Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Μετά τη σύνοδο της Ουάσιγκτον ορισμένες επισημάνσεις είναι απαραίτητες και θα κρίνουν πολλά γιατί οι δυσκολίες και τα εμπόδια για ειρήνευση στην Ουκρανία είναι τερ
Πρώτο : Ενώ η χθεσινή συνάντηση στην Ουάσιγκτον ήταν μια σημαντική απόκλιση από την τεταμένη και δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι τον περασμένο Φεβρουάριο, το κλίμα ήταν αρκετά θετικό αλλά με λίγες λεπτομέρειες, αφήνοντας σημαντικά εμπόδια μπροστά στον δρόμο προς την επίτευξη ειρήνης.Σε έντονη αντίθεση με τις προηγούμενες συναντήσεις του, ο Τραμπ ήταν αξιοσημείωτα ευγενικός απέναντι στον Ζελένσκι, ο οποίος με τη σειρά του μίλησε για μια «πραγματικά καλή» συζήτηση
Δεύτερο :Οι Ευρωπαίοι ηγέτες – συμπεριλαμβανομένου του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, του Βρετανού πρωθυπουργού σερ Κιρ Στάρμερ και της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι έντονα τόνισαν ότι παραμένουν στο πλευρό της Ουκρανίας σηματοδοτώντας ένα ενιαίο μέτωπο μεταξύ ενός ευρέος φάσματος Ευρωπαίων ηγετών. Σημαντική ήταν η τοποθέτηση του Φινλανδού προέδρου Αλεξάντερ Στουμπ,που έκανε ιστορικές αναφορές στις πολύ δύσκολες σχέσεις Ελσίνκι-Μόσχας ,τα μακρά σύνορα των 1300χλμ, κλπ ενώ τόνισε ότι δεν υπάρχει εμπιστοσύνη στο Πούτιν.
Τρίτο :Ο Ζελένσκι είπε ότι έλαβε «σημαντικά μηνύματα» από τις ΗΠΑ και ότι τις λεπτομέρειες μιας συμφωνίας ασφαλείας θα τις επεξεργαστούν μέσα σε 10 ημέρες. Σε αυτό το χρονοδιάγραμμα δόθηκε βαρύτητα από τον Βρετανό πρωθυπουργό Σερ Κιρ Στάρμερ, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι ο «Συνασπισμός των Προθύμων» – μια ομάδα 31 χωρών που έχουν δεσμευτεί να ενισχύσουν την Ουκρανία – θα συνεργαστεί με τις ΗΠΑ για μια κατανόηση αυτών των εγγυήσεων.Στο ίδιο μήκος κύματος και το Παρίσι.΄Στη σύνοδο αποκάλυψε στρατιωτικές προετοιμασίες του Συνασπισμού.
Ο Στάρμερ όρισε ως μια συμφωνία «τύπου Άρθρου Πέντε», η οποία θα είναι μια «διαρκής συμφωνία, που θα εφαρμόζεται αν είναι απαραίτητο» και θα έχει «συνέπειες» αν παραβιαστεί από τον Πούτιν. Η υπόσχεση ενός «αμερικανικού backstop» σε μια τέτοια συμφωνία ήταν μια βασική νίκη για το Κίεβο, το οποίο επιδιώκει εδώ και καιρό να κλειδώσει αμερικανική δέσμευση.Εξαρτάται όμως από το είδος των εγγυήσεων , δηλαδή αν θα ειναι χερσαίες,αεροναυτικές υποστήριξης,συντονιστικές ή παροχή πληροφοριών.εδώ απαιτείται μεγάλη εμβάθυνση με εμπλοκή των επιμέρους διοικήσεων των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ)
Τέταρτο :Η ιδιαίτερα εύθραυστη ενότητα της χθεσινής ημέρας δεν ήταν χωρίς στιγμές απτής διαφωνίας. Ο Μακρόν ήταν ξεκάθαρα επιφυλακτικός και απαισιόδοξος για τις προθέσεις της Ρωσίας. Δήλωσε ότι «δεν είναι πεπεισμένος ότι η Ρωσία θέλει ειρήνη» και εξέφρασε την υποστήριξή του για μια εκεχειρία ως προϋπόθεση για οποιεσδήποτε άμεσες συνομιλίες δηλαδή μια άμεση αντίθεση με τη θέση του Τραμπ.
