινοτόμες λύσεις για συνεργασία σε πολυεθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων μηχανισμών για τη σύγκλιση της ζήτησης για ορισμένα εξοπλιστικά προγράμματα , τη δημιουργία διεθνών κεφαλαίων για επενδύσεις στην παραγωγή και τις προμήθειες, τον εντοπισμό ευκαιριών συμπαραγωγής με την Ουκρανική αμυντική βιομηχανική βάση και την παροχή πρόσθετης υποστήριξης και συντήρησης υποστήριξη σε διεθνή συντονιστικά κέντρα. Οι NAD συμφώνησαν να συνεδριάσουν ξανά στις αρχές του 2023 για να ενημερωθούν για την πρόοδο σε αυτές και άλλες πρωτοβουλίες.
Η Ουκρανία, μαζί με τους στενότερους συμμάχους της, άρχισε την διαδικασία ανάπτυξης “κοινής συγκρότησης ασπίδας αεράμυνας.”Αυτό δήλωσε ο επικεφαλής του Γραφείου του Προέδρου της Ουκρανίας Andriy Yermak κατά την χθεσινή ομιλία του μέσω βίντεο στο Φόρουμ Ασφαλείας στον Καναδά. Την πρώτη ημέρα του Διεθνούς Φόρουμ Ασφάλειας το Ουκρανικό Παγκόσμιο Κογκρέσο που εδρεύει στην Οτάβα απηύθυνε έκκληση στους συμμάχους της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, να ενισχύσουν την υποστήριξή τους στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας ενόψει της αυξανόμενης Ρωσικής στρατιωτικής απειλής,ως και να ενισχύσουν τη συνεργασία με την Ουκρανία στη σύσταση ενός αποτελεσματικού κοινού συστήματος αεράμυνας. «Δεδομένου ότι οι Ρωσικές επιθέσεις σε Ουκρανικές πόλεις και κρίσιμες εγκαταστάσεις υποδομής προφανώς θα συνεχιστούν, η Ουκρανία χρειάζεται απεγνωσμένα μια αποτελεσματική αντιπυραυλική-αντιαεροπορική άμυνα. και μάλιστα άμεσα γρήγορα, πριν την έναρξη του χειμώνα. Η αποτελεσματική προστασία του ουρανού μας αποτελεί σημαντικό στοιχείο των εγγυήσεων ασφαλείας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ουκρανία, μαζί με τους στενότερους συμμάχους της, ξεκίνησε την ανάπτυξη μιας κοινής προσπάθειας για την Ουκρανική αεροπορική ασπίδα», δήλωσε ο Yermak.(αν και μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επιμέρους στοιχεία και λεπτομέρειες σχετικά με το τι ακριβώς συμβαίνει.)