ΔΡ Αθανάσιος Ε.Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Μέσα στο επόμενο 24ωρο αναμένεται (υπό λογικές συνθήκες) να λάβει χώρα η επιχείρηση για την απεγκλώβιση Ελλήνων και Κυπρίων πολιτών από το Σουδάν(που βιώνει εκ νέου σφοδρή εμφυλιοπολεμική σύγκρουση). Ήδη από χθες το απόγεμα βρίσκεται στο νότιο Αιγυπτιακό αεροδρόμιο του Ασουάν στρατιωτική μας δύναμη την οποία ανακοίνωσε χθες σε έκτακτη ενημέρωση ο υπεξ Νίκος Δένδιας ,κατόπιν εντολής του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Πρόκειται για δυο μεταγωγικά αεροσκάφη C130 ή C27J καθώς και επίλεκτη ομάδα αποτελούμενη από 15 κομάντος της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου του ΓΕΕΘΑ(με επικεφαλής ταξίαρχο των Ειδικών Δυνάμεων/ΕΤΑ)Στην αποστολή περιλαμβάνεται ιατροφαρμακευτικό προσωπικό , ενώ συμμετέχει και ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Αφρικανικών/υποσαχάριων υποθέσεων του υπουργείου εξωτερικών (Α8) πρέσβης Κωνσταντίνος Σούλιος, ενώ από πολιτικής πλευράς συμμετέχει στην αποστολή ο υφυπουργός εθνικής άμυνας Νίκος Χαρδαλιάς. Ορισμένοι από τους Έλληνες που θα επιστρέψουν στην χώρα μας έχουν συγκεντρωθεί στη Γαλλική πρεσβεία στο Χαρτούμ.
Νωρίς χθες το πρωί πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στο υπουργείο εξωτερικών /Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων ,υπό το Νίκο Δένδια, και με τη συμμετοχή του πρέσβη Κ. Σούλιου , καθώς και του επικεφαλής της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου του ΓΕΕΘΑ αντιστρατήγου Δημητρίου Χούπη (έμπειρότατου αξιωματικού και διατελέσαντα μέχρι πρόσφατα ως διοικητή της ΑΣΔΕΝ ) για προετοιμασία/εφαρμογή του επιτελικού σχεδίου “Κόσμος”.Ο Νίκος Δένδιας επεσήμανε ότι η χώρα μας είναι σε συντονισμό και με άλλα κράτη της ΕΕ (που προβαίνουν ή θα προβούν σε παρόμοιες ενέργειες, δηλαδή ενδεχόμενες επιχειρήσεις απεγκλωβισμού πολιτών τους από το Χαρτούμ ή και άλλες προσβάσιμες πόλεις της αχανούς Αφρικανικής χώρας(είναι 14-15 φορές μεγαλύτερη εκτασιακά της Ελλάδος). Μάλιστα ο υπεξ το θέτει σήμερα ως θέμα άμεσης προτεραιότητας στο Συμβούλιο Εξωτερικών υποθέσεων της ΕΕ στο Λουξεμβούργο (που συγκαλείται υπό τη Σουηδική προεδρία της Ένωσης και με παρουσία του αρμόδιου επιτρόπου Ισπανού Ζοσέπ Μπορέλ).Η Αθήνα είναι σε συνεχή συνεργασία με όλα τα Ευρωπαϊκά επιτελεία ,καθώς και με την Αμερικανική Διοίκηση Αφρικής στη Γερμανία(AFRICOM ).
Επιπρόσθετα ο Έλληνας υπεξ τόνισε ότι από το Μεγάλο Σάββατο 15 Απριλίου εκδόθηκε ανακοίνωση από το υπουργείο Εξωτερικών με την οποία έγινε σύσταση στους Έλληνες να αποφεύγουν τα ταξίδια στο Σουδάν και όσοι βρίσκονται εκεί, να ενημερώνονται για τις εξελίξεις και να αποφεύγουν τις μετακινήσεις λόγω των σφοδρών μαχών , δράσης ελεύθερων σκοπευτών κα. Ανήμερα του Πάσχα στις 16 Απριλίου, το υπεξ επανέλαβε τις οδηγίες και ενημέρωσε για τις ενέργειες στις οποίες έχει προβεί. Η πρεσβεία στο Κάιρο(με ενεργό εμπλοκή του πρέσβη μας Νικόλαου Γαριλίδη διατηρεί διαρκή επαφή με τον μητροπολίτη Σάββα και τον επίτιμο πρόξενο κ Παγουλάτο. Συγχρόνως ενεργοποιήθηκε από την αρχή η μονάδα διαχείρισης κρίσεων, που βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τα υπόλοιπα κράτη – μέλη της ΕΕ και συνεδριάζει κάθε πρωί και απόγευμα μαζί με το υπουργείο Άμυνας.Τις τελευταίες ημέρες ο “ΕΤ”(με σειρά άρθρων) παρουσίασε αναλυτικά τις εξελίξεις στο Σουδάν , ως και ενδεχόμενη επιχείρηση απεγκλωβισμού των Ελλήνων ,που αντιμετωπίζουν σοβαρότατα προβλήματα.
