Προβληματική η συμπεριφορά της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και ενώ η Συμμαχία ατενίζει το 2030.
EΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ 6 ΔΕΚ
Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στην πρόσφατη σύνοδο του Βορειατλαντικού Συμβουλίου σε επίπεδο υπεξ ,και ενώ Νορβηγός ΓΓ της Συμμαχίας παρουσίασε την 68 σελίδων εμπεριστατωμένη μελέτη 10 προσωπικοτήτων ,που ο ίδιος είχε ορίσει προ οκτώ μηνών να καταθέσουν σκέψεις-απόψεις και προτάσεις για το μέλλον του Ευρωατλαντισμού προς το 2030,η Τουρκία δια του υπξ Μεβλούτ Τσαβύσογλου ενεπλάκη σε μία αντιπαράθεση με τους Αμερικανούς και πρώτιστα με τον απερχόμενο υπεξ Μάικ Πομπέο για θέματα που σχετίζονται με την επί τρία χρόνια αντισυμμαχική και προβληματική συμπροφορά της. Στο ιστορικό της Ατλαντικής συμμαχίας τέτοιοι διαξιφισμοί σε εντονότατο ύφος είναι ελάχιστοι και επειδή το ΝΑΤΟ κινείται πάνω σε “κύματα ομοφωνίας” , ειδικά το ύφος και η συμπεριφορά του Τούρκου υπεξ δεν συνάδει με το περιβάλλον του Ευρωατλαντισμού.
Ο Πομπέο επικεντρώθηκε στην σκληρή κριτική του βασικά στην αγορά, εκπαίδευση ,ενεργοποίηση και αλλοπρόσαλλη στάση της Άγκυρας στο θέμα του Ρωσικού συστήματος διευρυμένης αεράμυνας , ως και αντιπυραυλικής άμυνας S400 που δημιουργεί υπολογίσιμα προβλήματα στο ΝΑΤΟ αφού η Μόσχα θα μπορεί (υπό κάποιες προϋποθέσεις) να έχει πρόσβαση σε αεροπορικές αποστολές και επιχειρήσεις της Ατλαντικής Συμμαχίας ειδικά στην Μαύρη Θάλασσα, ανατολική Μεσόγειο κα. Οι Τούρκοι δεν αποδέχονται την Αμερικανική κριτική και θέσεις , με αποτέλεσμα η Άγκυρα να τεθεί επί του παρόντος εκτός του προγράμματος συμπαραγωγής των αεροσκαφών 5ης γενιάς F35 στο οποίο συμμετέχει με άλλα 8 κράτη από το 1999.Σε οξύτατη γλώσσα ο Πομπέο έκανε λόγο για “δώρο στην Μόσχα”.
Η κριτική του Αμερικανού υπεξ κατά της Τουρκίας επεκτάθηκε όταν αναφέρθηκε σε σειρά κρίσιμων περιφερειακών ζητημάτων στα όποια η Άγκυρα(τουλάχιστον μέχρι σήμερα, αναφορικά με τα συμφέροντά της) είχε και έχει σημαντική επιτυχία, όπως σε τρεις στρατιωτικές εισβολές στην βορειοδυτική και βορειανατολική Συρία (επιχειρήσεις EUPHRΑΤES SΗIELD, OLIVE BRANCH και PEACE SPRING),κατά των Κουρδικών ανταρτικών σωμάτων (τα οποία συνέδραμαν στους Αμερικανούς στις επιχειρήσεις κατά του ISIS ), στην Τριπολιτάνα με την παροχή και ανάπτυξη στρατιωτικής δύναμης σε υποστήριξη της κυβέρνησης Σάρατζ/GNA που επικράτησε του πολέμαρχου Χαφτάρ και των μισθοφόρων του στη δυτική Λιβύη την άνοιξη του 2020 , καθώς και στο μέτωπο του νοτίου Καυκάσου, όπου η Άγκυρα παρείχε πολύπλευρη στρατιωτική-συμβουλευτική -τεχνολογική υποστήριξη στο Αζερμπαϊτζάν στην επικράτησή του στον 6 εβδομάδων πόλεμο στο θύλακα του Ναγκόρνο Καραμπάχ και στην ήττα των Αρμενικών δυνάμεων που υπό την Δαμόκλεια σπάθη της συντριβής , προσαρμόστηκαν σε μία ταπεινωτική μορφή συμβιβασμού και υποχώρησης.
