Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Το κλείσιμο της τελευταίας διασυνοριακής διάβασης έρχεται αφότου οι Φινλανδικές υπηρεσίες πληροφοριών συγκέντρωσαν στοιχεία ότι η Ρωσία βοηθούσε τους αιτούντες άσυλο από διάφορα κράτη της Μέσης Ανατολής και Κεντρικής Ασίας να φτάσουν στα σύνορα . Η Φινλανδία ανακοίνωσε προ τριημέρου ότι επίσημα έχει κλείσει όλες τις μεθοριακές διαβάσεις με τη Ρωσία, μετά από εβδομάδες εντάσεων μεταξύ των δυο χωρών σχετικά με τους αιτούντες άσυλο που το Ελσίνκι έχει χαρακτηρίσει ως ‘υβριδική επιχείρηση’ της Μόσχας. Με ειδοποίηση μόλις 24 ωρών, η Φινλανδική κυβέρνηση δήλωσε ότι κλείνει και το Raja-Jooseppi στη Λαπωνία, το τελευταίο εναπομείναν σημείο διέλευσης των συνόρων με τη Ρωσία.
Η εξαιρετικά ασυνήθιστη κίνηση, η οποία έρχεται μετά το κλείσιμο των άλλων οκτώ σημείων διέλευσης, σημαίνει ότι το σύνολο των χερσαίων συνόρων μήκους 830 μιλίων (1340 χλμ) μεταξύ Φινλανδίας και Ρωσίας θα είναι κλειστό μέχρι τις 18 Δεκεμβρίου.(σε πρώτη φάση) Κατά τη διάρκεια του κλεισίματος, οι αιτούντες άσυλο θα κατευθύνονται σε αεροδρόμια και λιμάνια. Ανακοινώνοντας το κλείσιμο, ο Φινλανδός πρωθυπουργός, Πέτρι Όρπο, είπε: “Αυτή είναι επιχείρηση επιρροής και προπαγάνδας της Ρωσίας και δεν την αποδεχόμαστε’ Η υπουργός εσωτερικών, Mάρι Ραντάνεν δήλωσε: “Η Φινλανδία είναι ο στόχος μιας Ρωσικής υβριδικής επιχείρησης. Αυτό είναι θέμα εθνικής ασφάλειας”. Ο Όρπο είπε ότι η Φινλανδία είχε συγκεντρώσει επιβεβαιωμένες πληροφορίες που έδειχναν ότι οι Ρωσικές παραμεθόριες αρχές βοηθούσαν αιτούντες άσυλο να φτάσουν στα σύνορα και ότι, παρά το κλείσιμο, περισσότεροι άνθρωποι κατευθύνονταν από όλη τη Ρωσία προς τη Φινλανδία. Πρόκειται για μια οργανωμένη δραστηριότητα, όχι μια πραγματική έκτακτη ανάγκη.
Μιλώντας στις Βρυξέλλες, ο Νορβηγός ΓΓ του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ,(μετά τη σύνοδο των 32 υπεξ) είπε ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί τη μετανάστευση ως ένα άλλο “εργαλείο” για να προσπαθήσει να ασκήσει πίεση στους γείτονές της.”Νομίζω ότι αυτό είναι ένα άλλο παράδειγμα του πώς η Ρωσία χρησιμοποιεί πολλά διαφορετικά “εργαλεία” για να ασκήσει πίεση στους γείτονες. “Τους έχουμε δει να χρησιμοποιούν ενέργεια, τους έχουμε δει να χρησιμοποιούν κυβερνοεπιθέσεις, τους έχουμε δει να χρησιμοποιούν διάφορα είδη μυστικών επιχειρήσεων για να προσπαθήσουν να υπονομεύσουν τις δημοκρατίες μας’ είπε. Μέχρι στιγμής αυτόν τον μήνα, περισσότεροι από 1100 αιτούντες άσυλο από χώρες όπως η Σομαλία, η Υεμένη, το Ιράκ και η Συρία έχουν φτάσει στη Φινλανδία από τη Ρωσία, σύμφωνα με Φινλανδή συνοριοφύλακα (μια σημαντική αύξηση σε σχέση με τον συνηθισμένο αριθμό. Πολλοί είναι κατανοητό ότι έφτασαν με ποδήλατο στο χιόνι και τον πάγο.(!))
Την τελευταία ημέρα (πριν κλείσει) 73 άτομα είχαν ταξιδέψει στον απομακρυσμένο συνοριακό σταθμό Raja-Jooseppi, δήλωσε η Φινλανδή συνοριοφύλακας. Η απόφαση να κλείσουν τα σύνορα έρχεται παρά τις ανησυχίες για τη νομιμότητα του κλεισίματος και τον αντίκτυπο στην ευημερία των αιτούντων άσυλο εν μέσω χιονιού και ακραίων καιρικών συνθηκών( συνεχώς υπό το μηδέν στην περιοχή της Αρκτικής.) Πολλοί δεν φτάνουν στα σύνορα επαρκώς εξοπλισμένοι για τις συνθήκες. Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ) κάλεσε και τις δύο πλευρές να τηρήσουν τις κρατικές υποχρεώσεις βάσει του διεθνούς δικαίου και να εγγυηθούν την ασφάλεια, την αξιοπρέπεια και την προστασία των δικαιωμάτων των μεταναστών. Ζήτησε επίσης διευρυμένες και βελτιωμένες ασφαλείς διαδρομές που να μπορούν να προσφέρουν μια εναλλακτική λύση για να αποφεύγουν τους λαθρεμπόρους .