Ο Νίκος Δένδιας είχε επίσης τηλεφωνική επικοινωνία με τον επίτροπο της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής, ασφάλειας και άμυνας Ζοσέπ Μπορέλ,τον υπεξ της Αιγύπτου Σάμεχ Σούκρι την υφυπουργό εξωτερικών της Γαλλίας Χρυσούλα Ζαχαρόπουλου, αλλά και με τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα Τζορτζ Τσούνη , ενώ η κατάσταση στο Σουδάν καθημερινά χειροτερεύει ,και η τριήμερη ανακωχή για το τέλος της Μουσουλμανικής γιορτής του Ραμαζανιού παραβιάζεται από τις παραστρατιωτικές δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης του πολέμαρχου Χεμέτι και από τον Σουδανικό στρατό του στρατηγού Μπουρχάν.Ενήμερη είναι και η Κυπριακή πρεσβεία στο Κάιρο.
Ειδική Αμερικανική επιχείρηση Οι δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ πραγματοποίησαν μια επισφαλή εκκένωση της Αμερικανικής πρεσβείας στο εμπόλεμο Σουδάν τα χαράματα της Κυριακή, ενεργώντας μέσα και έξω από την πρωτεύουσα Χαρτούμ, με ελικόπτερα που προσγειώθηκαν σε διάφορα σημεία.(ελικοδρόμιο πρεσβείας κλπ)Δεν ακούστηκαν πυροβολισμοί και δεν αναφέρθηκαν απώλειες. Με τον τελευταίο Αμερικανό υπάλληλο της πρεσβείας εκτός Σουδάν η Ουάσιγκτον δια στόματος του υπεξ Άντονι Μπλίνκεν έκλεισε επ’ αόριστον την διπλωματικό-στρατιωτική αποστολή των ΗΠΑ στο Χαρτούμ.
Όμως εκεί παρέμειναν χιλιάδες ιδιώτες (Αμερικανοί πολίτες). Αμερικανοί αξιωματούχοι είπαν ότι θα ήταν πολύ επικίνδυνο να πραγματοποιηθεί μια ευρύτερη αποστολή εκκένωσης. Οι μάχες μεταξύ δύο αντιπάλων Σουδανών διοικητών εισήλθαν στην ένατη μέρα τους χθες προκαλώντας το συνεχές κλείσιμο του κύριου διεθνούς αεροδρομίου και αφήνοντας δρόμους εκτός της χώρας υπό τον έλεγχο παραστρατιωτικών ενόπλων.
Αποκλειστικές πληροφορίες του υπογράφοντα κάνουν λόγο για εμπλοκή περίπου 100 επίλεκτων στρατιωτών των ΗΠΑ(που στάθμευαν στο Τζιμπουτί ως και ΄ξι ελικοπτέρων MH-47 να πραγματοποιούν την σχετική επιχείρηση. Μετέφεραν αεροπορικώς και τους περίπου 75 εναπομείναντες Αμερικανούς διπλωματικούς υπαλλήλους από μια ζώνη προσγείωσης στην πρεσβεία(ελικοδρόμιο) σε μια άγνωστη τοποθεσία στην Αιθιοπία. Η τελευταία παρείχε επίσης υποστήριξη για πτήσεις και ανεφοδιασμό, είπε η Μόλι Φι, βοηθός υπουργός εξωτερικών για Αφρικανικές υποθέσεις. Ο Μπλίνκεν είπε ότι το Τζιμπουτί, η Αιθιοπία και η Σαουδική Αραβία βοήθησαν επίσης στην εκκένωση των Αμερικανών. «Είμαι περήφανος για την εξαιρετική δέσμευση του προσωπικού της πρεσβείας μας, που εκτέλεσε τα καθήκοντά του με θάρρος και επαγγελματισμό και ενσάρκωσε τη φιλία και τη σύνδεση της Αμερικής με τον λαό του Σουδάν», ανέφερε ο πρόεδρος Μπάιντεν σε δήλωση του
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι η Διοίκηση Αφρικής των ΗΠΑ/AFRICOM στη Στουτγάρδη με επικεφαλής τον στρατηγό Μάικ Λάγκλει ως και ο επικεφαλής του Διακλαδικού επιτελείου των Αμερικανικών ενοπλων δυνάμεων στρατηγός Mαρκ Μίλει ήταν σε επαφή και με τις δύο αντιμαχόμενες φατρίες πριν και κατά τη διάρκεια της επιχείρησης για να διασφαλίσουν ότι οι δυνάμεις των ΗΠΑ θα είχαν ασφαλή διέλευση για τη διεξαγωγή της εκκένωσης.