Αίσθηση προκάλεσε ότι άλλα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ δεν επέκριναν την Άγκυρα για τις μονομερείς ενέργειες και την μη-σύγκλισή της με το ΝΑΤΟ σε τέτοια πολύ σημαντικά ζητήματα. Προφανώς αναμένουν τα πρώτα δείγματα της νέας Αμερικανικής κυβέρνησης των Μπάιντεν-Χάρις , και αυτό θα διαφανεί στις εαρινές συνόδους των υπουργών εξωτερικών και άμυνας του ΝΑΤΟ, αλλά κυρίως στην προτεινόμενη από τον Γενς Στόλντεμπεργκ σύνοδο κορυφής της Συμμαχίας , κάπου χρονικά μέσα στην άνοιξη του 2021. Άλλωστε ο Μπάιντεν , ο επιλεγείς για υπεξ Άντονι Μπλίκεν , ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Τζακ Σάλιβαν κα, είναι γνωστοί και έντονα φιλο-Νατοικοί ως και πολύ “δεμένοι” με τις πάγιες αρχές του Ευρωατλαντισμού .(Μάλιστα ο Μπαίντεν είχε διαχρονικά συνυπογράψει πολλά νομοσχέδια, προτάσεις για την εμβάθυνση του ΝΑΤΟ ,με τον αείμνηστο Ρεπουμπλικάνο γερουσιαστή και φίλο του Τζων Μακέιν).
Πάντως από την μεριά του ΓΓ του ΝΑΤΟ δόθηκαν οι κατευθυντήριες γραμμές για το μέλλον και τον ρόλο της Συμμαχίας προς το 2030,τις οποίες καλούνται τα 30 κράτη-μέλη , ως και οι συνεργαζόμενες χώρες να τις μελετήσουν και ανάλογα προσαρμοστούν (Αυστραλία-Ιαπωνία-Νότια Κορέα-Νέα Ζηλανδία-Ουκρανία-Γεωργία-Σουηδία-Φινλανδία κα) ως και να συντονιστούν γιατί ο κόσμιος αλλάζει και το παγκόσμιο περιβάλλον είναι σε διαρκή , νεφελώδη και μεταπτωτική φάση.
Ειδικότερα επισημαίνεται ότι θα πρέπει να αναβαθμιστεί ο πολιτικός ρόλος του ΝΑΤΟ, και να αναλυθούν συστηματικά οι νέες και ενδυναμωμένες απειλές . Μεταξύ αυτών καταγράφονται η επιθετική συμπεριφορά της Ρωσίας, η Κινεζική διεισδυτικότητα, η διεθνής τρομοκρατία, η ενεργειακή αστάθεια, η πυρηνική-βιολογική-χημική διασπορά όπλων και υλικών (σε συνδυασμό με τον έλεγχο των εξοπλισμών και την πυρηνική αποτροπή της Συμμαχίας),η κλιματική αλλαγή (και η πράσινη άμυνα),οι πανδημίες και οι φυσικές καταστροφές, οι υβριδικοί πόλεμοι, ,η κυβερνοασφάλεια, ως επίσης και οι εξελίξεις στον διαστημικό τομέα και τις νέες –αναπτυσσόμενες τεχνολογίες.
Στην Έκθεση τονίζεται ότι θα πρέπει να δοθεί μεγάλη προσοχή στην προστασία των στρατηγικών επικοινωνιών στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, στην ενδοσυμμαχική αναβάθμιση του πολιτικού και διακοινοβουλευτικού Ευρωατλαντικού διαλόγου ,στις σχέσεις του ΝΑΤΟ με την ΕΕ , στην περαιτέρω εξειδίκευση των διαθέσιμων πόρων και του επιτελείου της Συμμαχίας, ως επίσης στην πλήρη ενίσχυση των σχέσεων του ΝΑΤΟ με κράτη σε όλες τις ηπείρους.
Η επόμενη δεκαετία θα είναι πάρα πολύ κρίσιμη και στρατηγικής σημασίας για το μέλλον του πλανήτη , την διασυμμαχική αλληλεγγύη , ενώ καθίσταται εμφανέστατο ότι η Τουρκία θα πρέπει να προσαρμοστεί σε νέα και σταθερά δεδομένα , αποφεύγοντας μονομερείς και άλλες ενέργειες και να “λοξοκοιτάει ” προς Μόσχα και Πεκίνο. Αυτή η νέα θέση του ΝΑΤΟ αφορά και την Ελλάδα που καλείται με σοβαρότητα και επαγγελματισμό να αναλύσει, αξιολογήσει και προσαρμοστεί στις νέες τάσεις σε διατλαντικό και παγκόσμιο πλαίσιο.
