Δρ Αθανάσιος Ε Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η εσωτερική κατάσταση στο Σουδάν είναι εκρηκτική , οι όποιες ανακωχές μεταξύ των εμπολέμων (Σουδανικός στρατός και Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης) δεν έχουν ουσία (και δεν εφαρμόζονται), ενώ αν δεν επιτευχθεί κάποια οριακή πολιτική λύση στο Χαρτούμ,οι εξελίξεις θα είναι ακόμα χειρότερες.Η εμπειρία του υπογράφοντα από διαλυτικές τάσεις στις πολυφυλετικές, πολυγλωσσικές, πολυθρησκευτικές, ασταθείς, εμφυλιοπολεμικές και προβληματικές (μετά -αποικιακά) χώρες είναι αρνητική και δύσκολα επιβάλλονται λύσεις για το αύριο. Δεν χρειάζεται κανείς να πάει μακριά, αφού τα παραδείγματα είναι αρκετά και τραυματικά(Λιβύη, Σιέρα Λεόνε,Μπούρκινα Φάσο, Νιγηρία,Ακτή Ελεφαντοστού, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, Μάλι,Καμερούν,Σουδάν,Ουγκάντα,Σομαλία κα).
Οι στρατιωτικές δυνάμεις των κρατών (πλην ελαχίστων) είναι αδύναμες και βρίθει η παρουσία αποσχιστικών στρατιωτικών μονάδων, μισθοφορικών οργανώσεων προσωπο-φυλετικών τοπικών στρατών κα.Οι ξένες επεμβάσεις σε συντριπτικό βαθμό από περιφερειακές και παγκόσμιες δυνάμεις και οργανισμούς δεν είναι μεσομακροπρόθεσμα επιτυχείς.(πχ ECOWAS, EAC IDGA , UNISOM , UNTAES, κα). Χαρακτηριστικά γνωρίσματα όλων αυτών των τάσεων κρατικής αποσύνθεσης και φυλετικών συγκρούσεων/ πολέμων είναι η τρομοκρατία, οι ασύμμετρες πληθυσμιακές τάσεις, η ομηρία απλών πολιτών,η βίαιη αντιμετώπιση αστικών , αγροτικών και ημιαστικών πληθυσμών από τις κρατικές και παρακρατικές ομάδες ,η διακίνηση όπλων, ναρκωτικών ,πυρομαχικών,πολύτιμων λίθων η εκ μέρους τρίτων εκμετάλλευση του τριτοκοσμικού ορυκτού πλούτου, ο πολλαπλασιασμός των ψυχο-φοβικών τάσεων κα.
Στο Χαρτούμ του Σουδάν στην εν εξελίξει σφοδρή σύγκρουση των SAF και RSF πέραν πολλών άλλων υπηκόων ξένων κρατών , έχουμε την περίπτωση των Ελλήνων στην ορθόδοξη εκκλησία , ως και Ελλήνων (πολύ περιορισμένου αριθμού από τους εναπομείναντες στη χώρα ) που επί μέρες είναι αποκλεισμένοι στα σπίτια τους και βρίσκονται σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση από πλευράς επισιτισμού,ύδρευσης,ασφάλειας ,με αμεσότατο κίνδυνο για την ζωή τους.Προφανώς-αφού δεν εμφανίζει σημεία αποκλιμάκωσης η ενδο-Σουδανική σφοδρή σύγκρουση θα πρέπει να σχεδιαστεί μία αποστολή διεξοδικά, ψύχραιμα και με καλή γνώση των τοπικών θρησκευτικών,ανθρωπογεωγραφικών,συνοριακών και στρατιωτικό/παραστρατιωτικών παραμέτρων για εκκένωση και απαγκίστρωση ατόμων σε κίνδυνο.
Μια τέτοια παράτολμη επιχείρηση απαιτεί ειδικά μέσα,άτομα με γνώση της περιοχής, δυνάμεις υποστήριξης(εναέριες, ειδικής μέριμνας, νοσηλευτικές/ιατρικές, Ειδικές , διάθεση πλησιέστερων αεροδρομίων (πχ Μάρσα Αλάμ /Χουργκάντα/Σαρκ ελ Ουαινάτ στη νότια Αύγυπτο) ή σε Ερυθραία, Τσαντ. Αιθιοπία κα (αν και η όλη κατάσταση σε αυτές τις χώρες δεν ευνοεί πολύ τα πράγματα). Από τα 7 συνορεύοντα με το Σουδάν κράτη ,σε ότι αφορά πρωτεύουσες μόνο η Ασμάρα της εκκεντρικής και φιλορωσικής Ερυθραίας είναι η πιο κοντινή. Κάιρο, Αντίς Αμπέμπα, Ντζαμένα, Τζούμπα κα) λόγω αποστάσεων , κλιματικών συνθηκών κα δεν προσφέρονται.
