.Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Ένα πολυδιάστατο και αρκετά αισιόδοξο σχέδιο της Τσεχίας για την απόκτηση 800.000 βλημάτων πυροβολικού για την μαχόμενη Ουκρανία που απαιτούνται για την αντιμετώπιση και κάλυψη υπολογίσιμων “κενών” στα εξοπλιστικά της προγράμματα ,τυγχάνει σοβαρή υποστήριξη ως και επαρκή χρηματοδότηση από την Ευρώπη, αλλά οι πιεσμένοι μαχητές του Κιέβου στο Ντονμπάς δεν θα τα έχουν στη διάθεσή τους άμεσα(θα αρχίσουν να τα λαμβάνουν σε δυο-τρεις μήνες). Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία υποστηρίζεται έντονα και από τη Γαλλία.
«Οι Τσέχοι ανέλαβαν μια πολύ θετική πρωτοβουλία να αγοράσουν (πυρομαχικά πυροβολικού) και εκτός Ευρώπης.(από κράτη του παγκόσμιου νότου). Οι χώρες υπόσχονται χρήματα, και η χώρα μου, παρέχει κεφάλαια για αυτό. Πρέπει να προχωρήσουμε. Η Ουκρανία χρειάζεται τα όπλα και τα πυρομαχικά σήμερα», δήλωσε ο υπουργός εξωτερικών της Λετονίας Kρίσιανις Kάρινς . Πολιτικού και στρατιωτικοί αξιωματούχοι της Πράγας από τις αρχές Μαρτίου δήλωσαν ότι θα πρωτοστατήσουν σε μια πανευρωπαϊκή(και όχι μόνο) πρωτοβουλία για την εύρεση μισού εκατομμυρίου βλημάτων πυροβολικού των 155 χιλιοστών (προτύπων του ΝΑΤΟ) και 300.000 που θα ταιριάζουν με πυροβόλα 122 χιλιοστών (Σοβιετικών προδιαγραφών) που ταιριάζουν με τον Ουκρανικό στρατό και στη συνέχεια θα συγκεντρώσουν το σχετικό ποσό .
Η κίνηση έκτακτης ανάγκης ήρθε σε ένα πλαίσιο βραδύτερης από το αναμενόμενο εξοπλισμού της Ευρωπαϊκής κατασκευής βλημάτων( κατά τη διάρκεια του 2023 ) ως και μιας τριμήνου (μέχρι στιγμής) ολοκληρωτικής διακοπής των αποστολών όπλων και πυρομαχικών των ΗΠΑ στο Κίεβο. Πολλές Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν προσυπογράψει το σχέδιο της Τσεχίας να αγοράσουν τα πυρομαχικά από τις διεθνείς αγορές και να τα στείλουν στην Ουκρανία το συντομότερο δυνατό. Η πρωτοβουλία της Πράγας βρήκε ευρεία υποστήριξη σε όλη την ήπειρο και η Ευρώπη είναι πολύ σοβαρή για την αποστολή πυρομαχικών πυροβολικού στην Ουκρανία, είπε ο Kάρινς προσθέτοντας ότι «Είναι σαφές ότι η Ρωσία δεν θα αλλάξει την πορεία της, οπότε το ερώτημα είναι τι κάνουμε εμείς στην Ευρώπη, ποια είναι η απάντησή μας σε αυτό;»
Τσέχοι διπλωμάτες και στρατιωτικοί ακόλουθοι (βάσει πληροφοριών του υπογράφοντα) έχουν διαχυθεί σε όλο τον κόσμο σε αναζήτηση υφιστάμενων αποθεμάτων βλημάτων , ιδιαίτερα σε χώρες με τις οποίες οι μεγάλες δυνάμεις, όπως οι ΗΠΑ ή η Γερμανία ή το Ηνωμένο Βασίλειο συνήθως δεν συναλλάσσονται. Λιγότερο από δύο εβδομάδες αφότου ο πρόεδρος Πετρ Πάβελ είπε ότι η Τσεχία είχε ξεκινήσει διεθνές “κυνήγι βλημάτων” βρέθηκαν πωλητές και απόθεμα. Η χρηματοδότηση φέρεται να υπάρχει επίσης, με χώρες όπως η Γερμανία (500 εκατομμύρια δολ), το Βέλγιο (218 εκατομμύρια δολ), η Ολλανδία (110 εκατομμύρια δολ), η Πορτογαλία (110 εκατομμύρια δολ), η Σουηδία (33 εκατομμύρια δολ) και η Σλοβενία (1 εκατομμύρια δολ) διέθεσαν χρήματα για να αγοραστούν βλήματα για την Ουκρανία.