Την περασμένη εβδομάδα η Aνίκα Σάντλουντ , εκπρόσωπος της υπηρεσίας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες στις Σκανδιναβικές και Βαλτικές χώρες, δήλωσε ότι το κλείσιμο (όλων) των συνοριακών σημείων διέλευσης θα είναι αντίθετο με το διεθνές δίκαιο. Ωστόσο, ο Oρπο είπε ότι η νομική συμβουλή επισημαίνει ότι υπό τις παρούσες συνθήκες, το κλείσιμο των συνόρων ήταν αναλογικό και δικαιολογημένο. Η Ραντάνεν είπε ότι το πλήρες κλείσιμο των ανατολικών συνόρων ήταν απαραίτητο για την εθνική ασφάλεια. Ερωτηθείς πώς θα μπορούσαν οι άνθρωποι να υποβάλουν αίτηση για άσυλο όταν έκλεισαν τα σύνορα, ο Mάτιi Σαράσμα επικεφαλής του τμήματος συνόρων και ναυτιλίας της Φινλανδικής συνοριοφύλακα, είπε ότι τους δόθηκαν συγκεκριμένες οδηγίες λειτουργίας για το τι να κάνουν αν οι αιτούντες άσυλο έρθουν στα σύνορα. Ωστόσο, δεν διευκρίνισε πώς θα αντιδρούσαν στους ανθρώπους που περιμένουν σε συνθήκες παγετού(οι οποίες ήταν έως και -25 βαθμούς Κελσίου τις τελευταίες εβδομάδες.)
Η τεταμένη κατάσταση στα σύνορα αναπτύχθηκε ραγδαία τις τελευταίες δύο εβδομάδες, με τη Φινλανδία να κατηγορεί τη Ρωσία ότι οδηγεί αιτούντες άσυλο στα σύνορά της ως πράξη εκδίκησης για τη συνεργασία του Ελσίνκι με τις ΗΠΑ. Οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών έχουν επιδεινωθεί τους τελευταίους μήνες – ιδιαίτερα από τότε που η Φινλανδία έγινε μέλος του ΝΑΤΟ τον περασμένο Απρίλιο ενώ παράλληλα ενισχύει εξοπλιστικά την Ουκρανία. Η συνοριοφύλακας είπε ότι άρχισε να παρατηρεί μια αλλαγή προσέγγισης από τις Ρωσικές αρχές στις αρχές Αυγούστου, όταν άρχισαν να προωθούν αριθμό ατόμων που φτάνουν στα σύνορα της Φινλανδίας χωρίς τα απαιτούμενα έγγραφα για να εισέλθουν στη ζώνη Σένγκεν. Όμως τις τελευταίες δύο εβδομάδες οι αριθμοί έχουν εκτιναχθεί στα ύψη.
Η ΕΕ πιστεύει ότι τα τελευταία περιστατικά στα σύνορα θα μπορούσαν να είναι μέρος ‘υβριδικού πολέμου που διεξάγεται από τη Ρωσία, η οποία χρησιμοποιεί μη στρατιωτικά όπλα, συμπεριλαμβανομένης της παραπληροφόρησης για να αποσταθεροποιήσει την Ευρώπη. Πιστεύει ότι η Ρωσία φέρνει σκόπιμα αιτούντες άσυλο στα σύνορα. Προχθές ο Σουηδός πρωθυπουργός, Ουλφ Κρίστερσον δήλωσε σε κοινή συνέντευξη τύπου στο Ελσίνκι με τον Όρπο ότι η υπεράσπιση των Φινλανδικών συνόρων είναι κοινή ευθύνη και ότι θα υποστηρίξει τη γείτονά της αν το ζητήσει η Φινλανδία. Κατηγόρησε τη Ρωσία ότι ενορχηστρώνει γεγονότα με προφανή στόχο να προκαλέσει ευρύτερα προβλήματα και να δημιουργήσει κατακερματισμό στις δυτικές χώρες. Την περασμένη εβδομάδα, σε μια σύνοδο κορυφής Σκανδιναβικής-Βαλτικής στη Στοκχόλμη, η Εσθονία ισχυρίστηκε ότι η Ρωσία οπλίζει τη μετανάστευση στα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης εν μέσω αύξησης του αριθμού των αιτούντων άσυλο που προσπαθούν να εισέλθουν στο δικό της έδαφός και στη Φινλανδία. Ο Χάνο Πέβκουρ , υπουργός άμυνας της Εσθονίας, ισχυρίστηκε ότι οι εκατοντάδες άνθρωποι που έφτασαν στα σύνορα των δύο χωρών τις τελευταίες εβδομάδες ήταν μέρος μιας ‘ενορχηστρωμένης από το κράτος’ επιχείρησης της Μόσχας.Πριν τρεις ημέρες η Πολωνία προχώρησε στην αποστολή δύναμης της FRONTEX στα Φινλανδορωσικά σύνορα.
Η Φινλανδία κλείνει όλα τα σύνορα με τη Ρωσία μετά από εντάσεις για τους αιτούντες άσυλο και την ύπουλη/υβριδική στάση της Μόσχας.
