Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Από την αρχή της διευρυμένης εισβολής του Πούτιν στην Ουκρανία, η Μόσχα, η Δύση και το Κίεβο αντιμετώπισαν την πολεμική σύγκρουση κυρίως ως χερσαίο πόλεμο παρά ως ναυτικό . Όμως, όπως επισημαίνουν όλο και περισσότερο Ουκρανοί, δυτικοί και Ρώσοι αναλυτές, από την αρχή, η Ρωσική εισβολή είχε ένα βασικό ναυτικό στοιχείο. Και οι χερσαίες επιτυχίες της Ουκρανίας στη στεριά ανέβασαν τη σημασία της μάχης μεταξύ των Ρωσικών και των Ουκρανικών δυνάμεων για τη Μαύρη Θάλασσα . Αυτή η τάση είναι βέβαιο ότι θα συνεχιστεί, επειδή η Μόσχα επεκτείνει τον ρόλο του Στόλου της Μαύρης Θάλασσας για να υποστηρίξει τις χερσαίες προσπάθειές της, μέσω στοχευμένων χτυπημάτων σε κρίσιμες υποδομές ειδικά τις τελευταίες ημέρες στα λιμάνια της Οδησσού, καθώς και αποκόπτοντας την Ουκρανία από το εμπόριο σιτηρών με τον έξω κόσμο. Ίσως, το πιο σημαντικό είναι ότι ο στόλος θα χρειαστεί να διατηρηθεί σε ετοιμότητα για να αποφύγει την πιθανή απώλεια της Κριμαίας .
Το Κίεβο αναγνωρίζει αυτήν την απειλή και επιδιώκει να την αντιμετωπίσει, τόσο εντείνοντας την παρενόχληση των Ρωσικών ναυτιλιακών και ναυτικών εγκαταστάσεων στη στεριά λόγω της περιορισμένης χωρητικότητας του στη θάλασσα (έχασε τα περισσότερα από τα πλοία του από τη Ρωσία το 2014) όσο και αγοράζοντας και ναυπηγώντας περισσότερα /μικρότερα πλοία που θα χρησιμοποιηθούν κατά των Ρωσικών δυνάμεων. Η Ουκρανία επιδιώκει περισσότερη βοήθεια από τη Δύση, η οποία θα της επιτρέψει να αμφισβητήσει τη στρατηγική της Μόσχας για τους θαλάσσιους προμαχώνες ως και να δυσκολέψει το Κρεμλίνο στο να επιτύχει τους στόχους του για να διατηρήσει τα κατεχόμενα στην ξηρά ως και να αποκόψει την Ουκρανία από το παγκόσμιο εμπόριο. Ωστόσο, παρά ορισμένες πολύ δημοσιευμένες Ουκρανικές νίκες, συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων στη ναυτική βάση της Σεβαστούπολης της Κριμαίας ως και τη βύθιση της ναυαρχίδας Moskva του στόλου της Μαύρης Θάλασσας και άλλων πλοίων , συμπεριλαμβανομένης και μιας επίθεσης στις 24 Ιουλίου, ο στόλος της Μαύρης Θάλασσας της Ρωσίας διατηρεί την κυρίαρχη θέση του επί του παρόντος.
Οι Ρώσοι αναλυτές φοβούνται και οι Ουκρανοί αναλυτές ισχυρίζονται, ότι η κατάσταση θα μπορούσε να αλλάξει αν η Ουκρανία παραλάβει νέα αντιπλοϊκά οπλικά συστήματα από τη Δύση ή αν η Μόσχα εξαπλώσει πολύ το ναυτικό της ,προσθέτοντας στα καθήκοντα που ήδη έχει αναλάβει, ενώ συνεχίζει να έχει απώλειες που εγκαταστάσεις ναυπήγησης και επισκευής πλοίων της Ρωσίας θα δυσκολευτούν να αναπληρώσουν . Οι Ρώσοι στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες ανησυχούν ολοένα και περισσότερο για την πιθανότητα ο στόλος τους να χάσει τη συντριπτική του θέση, παρόλο που οι περισσότεροι συνεχίζουν να υποστηρίζουν ότι “υπάρχει μικρός κίνδυνος για κάτι τέτοιο προς το παρόν.’
