Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η Ρωσία χθες ανέστειλε την συμμετοχή της στην σχεδόν ενός χρόνου τετραμερή συμφωνία με την Ουκρανία, την Τουρκία και τα Ηνωμένα Έθνη αναφορικά με την διέλευση- εξαγωγή σιτηρών από τρία λιμάνια στη νοτιοδυτική Ουκρανία, (γεωγραφικά σχετικά κοντά στις εκβολές του Δούναβη), ενώ επίσημα χθες είχε χρονικά συμπληρωθεί και η προ μηνών παράταση. Το Κρεμλίνο στην ανακοίνωση του εκπρόσωπου ενημέρωσης Πεσκόφ δεν ανέφερε τον λόγο, αλλά η ανακοίνωση έγινε λίγες ώρες αφότου η Μόσχα ισχυρίστηκε ότι η Ουκρανία επιτέθηκε πάλι στη γέφυρα του Κερτς που συνδέει τη χερσόνησο της Κριμαίας με τη Ρωσική ηπειρωτική χώρα(περιοχή Κρασνοντάρ), και την Αζοφική με τη Μαύρη Θάλασσα. Το Κίεβο αρνήθηκε την ευθύνη.Ένα ζευγάρι έχασε την ζωή του στη γέφυρα, ενώ σε πολύ κρίσιμη κατάσταση νοσηλεύεται η μικρή κόρη τους.(Η γέφυρα εμφανίζει υπολογίσιμες ζημίες, ενώ έχει διακοπεί η χρήση του οδικού της τμήματος (λόγω κλίσης του καταστρώματος και χρησιμοποιούνται παρακαμπτήριες δίοδοι)
Αν και η Ρωσική κυβέρνηση αρνήθηκε τη σύνδεση των δυο γεγονότων η περίπτωση είναι σχεδόν παρόμοια με αυτή συνέβη τον περασμένο Οκτώβριο, όταν η Ρωσία αποσύρθηκε προσωρινά από τη συμφωνία του ΟΗΕ και της Τουρκίας για εξαγωγή Ουκρανικών σιτηρών από τη Μαύρη Θάλασσα μετά από επίθεση drone στην ίδια γέφυρα. Η συμφωνία για τα σιτηρά αφορά την εξαγωγή δεκάδων εκατομμυρίων τόνων σόγιας, δημητριακών , ηλιελαίου κα από τα νοτιοδυτικά Ουκρανικά λιμάνια της Οδησσού, του Τσορνομόρσκ και του Γιούζνι/Πιβντένιε, ενώ σε εξέλιξη είναι και η εμβάθυνση του καναλιού Μπρίστερ στην Ουκρανία για να διευκολύνει περισσότερες αποστολές σιτηρών , με βασικό στόχο της συμφωνίας την αποφυγή επισιτιστικής κρίσης .
Η διάβαση/γέφυρα του Κέρτς έχει μεγάλη συμβολική αξία για τους Ρώσους από τότε που παράνομα προσάρτησαν την Κριμαία το 2014 και είναι μια κρίσιμη αρτηρία για την υποστήριξη της πολεμικής τους επιχείρησης στη νότια Ουκρανία. Πριν από την τελευταία επίθεση στη γέφυρα του Κερτς, για την επέκταση της συμφωνίας για τα σιτηρά, η Ρωσία είχε απαιτήσει περισσότερες εξαγωγές αμμωνίας (βασικό συστατικό του λιπάσματος) και η ΕΕ να επανασυνδέσει τη Ρωσική Γεωργική Τράπεζα με το SWIFT (δηλαδή το παγκόσμιο δίκτυο ηλεκτρονικών πληρωμών) Κανένα από τα δύο δεν συνέβη πριν από τη χθεσινή λήξη της προθεσμίας .