Στο ίδιο πλαίσιο και ο Γερμανός καγκελάριος.Αμφότεροι ήθελαν πρώτα ανακωχή στα πολεμικά μέτωπα,πριν προχωρήσουν σε κάτι ευρύτερο.Ο Τραμπ λαθεμένα άλλαξε στάση μηνών και ταυτίζεται με τις χρονοβόρες και ύπουλες θέσις του Πούτιν,που επιδιώκει να κερδίσει και άλλο χρόνο,ενώ συνεχίζει απτόητος τις πολεμικές επιχειρήσεις.
Πέμπτο :Η πορεία προς μια σύνοδο κορυφής αποκάλυψε ένα περίπλοκο και κατά καιρούς αντιφατικό ταξίδι. Ο Ζελένσκι είπε ότι ο Πούτιν ήταν αυτός που είχε προτείνει τη μορφή συνάντησης δύο σταδίων: μια διμερή συνάντηση μεταξύ του Ουκρανού προέδρου και του Ρώσου αυταρχικού ηγέτη, ακολουθούμενη από μια τριμερή σύνοδο κορυφής με τη συμμετοχή Τραμπ. Αυτή η αποκάλυψη ανέδειξε αμέσως ένα βασικό σημείο διπλωματικής σύγχυσης, καθώς ο Τραμπ είχε προηγουμένως υποδείξει ότι η τριμερής συνάντηση θα ήταν το πρώτο .
Έκτο :Το δεύτερο «ουσιαστικό αποτέλεσμα» των συνομιλιών στην Ουάσινγκτον, όπως ορίστηκε από τον Στάρμερ, ήταν η επιβεβαίωση αυτής της διαδικασίας δύο σταδίων. Ο Βρετανός πρωθυπουργός απαρίθμησε επίσης τα βασικά ζητήματα που θα συζητηθούν: την επιστροφή των Ουκρανών παιδιών, την ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου και το πολύ ακανθώδες ζήτημα του εδάφους.
Έβδομο : Αυτός ο ευρωπαϊκός ρεαλισμός και σκεπτικισμός ήταν σε έντονη αντίθεση με την επανειλημμένη επιμονή του Τραμπ ότι ο Πούτιν ενδιαφερόταν πραγματικά για την ειρήνη. Στον σκεπτικιστή Ζελένσκι, ο Τραμπ είπε: «Νομίζω θα δείτε ότι ο Πούτιν θέλει πραγματικά να κάνει κάτι άλλο». Αυτή η στάση, η οποία απηχεί την προτιμώμενη πλαισίωση της σύγκρουσης από τον Πούτιν, έρχεται σε άμεση αντίθεση με την μακροχρόνια συμμαχική άποψη ότι ο Ρώσος ηγέτης είναι θεμελιωδώς και απύθμενα αναξιόπιστος.
Όγδοο :Σκεπτικισμός εν μέσω πολύ συγκρατημένης “αισιοδοξίας” . Αρκετοί και υψηλόβαθμοι διπλωμάτες και από τις δυο πλευρές του Ατλαντικού εμφανίστηκαν καθησυχαστικοί από την ενότητα του ευρωπαϊκού συνασπισμού, αλλά παρέμειναν σκεπτικοί σχετικά με την βασική πρόταση για εγγυήσεις ασφαλείας τύπου Άρθρου 5 για την Ουκρανία, την οποία χαρακτήρισαν ως «μη ρεαλιστικό στόχο» που στο τέλος είναι απίθανο να αποδεχτεί ο Πούτιν.Επεσήμαναν στον υπογράφοντα ότι πρέπει να υπάρξουν «συγκεκριμένα βήματα που να δεσμεύουν τις ΗΠΑ σε αυτήν την πολυμερή προσπάθεια, που ο Πούτιν είναι δεδομένο ότι θα επιδιώξει να υπονομεύσει.