Ο Ρώσος αναλυτής Κοσταντίν Σιβκοφ, για παράδειγμα, λέει ότι το Κίεβο έχει ήδη τη δυνατότητα να προκαλέσει σοβαρή ζημιά στον Ρωσικό στόλο, ακόμη και όταν το Κρεμλίνο αποκλείει τα λιμάνια της Ουκρανίας,επιδιώκει να υπερασπιστεί τη γέφυρα της Κριμαίας και την Κριμαία γενικότερα, καθώς και να υποστηρίζει τις Ρωσικές χερσαίες δυνάμεις. Ο Σίβκοφ επισημαίνει ειδικότερα τρεις απειλές: πυραυλικά συστήματα ξηράς που παρέχονται από τη Δύση και μπορούν να χτυπήσουν πλοία του πολεμικού ναυτικού σε απόσταση μεγαλύτερη των 250 χιλιομέτρων από την ακτή, αυτό που αποκαλεί «καμικάζι drones» που μπορούν να χτυπήσουν Ρωσικά πλοία ακόμη πιο μακριά, καθώς και Ουκρανικά πλοία και νάρκες που μπορούν να περιορίσουν την ικανότητα του στόλου της Μαύρης Θάλασσας να κινείται κατά βούληση. Αν υπάρξουν σημαντικές βελτιώσεις στην ικανότητα της Ουκρανίας σε οποιονδήποτε από αυτούς τους τομείς, τότε ο Ρωσικός στόλος και οι στόχοι της Μόσχας θα βρεθούν σε άμεσο κίνδυνο. Ωστόσο, τόσο ο ίδιος όσο και άλλοι εμπειρογνώμονες της Μόσχας υποστηρίζουν ότι η Ουκρανία δύσκολα θα είναι σε θέση να αμφισβητήσει την κυριαρχία της Ρωσίας στη θάλασσα σύντομα, εκτός αν έρθει σημαντική δυτική ναυτική βοήθεια στην Ουκρανική πλευρά.
Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι Ουκρανοί αξιωματούχοι και γνωστοί αναλυτές είναι πιο αισιόδοξοι για τη δυτική βοήθεια που μπορεί να λάβει το ναυτικό τους ως και για την ικανότητα του Κιέβου να αμφισβητήσει τη θέση της Ρωσίας στη Μαύρη Θάλασσα(τουλάχιστον αυξάνοντας τις Ρωσικές ανησυχίες για την ασφάλεια των πλοίων τους και αναγκάζοντας τη Μόσχα να αποσυρθεί, αφήνοντας κενά που μπορεί να εκμεταλλευτεί η Ουκρανία.Ορισμένοι λένε ακόμη ότι οι Ουκρανικές δυνάμεις θα μπορέσουν να διαταράξουν όλους τους στόχους που έχει θέσει το Κρεμλίνο για το ναυτικό του, συμπεριλαμβανομένου του αποκλεισμού των Ουκρανικών λιμανιών, της αποτροπής της εξαγωγής σιτηρών του Κιέβου και της υποστήριξης των Ρωσικών δυνάμεων στην ξηρά. Ο Βολοντιμίρ Χαρίλοφ υφυπουργός άμυνας της Ουκρανίας, μιλά για πολλούς από αυτούς όταν λέει ότι ο Ουκρανικός στρατός έχει ήδη την ικανότητα να αναγκάσει τον Ρωσικό στόλο της Μαύρης Θάλασσας να απομακρυνθεί από τις πιο προωθημένες θέσεις του και μάλιστα προτείνει ότι «όσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος, τόσο λιγότερες είναι πιθανότητες να επιβιώσει ο στόλος της Μαύρης Θάλασσας [της Ρωσίας]». Επισημαίνει τη μετεγκατάσταση ορισμένων Ρωσικών πλοίων για την προστασία τους από Ουκρανική επίθεση ως απόδειξη αυτού του δια φαινόμενου κινδύνου(πχ στο Νοβοροσίσκ)
Άλλοι Ουκρανοί πολιτικοί και ναυτικοί αναλυτές είναι εξίσου αισιόδοξοι, αν και πολλοί από αυτούς που είναι πιο αισιόδοξοι για το μέλλον αναγνωρίζουν ότι δεν είναι οι ίδιοι στρατιωτικοί αναλυτές Η Ουκρανία ενθαρρύνεται φυσικά από τις επιτυχίες που είχαν οι δυνάμεις της εναντίον του στόλου της Μαύρης Θάλασσας, αλλά το Κίεβο δεν έχει ακόμη την ικανότητα να δώσει συνέχεια στους φωτογενείς θριάμβους του, όπως η βύθιση της Moskva πέρυσι και οι πιο πρόσφατες επιθέσεις στη γέφυρα του Κερτς Θα μπορούσαν να κερδίσουν αυτή την ευκαιρία λόγω του συνδυασμού δύο παραγόντων: Ο πρώτος είναι η αυξανόμενη εξάρτηση του Κρεμλίνου από το ναυτικό καθώς οι χερσαίες δυνάμεις του υφίστανται ήττες ως και αρκετές απώλειες (μια εξάρτηση που μπορεί να οδηγήσει τον στόλο της Μαύρης Θάλασσας να του ανατεθούν περισσότερα καθήκοντα από αυτά που μπορεί να εκπληρώσει ταυτόχρονα. ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την Ουκρανία να εκμεταλλευτεί ευκαιρίες για επιτυχίες στη θάλασσα που διαφορετικά δεν θα μπορούσε να πετύχει.) Και ο δεύτερος θα περιλαμβάνει την παροχή περισσότερων αντιπλοϊκών συστημάτων από τη Δύση για το ναυτικό και τις χερσαίες δυνάμεις της Ουκρανίας, τα οποία η Μόσχα προσπαθεί να τα αντιμετωπίσει, αλλά όχι με επιτυχία. Συμπερασματικά ο πόλεμος του Πούτιν εναντίον της Ουκρανίας γίνεται τόσο στη θάλασσα όσο και στη στεριά.