Η αναστολή της συμφωνίας για τα σιτηρά είναι πολύ μεγάλη υπόθεση για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια. Πρώτο (αν δεν παραταθεί τελικά) θα βλάψει δυσανάλογα τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές από τις δύο υπερδυνάμεις του ηλίανθου και επομένως από τις υψηλές τιμές των τροφίμων. Πολλά από αυτά τα κράτη που θίγονται είναι επίσης οι πιο στενοί φίλοι της Ρωσίας στον αναπτυσσόμενο κόσμο(Κίνα , Νότια Αφρική , Τουρκία κα), γεγονός που δίνει στον Πούτιν έναν ισχυρό λόγο να συμφωνήσει σε μια άλλη παράταση μέσα τις επόμενες ημέρες (όπως έκανε τελικά την τελευταία φορά που η συμφωνία κατέρρευσε). Συνολικά 1855 πλοία μετέφεραν μέχρι σήμερα 32 εκατ τόνους σιτηρών προς τον έξω κόσμο.
Το τελευταίο φορτηγό πλοίο που εκτελωνίστηκε από τους υπογράφοντες τη συμφωνία κατευθυνόταν χθες κατά μήκος της Μαύρης Θάλασσας από το Ουκρανικό λιμάνι της Οδησσού προς την Κωνσταντινούπολη. Σύμφωνα με στοιχεία του Κοινού Κέντρου Συντονισμού (JCC) που επιβλέπει τη συμφωνία, η Κίνα και η Τουρκία είναι σε συντριπτικό βαθμό οι κύριοι παραλήπτες των αποστολών σιτηρών, καθώς και ορισμένες ανεπτυγμένες οικονομίες. Ο ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες εργάζονταν πολύ το τελευταίο χρονικό διάστημα για την ανανέωση της συμφωνίας και έστειλε στον Πούτιν επιστολή την περασμένη εβδομάδα ενώ και ο Νοτιοαφρικανός πρόεδρος Ραμαμπόζα τηλεφώνησε χθες στον Ρώσο πρόεδρο , για να παρατείνει εκ νέου τη συμφωνία.
Στρατηγικής σημασίας η γέφυρα του Κερτς
Μπορεί να μην μάθουμε ακριβώς τι συνέβη στη γέφυρα του Κερτς για αρκετό καιρό. Η Ρωσία κατηγόρησε την Ουκρανία για επίθεση στη γέφυρα τον περασμένο Οκτώβριο, αλλά το Κίεβο την παραδέχτηκε μόνο έμμεσα μήνες αργότερα. Το υπουργείο μεταφορών της Ρωσίας δήλωσε ότι υπήρξε ζημιά στον δρόμο της γέφυρας πιο κοντά προς τη χερσόνησο της Κριμαίας, αλλά υποστήριξε ότι δεν υπήρξε ζημιά στους στύλους. Χθες το πρωί το μποτιλιάρισμα ήταν πολλά χιλιόμετρα πριν η αστυνομία κατευθύνει τα οχήματα προς άλλες κατευθύνσεις. Η γέφυρα Κερτς που συνδέει τη κατεχόμενη χερσόνησο της Κριμαίας με τη Ρωσία έκλεισε χθες λόγω «έκτακτης ανάγκης» αφού κάτοικοι της περιοχής ανέφεραν ότι άκουσαν δυνατές εκρήξεις τις πρώτες πρωινές ώρες χθες.
Η βαριά φυλασσόμενη οδική και σιδηροδρομική σύνδεση είναι ένα από τα πιο σημαντικά και υψηλού κύρους έργα υποδομής του Κρεμλίνου και η μόνη χερσαία σύνδεση που πηγαίνει απευθείας από τη Ρωσία στην κατεχόμενη Κριμαία. Τα αυτοκίνητα που κατευθύνονταν προς τη γέφυρα σταμάτησαν νωρίς χθες το πρωί αφού ο επικεφαλής της ελεγχόμενης από τη Ρωσία διοίκησης στην Κριμαία, Σεργκέι Ακσιόνοφ, είπε ότι υπάρχει «μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης» στον 145ο πυλώνα της γέφυρας, χωρίς να δώσει εξηγήσεις.Δυτικές πηγές δεν αποκλείουν να χτυπήθηκε η γέφυρα από τις επίλεκτες δυνάμεις της Ουκρανικής μυστικής υπηρεσίας SBU και του Ουκρανικού ναυτικού.