Από τη δημοσίευση του σχεδίου της Τσεχίας αξιωματούχοι στη Δανία, την Ελλάδα, τον Καναδά, τη Λιθουανία, την Ισπανία και τη Λετονία δήλωσαν επίσης ότι θα βοηθήσουν στη χρηματοδότηση αγορών βλημάτων πυροβολικού για την Ουκρανία, αλλά η αξία αυτών των δεσμεύσεων δεν έχει αναφερθεί. Ο Πολωνός υπεξ Ράντοσλαου Σικόρσκι σε κοινή δήλωση στις 16 Μαρτίου με τον Τσέχο ομόλογό του είπε: «Χρειάζονται επείγουσες ενέργειες… Αγοράστε βλήματα πυροβολικού από πηγές και χώρες που προσδιορίζονται από την Τσεχική πρωτοβουλία. Δεν είναι καιρός να είσαι επιλεκτικό. Η Ουκρανία χρειάζεται αυτά αμέσως. Στο πεδίο της μάχης δεν έχει σημασία από πού ήρθαν».
Οι σημαντικότεροι κατασκευαστές πυρομαχικών 155 χιλιοστών (προτύπου ΝΑΤΟ), εκτός ΕΕ, περιλαμβάνουν την Ινδία, τη Νότια Αφρική, τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, την Τουρκία , την Αργεντινή και την Ταϊβάν. Το λιγότερο ικανό Σοβιετικό βλήμα των 122 χιλιοστών είναι μαζικά διαθέσιμο σε όλο τον κόσμο, χάρη στις δεκαετίες των εξαγωγών του Ψυχρού Πολέμου από τη Μόσχα. (εκτός Βορείου Κορέας)
Οι ΗΠΑ, ο μεγαλύτερος κατασκευαστής πυρομαχικών 155 χιλιοστών στον κόσμο με σημαντική διαφορά, διέκοψε σχεδόν όλες τις αποστολές στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία τον Δεκέμβριο, λόγω έλλειψης χρηματοδότησης από τους Τραμπικούς βουλευτές στο Κογκρέσο.Ο Τσέχος πρόεδρος Πετρ Πάβελ στις 11 Μαρτίου είπε ότι το συνολικό κόστος του πακέτου βοήθειας βλημάτων πυροβολικού στην Ουκρανία θα ισοδυναμούσε με 1,65 δισεκατομμύρια δολάρια και ότι «αν δεν υπάρχουν θεμελιώδη προβλήματα, τα πυρομαχικά μπορούν να φτάσουν στην Ουκρανία μέσα σε λίγες (8-9 εβδομάδες) ενώ το Κίεβο λαμβάνει όπλα και πυρομαχικά είτε με φορτηγά είτε με σιδηρόδρομο. Η πιο κοινή διαδρομή είναι μέσω της Πολωνίας μέσω του κόμβου υλικοτεχνικής βοήθειας του ΝΑΤΟ- Ουκρανίας στο Rzeszow αλλά και σπανιότερα μέσω της Ρουμανίας(Παραδουνάβια).Οι αγοραστές βλημάτων της Πράγας εντόπισαν περίσσεια 122 χιλιοστών σε ένα Ευρωπαϊκό κράτος που είναι γνωστό ότι έχει μεγάλα αποθέματα πυρομαχικών, όπως η Βουλγαρία(που ενισχύει πάρα πολύ την Ουκρανία επί μήνες)
Ωστόσο, τα αποθέματα βλημάτων των 155 χιλιοστών εντός της Ευρώπης, σύμφωνα με δηλώσεις του ΓΓ του ΝΑΤΟ(από την Τιφλίδα το Σαββατοκύριακο) χρειάζονται αναπλήρωση επειδή εξαντλήθηκαν μαζικά μέσα στο 2023,( κυρίως σε μεταφορές στην Ουκρανία.) Τα πυρομαχικά που προέρχονται από εκτός Ευρώπης θα πρέπει να μεταφερθούν σε ένα λιμάνι κράτους της ΕΕ δια θαλάσσης, και από κεί να μεταφερθούν σε όλη τη δυτική και κεντρική Ευρώπη για να φτάσουν στα στρατεύματα πρώτης γραμμής του Κιέβου. Ένα πλοίο με βλήματα πυροβολικού από έναν Ασιατικό κατασκευαστή ( η Ινδία, η Νότια Κορέα ή η Ταϊβάν) απαιτεί , εκτός από εργασίες και διοικητικές καθυστερήσεις, συνήθως 30 έως 40 ημέρες, πριν φτάσει σε ένα μεγάλο ευρωπαϊκό λιμάνι όπως το Ρότερνταμ ή το Αμβούργο ή η Αμβέρσα . Σύμφωνα με Ουκρανούς στρατιωτικούς αναλυτές,(που επικοινώνησε ο υπογράφων) μια αποστολή όπλων που φθάνει σε ένα Ευρωπαϊκό λιμάνι απαιτεί τουλάχιστον δύο εβδομάδες σε διαμετακόμιση (και μερικές φορές διπλάσιο χρόνο) προτού φθάσει φυσικά στις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας (AFU). Οι πραγματικοί χρόνοι διέλευσης και η δρομολόγηση των παραδόσεων ξένων όπλων στο Κίεβο είναι στρατιωτικά μυστικά της Ουκρανίας.
