;Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Ένα νέο τοπίο διαμορφώνεται για τη Συρία με την 53χρονη σκληροπυρηνική και αιμοσταγή δυναστεία των Άσαντ να είναι επιτέλους παρελθόν και την αντιπολίτευση να έχει τον έλεγχο (13 χρόνια μετά τον ξεσηκωμό των Αράβων ως και 8 χρόνια από ΄τους απαράδεκτους, σαρωτικούς και φονικούς βομβαρδισμούς των Ρώσων στο Χαλέπι σε υποστήριξη της επιβίωσης μίας από τις χειρότερες και πιο καταπιεστικές δικτατορίες μαζί με εκείνες των αλήστου μνήμης Σαντάμ και Καντάφι)
Βάσει των εντυπωσιακών εξελίξεων και μιας σοκαριστικής ανταρτικής επέλασης, διαφαίνονται ερωτήματα για το πώς θα μοιάζει η μελλοντική διακυβέρνηση της Συρίας. Καθώς η σκόνη κατακάθεται, οι Σύροι αντιμετωπίζουν μια νέα εποχή. Πρέπει να καθορίσουν πώς να κυβερνούν χωρίς να πέφτουν σε εσωτερικές διαμάχες ή να καταπιέζουν τις ευάλωτες κοινότητες. Πρέπει να ξαναχτίσουν πόλεις όπως το Χαλέπι, η Χομς και η Χάμα, που κάποτε ήσαν ακμάζοντα κέντρα εμπορίου και πολιτισμού που τώρα βρίσκονται σε ερείπια.
Πρώτο :Το Ισλαμιστικό μέτωπο HTS, αν και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην ανατροπή του Άσαντ, παραμένει χαρακτηρισμένο ως τρομοκρατική οργάνωση. Η κυριαρχία του στον συνασπισμό προβληματίζει πολλούς Σύριους και διεθνείς παρατηρητές που φοβούνται μια κατασταλτική Ισλαμιστική εξουσία. Ωστόσο, άλλες ομάδες – μετριοπαθείς αντάρτες, τοπικά συμβούλια, ακόμη και τεχνοκράτες – μπορεί να πιέσουν για μια πιο περιεκτική διακυβέρνηση.Ο υπογράφων γνωρίζει πολλά τέτοια στελέχη και οργανώσεις στο εξωτερικό)
Δεύτερο :Η παρουσία των Κουρδικών SDF, που υποστηρίζει ένα αποκεντρωμένο μοντέλο που σέβεται τα δικαιώματα των Κούρδων και των μειονοτήτων, θα μπορούσε επίσης να συνδράμει στο πολιτικό μέλλον της χώρας. Βραχυπρόθεσμα, οι βασικές υπηρεσίες και οι θεσμοί παραμένουν άθικτοι. Για να αποφευχθεί το χάος, οι αντάρτες επέτρεψαν στον πρωθυπουργό Τζαλάλι να παραμείνει και να εποπτεύει προσωρινά τη γραφειοκρατία. Η δήλωσή του – ελπίζοντας ότι η Συρία «θα μπορούσε να είναι μια κανονική χώρα που οικοδομεί καλές σχέσεις με τους γείτονές της και τον κόσμο -είναι κατ αρχή θετική. .
Τρίτο :Το αν θα ακολουθήσει διεθνής αναγνώριση εξαρτάται από το πώς θα συμπεριφερθούν οι νικήτριες φατρίες. Θα ενωθούν κάτω από ένα μεταβατικό σώμα αποδεκτό από Σύριους διαφορετικών εθνοτήτων, αιρέσεων και πολιτικών προσανατολισμών; Για τους καθημερινούς Σύριους, το τέλος του πολέμου υπόσχεται ανακούφιση από τους συνεχείς βομβαρδισμούς, τις πολιορκίες και τον εκτοπισμό. Ωστόσο, οι οικογένειες παραμένουν σημαδεμένες από την απώλεια. Επικρατεί αβεβαιότητα σχετικά με την τύχη των μειονοτήτων, τον ρόλο των κοινοτήτων Σιιτών και Αλαουιτών που υποστήριζαν από καιρό το καθεστώς και πώς να αντιμετωπίσουν τις καταχρήσεις που διαπράχθηκαν από όλες τις πλευρές.
Τέταρτο :Το ζήτημα της λογοδοσίας φαίνεται μεγάλο. Πολλοί Σύριοι θέλουν δίκες ή επιτροπές αλήθειας για εγκλήματα πολέμου. Άλλοι απλώς θέλουν να ξαναχτίσουν σπίτια, να βρουν συγγενείς που λείπουν και να αποκαταστήσουν την κανονικότητα. Η κατάρρευση της κυβέρνησης του Άσαντ τελειώνει ένα κεφάλαιο, αλλά η θεραπεία της χώρας μετά από πάνω από μια δεκαετία αιματοχυσίας είναι ένα μνημειώδες έργο.