Χωρίς τέλος το πογκρόμ στρατηγών στο Ρωσικό στρατό.
Συνεχίζονται οι διώξεις υψηλόβαθμων στρατιωτικών από τον Πούτιν.Το Ρωσικό υπουργείο άμυνας συνεχίζει να απομακρύνει διοικητές από μερικές από τις πιο μάχιμα αποτελεσματικές μονάδες και σχηματισμούς του Ρωσικού στρατού.Η πρόσφατη απόλυση του διοικητή της 58ης Στρατιάς Συνδυασμένων Όπλων (CAA) στρατηγού Ιβάν Ποπόφ και η αναφερόμενη χθεσινή απόλυση του διοικητή της Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας της 106ης Φρουράς (VDV) Υποστράτηγου Βλαντιμίρ Σελιβερστόφ προκαλούν περαιτέρω συζητήσεις μετά τις πρόσφατες απολύσεις και συλλήψεις. Ρωσικές πηγές ενίσχυσαν ένα υποτιθέμενο ηχητικό μήνυμα από το προσωπικό της 7ης Ορεινής Μεραρχίας Φρουρών VDV στις 15 Ιουλίου, στο οποίο το προσωπικό ισχυρίστηκε ότι η Ρωσική στρατιωτική διοίκηση απέλυσε τον Διοικητή της 7ης Μεραρχίας VDV, Υποστράτηγο Aλεξάντερ Κόρνεφ πριν 8 ημέρες.Ρωσικές πηγές ισχυρίστηκαν ότι οι αρχές συνέλαβαν τον Διοικητή της 90ης Μεραρχίας Τεθωρακισμένων (Ανατολική Στρατιωτική Περιφέρεια) Υποστράτηγο Ραμίλ Ιμπατούλιν
Ένας εξέχων μιλμπλόγκερ που συνδέεται με το Κρεμλίνο αποκάλυψε ότι η ρωσική στρατιωτική ηγεσία σχεδιάζει επίσης να απολύσει τον Διοικητή της 31ης Ταξιαρχίας VDV, ο οποίος φέρεται να είναι ο υποστράτηγος Σεργκέι Καράσεφ, ενώ στον κατάλογο των υποψηφίων για παύση είναι ο διοικητής του VDV, στρατηγός Μιχαήλ Τεπλίνσκι.
Η αναφερόμενη απόλυση και σύλληψη διοικητών που ηγούνται υπολογίσιμων μονάδων φαίνεται να σχετίζεται με περιπτώσεις ανυπακοής. Ο πρόσφατα αποπεμφθείς αντιστράτηγος Ποπόφ προσπάθησε να παρακάμψει τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου και γενικό διοικητή του θεάτρου Ουκρανίας στρατηγό Βαλέρι Γκερασίμοφ και να υποβάλει απευθείας τα παράπονά του για την πρώτη γραμμή στη δυτική Ζαπορίζια στον Πούτιν. Η παύση καθηκόντων του Σελιβερστόφ είναι αποτέλεσμα παρόμοιας ανυπακοής , ενώ η περίπτωση Κόρνεφ σχετίζεται με την κριτική που άσκησε για μια σειρά από θέματα εκ μέρους της 7ης Μεραρχίας VDV, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής αποτυχίας να ειδοποιηθεί εκ των προτέρων για τη Ρωσική καταστροφή του υδροηλεκτρικού σταθμού NΌΒΑ Kαχόφκα (KHPP) στις 6 Ιουνίου. Η σύλληψη του Iμπατούλιν σχετίζεται με την επανέναρξη των επιθέσεων της 90ης τεθωρακισμένης μεραρχίας στην περιφέρεια Λουχάνσκ, όπου διεξήγαγε εκτεταμένες επιθετικές επιχειρήσεις που απέτυχαν .
