Όλοι περιμένουν την εισβολή. Οι αναλυτές μετρούν κινεζικά πολεμικά πλοία. Οι στρατηγοί σχεδιάζουν πολεμικά παίγνια αμφίβιων επιθέσεων. Τα πρωτοσέλιδα θέτουν την ίδια ερώτηση : πότε θα κινηθεί η Κίνα;
Αυτή η εικόναδεν είναι λάθος. Είναι όμως ελλιπής, αναφέρει σε εκτενή ανάλυσή του ο Κρίστιαν Κέμπο στο «The Geopolitics». Και η επικέντρωση σε αυτό, δεν αφήνει να δούμε εκείνο που πραγματικά συμβαίνει.
Το Πεκίνο έχει μια στρατηγική για την Ταϊβάν, εδώ και δεκαετίες. Η στρατιωτική επιλογή είναι η έσχατη λύση, στην οποία το Πεκίνο θα καταφύγει, μόνο αν όλα τα άλλα έχουν αποτύχει. Για να κατανοήσουμε τη στρατηγική πρέπει πρώτα να καταλάβουμε, πώς, το Πεκίνο πλαισιώνει το πρόβλημα.
Στην κινεζική στρατηγική σκέψη η Ταϊβάν δεν είναι πρωτίστως στρατιωτική πρόκληση. Είναι πολιτική. Ο στόχος δεν είναι να καταστραφεί, αλλά να απορροφηθεί. Μια βομβαρδισμένη, κατεστραμμένη Ταϊβάν θα είναι ένα πρόβλημα. Αντίθετα μια Ταϊβάν που αποδέχεται ειρηνικά την επανένωση, ή που χάνει σταδιακά τη βούληση και την εξωτερική υποστήριξη να αντισταθεί, είναι η λύση.
Αυτή η διαφοροποίηση (ειρηνική απορρόφηση vs στρατιωτική κατάκτηση), καθοδηγεί τα πάντα και εξηγεί τη μέχρι σήμερα στρατηγική. Έτσι, λοιπόν, προσδιορίζεται η αντίληψη «κερδίζω χωρίς μάχη», μια έννοια που αντλείται απευθείας από την αρχαία στρατιωτική φιλοσοφία του Sun Tzu.
Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ταϊβάν. Το 2022 το μεταξύ τους εμπόριο ανήλθε σε περίπου 270 δισεκατομμύρια δολάρια. Σχεδόν το 30% των συνολικών εξαγωγών της Ταϊβάν πηγαίνουν προς ή μέσω της ηπειρωτικής Κίνας. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Είναι μια δομική εξάρτηση που το Πεκίνο έχει καλλιεργήσει σκόπιμα και είναι όλο και πιο πρόθυμο να χρησιμοποιήσει ως μόχλευση.
Το μοτίβο είναι συνεπές και καλά σχεδιασμένο. Όταν η πολιτική συμπεριφορά της Ταϊβάν δυσαρεστεί, τότε ακολουθούν οικονομικές συνέπειες. Όχι αμέσως και όχι πάντα δραματικά, αλλά αξιόπιστα.
Οι ανανάδες της Ταϊβάν απαγορεύτηκαν από τις κινεζικές αγορές το 2021, επίσημα λόγω ανησυχιών για τα παράσιτα, στην πράξη όμως, λόγω της εμβάθυνσης της σχέσης ασφάλειας της Ταϊβάν με την Ουάσιγκτον. Ακολούθησαν τα ταϊβανέζικα ψάρια, ο ροφός και μια σειρά γεωργικών προϊόντων. Το μήνυμα ήταν σαφές: «η οικονομική κανονικότητα εξαρτάται από την πολιτική συμμόρφωση».
Το βαθύτερο οικονομικό όπλο, όμως, είναι άλλο. Οι ταϊβανέζικες επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται στην ηπειρωτική χώρα (Κίνα) και υπάρχουν χιλιάδες από αυτές.
Απασχολούν εκατομμύρια εργαζόμενους, αντιπροσωπεύουν δεκαετίες επενδύσεων και παραμένουν σε μόνιμη κατάσταση ευπάθειας.
Κάθε επιχείρηση της Ταϊβάν με έκθεση στην ηπειρωτική χώρα είναι ταυτόχρονα ένα οικονομικό περιουσιακό στοιχείο και ένας πολιτικός όμηρος. Αυτό δημιουργεί μια «ελεγχόμενη ομάδα» στο εσωτερικό της Ταϊβάν, επιχειρηματικές κοινότητες, εξαγωγικές βιομηχανίες, γεωργικούς τομείς, που έχει άμεσο οικονομικό συμφέρον να μην προκαλέσει το Πεκίνο. Αυτή είναι η έννοια της «διαρθρωτικής εξάρτησης». Η αύξηση δηλαδή της πίεσης για προσαρμογή εκ των έσω.