Ο υπογράφων αναφορικά με μία τέτοια επιχείρηση -απεγκλώβισης ατόμων μεταξύ άλλων(σε πολύ γενικές γραμμές) προτείνει:
*Εξασφάλιση μίας ανακωχής μεταξύ των εμπολέμων μερών τουλάχιστον 10 ωρών για να λάβουν χώρα καλά μελετημένες ενέργειες.Εκτιμάται ότι θα είναι καλύτερος ο συντονισμός με άλλα κράτη (ειδικά της ΕΕ που έχουν παρουσία εκεί, όπως τη Γερμανία, την Ιταλία, τη Νορβηγία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελβετία, καθώς και με πολλές από τις σημαντικές ανθρωπιστικές ΜΚΟ που έχουν πολυδιάστατη παρουσία στο Σουδάν….).
* Η επιχείρηση να τελεί υπό τα Ηνωμένα Έθνη(γραφείο αναπληρωτή ΓΓ για θέματ ασφάλειας,ειρηνευτικο-ανθρωπιστικά) ,ή την ΕΕ (η οποία έχει Ιρλανδό πρέσβη στο Χαρτούμ). Απαιτείται εμπλοκή/συμμετοχή στελεχών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, του Επισιτιστικού προγράμματος του ΟΗΕ, της Αφρικανικής Ένωσης, (μέσω του Συμβουλίου Ασφάλειας και Ειρήνης ,οι κορυφαίοι διπλωμάτες της σήμερα είναι από το γειτονικό Τσαντ και τις Κομόρες νήσους), τον περιφερειακό Οργανισμό IDGA , ενώ ενήμερα να είναι η Αίγυπτος, τα ΗΑΕ και η Σαουδική Αραβία, δηλαδή τρία κράτη που υποστηρίζουν τους εμπόλεμους(ποικιλοτρόπως).Η όποια ενέργεια να είναι αεροχερσαία , γιατί τα βασικά λιμάνια του Σουδάν στην Ερυθρά Θάλασσα είναι αρκετά μακριά(πχ Πορτ Σουδάν)
*Λόγω έλλειψης πρεσβειών μας στις πλείστες χώρες της περιοχής από το Σαχέλ μέχρι το Κέρας της Αφρικής η πιο υπολογίσιμη διπλωματική παρουσία είναι, στην Αίγυπτο, ενώ μπορούμε να έχουμε ανοικτά “κανάλια επικοινωνίας” με Τσαντ, Νότιο Σουδάν και Αιθιοπία(αν χρειαστεί αφού υπάρχουν χριστιανικοί πληθυσμοί σε αυτές). Η ομάδα δράσης θα πρέπει να έχει καλούς γνώστες της Αραβικής γλώσσας, ως και ειδικούς σε τέτοια διαπραγματευτικά ζητήματα(δεν υπεισέρχομαι σε λεπτομέρειες για το τι ακριβώς …). Προφανώς θα εμπλακούν στελέχη της αεροπορίας στρατού,κομάντος του στρατού και της αστυνομίας, γιατροί,ειδικοί σε πληροφορίες για πολλά θέματα.
*Είναι επίσης σημαντικό να ενημερώσουμε ,και συντονιστούμε με την Αφρικανική διοίκηση των ΗΠΑ στη Στουτγάρδη (στρατηγός Μάικ Λάγκλει),που γνωρίζει άριστα αυτά τα κράτη και έχει τεράστιες διασυνδέσεις.Η AFRICOM θα μπορούσε να είναι “πολύτιμη σύμβουλος”για πολλά…
Συμπερασματικά η τυχόν επιχείρηση εκκένωσης δικών μας μέσα από το Χαρτούμ είναι δύσκολη,επικίνδυνη και πολυπαραμετρική. Είναι δυνατή , αλλά απαιτεί πολύ καλό συντονισμό, ειδικές στρατιωτικές και γεωγραφικές πληροφορίες,παρουσία σε ενεργά αεροδρόμια της νότιας Αιγύπτου και αλληλοκάλυψη στα MEETING POINTS των επιμέρους κινήσεων εκκένωσης. Σαφέστατα χρειάζεται συντονισμός και μέσα άλλων κρατών(συνεργασιακά) που έχουν μεγαλύτερη εμπειρία από εμάς.
*Ο υπογράφων επί χρόνια δίδασκε και διδάσκει πολλούς Αφρικανούς και Ασιάτες αξιωματικούς πάνω σε θέματα κρίσης, ειδικών επιχειρήσεων , επιλεκτικών πληροφοριών κα.