Πέμπτο:Διεθνή συμφέροντα και μελλοντικές ευθυγραμμίσεις Η ναυτική βάση της Ρωσίας στη Tartus και η αεροπορική βάση κοντά στη Latakia ήταν ζωτικής σημασίας για τις φιλοδοξίες της στη Μέση Ανατολή. Με τους αντάρτες να μπλοκάρουν τις οδούς πρόσβασης, η Μόσχα ενδέχεται να αντιμετωπίσει σκληρές διαπραγματεύσεις για να διατηρήσει (και αν) την παρουσία της. Μια αποδυναμωμένη Ρωσία, επικεντρωμένη στην Ουκρανία και επιφυλακτική για υπερβολική επέκταση, μπορεί να συνάψει συμφωνίες με ηγέτες της αντιπολίτευσης ή να αποσύρει το προσωπικό για να αποφύγει τη διαπλοκή.(η Μόσχα είναι η κύρια ηττημένη)
‘Έκτο :Το Ιράν, πρέπει να αποφασίσει αν θα εγκαταλείψει την επιρροή του ή θα προσπαθήσει να επανασυνδεθεί με τοπικούς πληρεξούσιους από το εξωτερικό. Η Χεζμπολάχ, δεν έχει πλέον το ανθρώπινο δυναμικό ή τη λαϊκή υποστήριξη για να προβάλει την εξουσία στη Συρία. Για την περιοχή, ο μετασχηματισμός της Συρίας αλλάζει τον στρατηγικό χάρτη και η Σιιτική εξτρεμιστική οργάνωση είναι από τους ηττημένους.
Έβδομο :Η Τουρκία θα επιδιώξει δεσμούς με τις νέες αρχές για να περιορίσει την Κουρδική αυτονομία και να διαχειριστεί το εμπόριο και προφανώς είναι αναβαθμισμένη. Η Ιορδανία και ο Λίβανος, που φιλοξενούν και οι δύο μεγάλους πληθυσμούς Σύριων προσφύγων, μπορεί να αναζητήσουν τρόπους για να διευκολύνουν τις επιστροφές , αν επικρατήσει σταθερότητα. Τα κράτη του Κόλπου ενδέχεται να προσφέρουν κεφάλαια για την ανοικοδόμηση, ελπίζοντας να αποκτήσουν επιρροή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ ενδέχεται να συνδέσουν τη βοήθεια για την ανοικοδόμηση με πολιτικές μεταρρυθμίσεις και τη συμπερίληψη διαφορετικών κοινοτήτων στη διακυβέρνηση.
Όγδοο :Φόβοι εξτρεμιστικής αναζωπύρωσης Μια άλλη πιεστική ανησυχία είναι αν η ταχεία αναταραχή αφήνει χώρο για εξτρεμιστικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των υπολειμμάτων του Ισλαμικού Κράτους, να επανεμφανιστούν. Ο αντιπολιτευόμενος συνασπισμός περιλάμβανε διάφορους Ισλαμιστές, αλλά η ευρεία φύση του μπορεί να περιορίσει την επιρροή των πιο σκληροπυρηνικών στοιχείων. Οι διεθνείς παράγοντες έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι θα χτυπήσουν τους ηγέτες των τζιχαντιστών ,αν χρησιμοποιήσουν τη Συρία ως βάση για επιθέσεις στο εξωτερικό. Οι αντάρτες, έχοντας πλήρη επίγνωση του κινδύνου της διεθνούς απομόνωσης, μπορεί να προσπαθήσουν να περιθωριοποιήσουν εξτρεμιστικές φατρίες για να αποκτήσουν σχετική νομιμότητα.
Ένατο :Τα γεγονότα στα τέλη Νοεμβρίου και στις αρχές Δεκεμβρίου 2024 θα μείνουν στη μνήμη μας ως η τελική πράξη σε μια μακρά, βάναυση σύγκρουση. Η ταχύτητα της κατάρρευσης κατέπληξε τους αναλυτές . Μετά από χρόνια φθοράς, μεταβαλλόμενες συμμαχίες και ξένες επεμβάσεις, η μοίρα της Συρίας άλλαξε σε λιγότερο από δύο εβδομάδες. Το ανατραπέν καθεστώς που κάποτε θεωρούνταν αμετάβλητο έπεσε θύμα ενός συνδυασμού εσωτερικής παρακμής, τρισάθλιας διαφθοράς και εξωτερικής παραμέλησης.
Δέκατο : Επιπρόσθετα εύλογη ανησυχία προκαλεί το ζήτημα της διαμεθοριακής μετανάστευσης στην περίπτωση νέας υποτροπής κάτι που λόγω γειτνίασης θα πιέσει τη Τουρκία κα αυτή με τη σειρά της γειτονικά κράτη, όπως η Ελλάδα και η Βουλγαρία.Σε μία πρώτη φάση δεν φαίνεται κάτι αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί …Πάντως δεκάδες χιλιάδες Σύριοι θα επιστρέψουν από κράτη του εξωτερικού,όπου είχαν καταφύγει στα χρόνια της άθλιας δικτατορίας του Άσαντ και της μειονότητας των Αλαουιτών…