Έπαρση της επίσημης σημαίας της Ταιβάν
Η ιδιοκτησία των ΜΜΕ και το περιεχόμενο της ενημέρωσης, είναι επίσης από τα κύρια όργανα επιρροής. Τα ταϊβανέζικα μέσα είναι κατακερματισμένα, ανταγωνιστικά και χρόνια υποχρηματοδοτούμενα, με συνέπεια να καθίστανται δομικά ευάλωτα σε εξωτερικές επενδύσεις.
Το Πεκίνο έχει καλλιεργήσει σχέσεις με τις θρησκευτικές οργανώσεις της Ταϊβάν, επιχειρηματικές ενώσεις, ομάδες βετεράνων και τοπικά πολιτικά δίκτυα, ιδιαίτερα σε αγροτικές περιοχές και μεταξύ των ηλικιωμένων πληθυσμών με οικογενειακές διασυνδέσεις στην ηπειρωτική χώρα. Αυτά τα δίκτυα δεν υποστηρίζουν απαραίτητα ανοιχτά το Πεκίνο. Απλώς υπάρχουν ως κόμβοι επιρροής που μπορούν να ενεργοποιηθούν όταν χρειάζεται.
Στόχος όλων αυτών είναι η κοινή γνώμη της Ταϊβάν. Συγκεκριμένα, το 20-30% του πληθυσμού που οι έρευνες δείχνουν σταθερά ότι είναι ανοιχτό σε στενότερες σχέσεις με την ηπειρωτική χώρα υπό τις κατάλληλες συνθήκες.
Οι επιχειρήσεις διαδικτυακής παραπληροφόρησης είναι εξελιγμένες, επίμονες και προσαρμοσμένες στις πολιτικές ευπάθειες της Ταϊβάν. Τα κύρια θέματα προπαγάνδας εμφανίζονται με συνέπεια σε όλες τις πλατφόρμες και τις εκστρατείες και αναφέρονται στα εξής:
Οι αμερικανικές στρατιωτικές δεσμεύσεις προς την Ταϊβάν είναι αναξιόπιστες.
Η κυβέρνηση της Ταϊβάν είναι διεφθαρμένη και ανίκανη.
Ανεξαρτησία, σημαίνει πόλεμος και οικονομική κατάρρευση.
Ο στρατός της Ταϊβάν δεν μπορεί να υπερασπιστεί το νησί.
Ορισμένες είναι προφανής προπαγάνδα που αναγνωρίζεται εύκολα. Οι πιο αποτελεσματικές όμως, λειτουργούν ενισχύοντας τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις, εμβαθύνοντας στην υπάρχουσα απογοήτευση και περιφρόνηση και καθιστώντας το πολιτικό περιβάλλον τόσο αποκρουστικό που οι άνθρωποι απομακρύνονται απ’ αυτό.
Ένας πληθυσμός που δεν ξέρει τι να πιστέψει είναι ευκολότερο να επηρεαστεί, σε σχέση με κάποιον που πιστεύει το λάθος πράγμα. Επομένως η σύγχυση και η αδιαφορία, είναι οι επιχειρησιακοί στόχοι, όχι η πειθώ.
Η στρατιωτική διάσταση της στρατηγικής του Πεκίνου έναντι της Ταϊβάν, είναι πραγματική, τρομερή και εξυπηρετεί πολλούς στρατηγικούς σκοπούς ταυτόχρονα:
Αποδεικνύει στην Ταϊβάν ότι η στρατιωτική αντίσταση θα ήταν δαπανηρή.
Αποδεικνύει στις Ηνωμένες Πολιτείες ότι η παρέμβαση θα ήταν δαπανηρή.
Ομαλοποιεί την κινεζική στρατιωτική δραστηριότητα γύρω από την Ταϊβάν, έτσι ώστε οι ασκήσεις να θεωρούνται σήμερα ως κανονικότητα, χωρίς να προκαλούν ιδιαίτερο συναγερμό.
Τέλος, δημιουργείται μια μόνιμη αίσθηση στρατιωτικής ευπάθειας που ενισχύει την επίδραση και των λοιπών εργαλείων πίεσης (όπως προαναφέρθηκαν).
Εν κατακλείδι, η στρατηγική του Πεκίνου εστιάζει στην εξάντληση, τη φθορά της βούλησης για αντίσταση, τη διάβρωση της διεθνούς υποστήριξης (υπόψη η αμφίθυμη στάση Τράμπ, στη πρόσφατη επίσκεψη στη Κίνα), εμβαθύνει την οικονομική εξάρτηση της Ταιβάν και περιμένει μια πολιτική στιγμή, όπου το κόστος της αντίστασης θα υπερτερεί του κόστους της ενσωμάτωσης.
Για πληρέστερη ενημέρωσή σας παραπέμπουμε στο παλιότερο άρθρο μας, με τίτλο: «Η πολιτική της μίας Κίνας και το ανακοινωθέν της Σανγκάης». Όπως αναφέρω, μεταξύ άλλων, η Ταϊβάν δεν είναι αναγνωρισμένο κράτος, ούτε από τις ΗΠΑ!!!
Απόστολος Τσιμογιάννης
Υποστράτηγος (ε.α), με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics.