Η πρεσβεία των ΗΠΑ εξέδωσε προειδοποίηση νωρίτερα το Σάββατο τονίζοντας ότι «λόγω της αβέβαιης κατάστασης ασφαλείας στο Χαρτούμ και του κλεισίματος του αεροδρομίου, δεν είναι προς το παρόν ασφαλές να πραγματοποιηθεί εκκένωση ιδιωτών πολιτών των ΗΠΑ, συντονισμένη από την κυβέρνηση των ΗΠΑ».(εκτιμάται ότι στη χώρα βρίσκονται 19.000 Αμερικανοί). Από τη Στοκχόλμη και από το Ράμσταιν της Γερμανίας την περασμένη Πέμπτη και Παρασκευή ο Αμερικανός υπουργός άμυνας στρατηγός εα Λόιντ Όστιν είχε αναφέρει ότι μία ειδική δύναμη των ΗΠΑ ήταν πανέτοιμη στο στρατόπεδο Λεμονίερ στο Τζιμπουτί για να επέμβει στο Χαρτούμ(Εκεί εδρεύει η Αμερικανική διοίκηση για το Αφρικανικό Κέρας)
Οι εκκενώσεις πρεσβειών που πραγματοποιούνται από τον στρατό των ΗΠΑ είναι σχετικά σπάνιες και συνήθως λαμβάνουν χώρα μόνο υπό ακραίες συνθήκες. Όταν διατάζει μια πρεσβεία να αποσύρει το προσωπικό ή να αναστείλει τις εργασίες, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προτιμά να αφήνει ορισμένο προσωπικό του να αναχωρεί με άλλους τρόπους. μεταφορές,(αν αυτό είναι μια επιλογή). Όταν η πρεσβεία στο Κίεβο έκλεισε προσωρινά λίγο πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, το προσωπικό χρησιμοποίησε εμπορικά μέσα μεταφοράς για να αποχωρήσει από την Ουκρανική πρωτεύουσα για το Λβιβ της δυτικής Ουκρανίας και την Πολωνία..Ωστόσο, σε πολλές άλλες πρόσφατες περιπτώσεις, ιδίως στο Αφγανιστάν το 2021, οι συνθήκες κατέστησαν αδύνατες τις πολιτικές αναχωρήσεις για αυτό και χρησιμοποιήθηκε η Αμερικανική πολεμική αεροπορία (μαζικά) για την εκκένωση 135.000 Αμερικανών, Ευρωπαίων και Αφγανών.
Σε εξέλιξη βρίσκονται επιχειρήσεις εκκένωσης διπλωματικών αποστολών στο Χαρτούμ, από την Γερμανία, τη Γαλλία,την Ολλανδία, τη Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία.Επίσης επέστρεψε εσπευσμένα από τη Νέα Ζηλανδία χθες στο Λονδίνο ο Βρετανός υπεξ Τζέιμς Κλέβερλι , για να συντονιστεί με τις αποφάσεις της ειδικής ομάδας χειρισμού κρίσεων COBRA που αποφάσισε(με εντολή του πρωθυπουργού Ρίσι Σούνακ) την εκκένωση της διπλωματικής αποστολής του Ηνωμένου Βασιλείου στο Χαρτούμ.Η Ολλανδία συμμετέχει σε μια διεθνή προσπάθεια να απομακρυνθούν ξένοι πολίτες από το Σουδάν, δήλωσε χθες βράδυ ο Ολλανδός υπουργός εξωτερικών Γουόπκε Χόουκστρα.Η Ολλανδία συμμετέχει με μια ομάδα από την Ιορδανία. Θα κάνουν ό,τι μπορούν για να απομακρύνουν τους Ολλανδούς από εκεί όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και με περισσότερη ασφάλεια”, έγραψε ο Χόουκστρα στο Twitter.Στο μεταξύ χθες βράδυ το υπουργείο εξωτερικών της Τουρκίας ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να απομακρύνει τους περίπου 600 πολίτες της χώρας από το Σουδάν.
Ο Λίβυος πολέμαρχος Χαφτάρ οξύνει τα πράγματα και προκαλεί περιφερειακές ανησυχίες στην ευρύτερη περιοχή.
Αμερικανοί και Βρετανοί στρατιωτικοί αναλυτές τόνισαν στον υπογράφοντα ότι ο εκκεντρικός Λίβυος πολέμαρχος Χαφτάρ θα μπορούσε να βυθίσει το Σουδάν σε μια παρατεταμένη «εφιαλτική» σύγκρουση .Ο Χαφτάρ βοήθησε στην προετοιμασία των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF),της πολιτοφυλακής που τώρα μάχεται για τον έλεγχο του Σουδάν, για μάχες πριν από την καταστροφική βία που ξέσπασε στις 15 Απριλίου, Η εμπλοκή του Χάφταρ, ο οποίος διοικεί μεγάλο μέρος του ανατολικού τμήματος της Λιβύης, εγείρει φόβους για μια μακροχρόνια σύγκρουση στο Σουδάν που τροφοδοτείται από εξωτερικά συμφέροντα. Οι αναλυτές μου περιέγραψαν ένα «εφιαλτικό σενάριο» πολλών περιφερειακών παραγόντων και δυνάμεων να πολεμούν έναν πόλεμο δια “αντιπροσώπων” στη χώρα με πληθυσμό περισσότερους από 45 εκατομμύρια ανθρώπους.
