Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Πάνω από το ένα τρίτο του πληθυσμού του Ναγκόρνο-Καραμπάχ έχει ήδη καταφύγει επίσημα στην Αρμενία από τότε που το Αζερμπαϊτζάν εξαπέλυσε πριν δέκα ημέρες επίθεση στην αποσχισθείσα περιοχή του νοτίου Καυκάσου (σύμφωνα με χθεσινά στοιχεία της κυβέρνησης της Αρμενίας). Περίπου 42.500 άνθρωποι ( το 35% του πληθυσμού του ορεινού θύλακα) διέφυγαν προς Αρμενία, μόλις το Αζερμπαϊτζάν ήρε τον 10μηνο αποκλεισμό στον μοναδικό διάδρομο της περιοχής προς την Αρμενία (γνωστός ως διάδρομος του Λατσίν). Αυτός ο αποκλεισμός είχε προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα, φάρμακα και καύσιμα στον Αρμενικό θύλακα)
Ενώ το Αζερμπαϊτζάν έχει επίσημα δεσμευτεί να σεβαστεί τα δικαιώματα των Αρμενίων στον θύλακα πολλοί κάτοικοι φοβούνται ενδεχόμενα αντίποινα. Τα επικαιροποιημένα στοιχεία ήρθαν χθες βράδυ, καθώς ο αριθμός των νεκρών από την έκρηξη σε αποθήκη καυσίμων στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ αυξήθηκε στους 68, με άλλους 105 ανθρώπους να αγνοούνται και σχεδόν 300 να τραυματιστούν , ανέφερε το γραφείο του διαμεσολαβητή του Καραμπάχ. Η έκρηξη σημειώθηκε καθώς άνθρωποι ήσαν στη σειρά για να γεμίσουν τα αυτοκίνητά τους σε ένα πρατήριο καυσίμων προχθές έξω από το Στεπανακέρτ, την πρωτεύουσα της περιοχής,
Η αιτία της έκρηξης παραμένει ασαφής, αλλά ο σύμβουλος του προέδρου του Ναγκόρνο-Καραμπάχ Ντέιβιντ Μπαμπαγιάν είπε ότι οι αρχικές πληροφορίες υποδηλώνουν ότι προήλθε από αμέλεια, προσθέτοντας ότι η δολιοφθορά είναι απίθανη. Το υπουργείο υγείας της χώρας διευκρίνισε ότι 125 Αρμένιοι σκοτώθηκαν στις μάχες στην ορεινή περιοχή την περασμένη εβδομάδα.Μια χθεσινή δορυφορική εικόνα δείχνει ένα μεγάλο μποτιλιάρισμα οχημάτων κατά μήκος του διαδρόμου του Λατσίν καθώς οι Αρμένιοι φεύγουν από την περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ.Το Αζερμπαϊτζάν είπε επίσης ότι 30 μετρικοί τόνοι βενζίνης και 34 μετρικοί τόνοι καυσίμου ντίζελ αποστέλλονται στην περιοχή για παροχή καυσίμων.
Ο υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν σε χθεσινοβραδινή τηλεφωνική επικοινωνία προέτρεψε τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Iλχάμ Αλίεφ, να απόσχει από περαιτέρω εχθροπραξίες στην περιοχή, να παράσχει διαβεβαιώσεις ασφάλειας στους κατοίκους της περιοχής και να επιτρέψει την πρόσβαση σε μια διεθνή αποστολή παρατηρητών. Η εκπρόσωπος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, Aντριάνε Γουότσον δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα παράσχουν πρόσθετη βοήθεια για να ενισχύσουν τις τοπικές κοινότητες ,να παρέχουν καταφύγιο και βασικές προμήθειες (όπως κιτ υγιεινής, κουβέρτες και ρούχα) για την αντιμετώπιση των αναγκών όσων έχουν πληγεί ή εκτοπιστεί από τη βία στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ.
Ο στρατός του Αζερμπαϊτζάν επεβλήθη των Αρμενικών δυνάμεων μέσα από μια 24ωρη επίθεση την περασμένη εβδομάδα, αναγκάζοντας τις αυτονομιστικές αρχές να συμφωνήσουν να καταθέσουν τα όπλα και να ξεκινήσουν συνομιλίες για την “επανένταξη” του Ναγκόρνο-Καραμπάχ στο Αζερμπαϊτζάν. Τα καύσιμα ήταν ελλιπή στο Στεπανακέρτ εδώ και μήνες και η έκρηξη της αποθήκης ενίσχυσε περαιτέρω τις ελλείψεις, επιτείνοντας την ανησυχία πολλών κατοίκων για το αν θα μπορούσαν να καλύψουν τα 35 χιλιόμετρα μέχρι τα σύνορα. Οι αρχές του Ναγκόρνο-Καραμπάχ ζήτησαν από τους κατοίκους να αναστείλουν την αναχώρηση προκειμένου να παραμείνει ο δρόμος ελεύθερος για τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και είπαν ότι θα παρασχεθούν λεωφορεία για όσους θέλουν να φύγουν. Εκτιμώ ότι θα δούμε τη συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων στο Καραμπάχ να φεύγει για την Αρμενία.Τους λένε να ενσωματωθούν στο Αζερμπαϊτζάν, μια χώρα στην οποία δεν υπήρξαν ποτέ τμήμα και οι περισσότεροι από αυτούς δεν μιλούν καν τη γλώσσα , ενώ τους λένε να διαλύσουν τους τοπικούς θεσμούς τους. .
Το Ναγκόρνο-Καραμπάχ ήταν μια αυτόνομη περιοχή εντός του Αζερμπαϊτζάν υπό τη τότε Σοβιετική Ένωση. Η περιοχή τέθηκε υπό τον έλεγχο των Αρμενικών δυνάμεων, με την υποστήριξη του Αρμενικού στρατού, μετά από έναν εξαετή αυτονομιστικό πόλεμο που έληξε το 1994. Σε έναν άλλο πόλεμο το 2020, το Αζερμπαϊτζάν κατέλαβε τμήματα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και ανέκτησε πλήρως τα γύρω εδάφη που έχασε νωρίτερα. Στο πλαίσιο της ανακωχής που τερμάτισε τις μάχες του 2020, η Ρωσία ανέπτυξε μια χαλαρή ειρηνευτική δύναμη περίπου 2.000 ατόμων στην περιοχή. Η επιρροή της Ρωσίας στην περιοχή έχει μειωθεί εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία, ενδυναμώνοντας το Αζερμπαϊτζάν και τον κύριο σύμμαχό του, την Τουρκία.