Ένατο : Σημειώνεται ότι ενώ η σύνοδος βρίσκονταν σε εξέλιξη στην Ουάσιγκτον, πάνω από 50 ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη βρίσκονταν στον αέρα επιτιθέμενα σε πολιτικούς στόχους στην Ουκρανία. Ο Πούτιν θα σταματήσει τον πόλεμο μόνο αν αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της Ουκρανίας και χρησιμοποιεί τις διαπραγματεύσεις για να κερδίσει χρόνο. Το μόνο άτομο που μπορεί να τερματίσει τον πόλεμο είναι ο ίδιος ο Πούτιν, και αυτό θα συμβεί μόνο εκτός αν ο Πούτιν αρχίσει να αισθάνεται σοβαρή οικονομική δυσπραγία εντός της Ρωσίας.Δέκατο :
Οποιαδήποτε «ικανοποίηση» αποκόμισε ο Πούτιν από την απαράδεκτη υποχωρητικότητα του Τραμπ στην Αλάσκα , η σύνοδος στην Ουάσιγκτον επικεντρώθηκε με μεγάλη ενέργεια στο βασικό ζήτημα των εγγυήσεων ασφάλειας για την Ουκρανία, κάτι που ο Ζελένσκι είχε επιδιώξει χωρίς επιτυχία για κάποιο χρονικό διάστημα.Επίσης ο Τραμπ επανειλημμένα «μίλησε για την προθυμία(!) του Πούτιν να κάνει ειρήνη, αγνοώντας το γεγονός ότι ήταν ο Ρώσος δικτάτορας που ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας και τον διεξήγαγε με τη μέγιστη φρικαλεότητα.
Η Ουκρανία και οι εταίροι της έχουν μόνο ελάχιστες πληροφορίες για πιθανές ρωσικές προτάσεις και προθέσεις, που μεταδίδονται από δεύτερο χέρι από τον Τραμπ χωρίς γραπτή πρόταση.Είναι ακόμα δύσκολο να προσδιοριστεί αν ο Πούτιν έχει θέσει κάτι στο τραπέζι..
Ενδέκατο :Η σπουδή των Ευρωπαίων ηγετών να εμφανιστούν μαζί με τον Ζελένσκι σε αυτή τη βιαστικά προγραμματισμένη σύνοδο κορυφής ήταν εν μέρει προστατευτικό μέτρο για αυτόν αλλά εν μέρει για τους ίδιους ,καθώς προσπαθούσαν να επικοινωνήσουν τις βασικές ανησυχίες τους για την ασφάλεια στον Τραμπ και να ενισχύσουν τις ουκρανικές απαιτήσεις.
Δωδέκατο: Ο Ζελένσκι πρότεινε να δαπανηθούν περίπου 90 δισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά όπλα ως μέρος μιας εγγύησης ασφάλειας και είπε ότι αναμένει περισσότερες λεπτομέρειες τις επόμενες ημέρες. Πώς θα πρέπει λοιπόν να είναι οι εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία; Ο πρώτος πυλώνας θα μπορούσε να είναι ο «Συνασπισμός των Προθύμων», μια ομάδα ευρωπαϊκών χωρών με επικεφαλής το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία που είναι πρόθυμες να εξετάσουν το ενδεχόμενο να εγκαταστήσουν δυνάμεις εντός της Ουκρανίας» για την επιβολή μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Ο άλλος πυλώνας, θα πρέπει να είναι οι αμερικανικές δυνάμεις. Αυτό δεν θα συνεπαγόταν απαραίτητα στρατιωτικές δυνάμεις επί του εδάφους, αλλά θα περιελάμβανε στρατηγικές και τακτικές πληροφορίες, υλικοτεχνική υποστήριξη και σημαντική αεροπορική ισχύ των ΗΠΑ σε βάσεις σε Πολωνία, Ρουμανία και Βαλτικά κράτη.
Ο Τραμπ τηλεφώνησε στον Πούτιν και πρότεινε στον Ζελένσκι να συναντηθεί μαζί του Αυτό δεν φάνηκε να εντυπωσιάζει άμεσα τον Πούτιν καθώς το Κρεμλίνο είπε μόνο ότι θα διορίσει ανώτερους αξιωματούχους για τον επόμενο γύρο συνομιλιών. Η Ρωσία απορρίπτει επίσης την ιδέα οποιωνδήποτε στρατευμάτων από χώρες του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία . Εκτιμάται ότι ο Τραμπ θα πρέπει να ανεβάσει την ένταση, με μερικές κυρώσεις στη ρωσική οικονομία και νέες προμήθειες προηγμένων όπλων στην Ουκρανία. Ο δρόμος είναι δύσκολος και τα εμπόδια πάρα πολλά.
