.Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Αβεβαιότητα, προβληματισμός ,εσωτερική καχυποψία, ανταγωνισμοί επιμέρους φατριών και οργανώσεων ως και εμφανείς αδυναμίες ανασυγκρότησης κυριαρχούν στο Λιβυκό τοπίο,ενώ ακόμα και οι προγραμματισμένες εκλογές σε οκτώ μήνες δεν είναι σίγουρο ότι θα πραγματοποιηθούν κανονικά.Οι δεκάδες φυλές έχουν τα δικά τους συμφέροντα ,και απλά προς το παρόν συγκροτήθηκε η κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Αμπνουλαχαμίτ Ντμπέιμπα,για να σταματήσει αυτή η φάση του εμφυλίου πολέμου ,οπότε η διεθνής κοινότητα προώθησε μία διαδικασία που επί του παρόντος στηρίζεται σε μία ευθραστη ανακωχή. Η δυτική Τριπολιτάνα ,η ανατολική Κυρηναϊκή και η νότια Φεζσάν εκπροσωπούνται σε ένα μεταβατικό τριμελές ανώτατο προεδρείο,, ενώ όπως και στην περίπτωση της προηγούμενης κυβέρνησης Σάρατζ ,ο πρωθυπουργός -για τα δεδομένα μίας χώρας σαν τη Λιβύη-είναι πιο ισχυρός από τα τρία μέλη του προεδρείου.Ορισμένες επισημάνσεις με βάση μία ρεαλιστική προσέγγιση και ματιά είναι σημαντικές και χαρακτηρίζουν την ισχύουσα κατάσταση .
:Πρώτο: Σε πολιτικό επίπεδο και σε πολύ μεγάλο βαθμό η νέα κυβέρνηση είναι φιλο-Τουρκική.Τα προσωπικά,οικογενειακά και περιοχικά(καταγωγή από Μισράτα) συμφέροντα του Ντμπέιμπα και της πλειοψηφίας του υπουργικού συμβουλίου είναι έντονα φιλοτουρκικών θέσεων(δεν ήταν τυχαίο ότι τους πήρε μαζί του σχεδόν όλους στην Τουρκία και δεν το έκανε σε επισκέψεις σε άλλες πρωτεύουσες ) .Αν κάποιος ενδελεχώς μελετήσει τα βιογραφικά τους σημειώματα θα καταλάβει πολλά. Οι επισκέψεις Ντμπέιμπα σε αρκετές χώρες ήταν λογικό να γίνουν (Κάιρο -Αμπού Ντάμπι- Κουβέιτ-Ρώμη-Ριάντ-Μόσχα-Ντόχα κλπ),αλλά μόνο στην Άγκυρα υπέγραψε με τον Ερντογάν κοινή διακήρυξη.Αυτό είναι σημαντικό,και οι παράγραφοί της θα πρέπει να αναλυθούν σε βάθος.Υπονοούν πολλά….Πληροφορίες του υπογράφοντα από διάφορες Νατοϊκές πηγές τονίζουν ότι ο Ερντογάν εξήγησε στο τηλεφώνημα της προηγούμενης εβδομάδας με τον ΓΓ/ΝΑΤΟ Γενς Στόλντεμπεργκ για το πως θα μπορούσε να εμπλακεί η Συμμαχία στη Λιβύη ,στο πρότυπο της Νατοϊκής αποστολής στο Ιράκ,και με την Τουρκία και σε αυτό τον τομέα να έχει πρωτεύοντα ρόλο. Ασφαλώς στη διακήρυξη ,παραμένουν οι ισχύουσες και υπογραφείσες συμφωνίες από τον Σάρατζ,ενώ η στρατιωτική εκπαιδευτική και μάχιμη παρουσία της Άγκυρας θα συνεχιστεί κανονικά, ενώ στη συζήτηση που είχε ο πρωθυπουργός και υπουργός άμυνας της Λιβύης με τον ομόλογό του Χουλουσί Ακάρ,ο δεύτερος τόνισε ότι μέσω Λιβύης η Άγκυρα προσβλέπει σε ενισχυμένης επιρροής ανοίγματα προς την υποσαχάριο Αφρική(στρατιωτικές συνεργασίες με διάφορα Αφρικανικά κράτη). Υπάρχει μία μελέτη γνωστού Τούρκου στρατιωτικού αναλυτή στο γραφείο του Ακάρ (11 σελίδων) με θέμα “Τουρκία και υποσαχάριος Αφρική μέσα από το πρίσμα της Λιβύης”.
Δεύτερο: Στην κοινή διακήρυξη (και σε επιμέρους παραρτήματα) Άγκυρα και Τρίπολη υποστηρίζουν την πρόταση για μία διεθνή διάσκεψη στην΄ανατολική Μεσόγειο , την περαιτέρω αύξηση των εμπορικών συναλλαγών από τα 3 σε 5 δις, ενώ επισημάνθηκε ο επικυρίαρχος ρόλος των Τουρκικών εταιρειών,που ήδη ανέλαβαν την διεκπεραίωση πολλών projects.Για παράδειγμα η RONESANS HOLDING θα κατασκευάσει το νέο διεθνές αεροδρόμιο της Τρίπολης και θα προβεί σε κτιριακές και άλλες επιδιορθώσεις ως και επεκτάσεις στο αεροδρόμιο της Μισράτα. .Επίσης η AKSA ENERJI θα κατασκευάσει τρεις σταθμούς παραγωγής ηλεκτρισμού αλλά και συστάδα πολυκαταστημάτων .Στον σχετικό κατάλογο υπάρχει και σύμπραξη Τουρκικών εταιρειών με τον κολοσσό της νοτιοκορεατικής HYUNDAI.Πέραν τούτων οι δύο πλευρές είναι σε φάση επίλυσης του ακανθώδους θέματος των 18 δις δολ,που η Τρίπολη οφείλει στην Άγκυρα για όλα τα έργα που είχαν δρομολογηθεί από το Κανταφικό καθεστώς και για τα οποία δεν υπήρξε αποζημίωσεις ,λόγω του χρονικά παρατεταμένου εμφυλίου πολέμου.( αφορούν έργα σε 11 Λιβυκές πόλεις, εκ των οποίων οι 6 της Μεσογειακής ζώνης )
.Τρίτο : Τα όσα λέχθηκαν και συμφωνήθηκαν στην Άγκυρα δεν τυγχάνουν απόλυτης αποδοχής στην ανατολική Λιβύη,αν και η επιρροή του πολέμαρχου Χάφταρ ,και του επικεφαλής του προβληματικού κοινοβουλίου (από το 2014, που έγιναν εκλογές με μειομένη λαική συμμετοχή ) Ακίλε Σάλεχ,είναι υποβαθμισμένη.Νέα πρόσωπα εμφανίζονται στο προσκήνιο,ενώ οι Αμερικανοί και οι Γερμανοί προωθούν άτομα της επιρροής τους,όπως τη νέα υπεξ Νάτζλα Μανγκούς . Μπορεί να έχουν προχωρήσει κάποιες φυλές και φατρίες σε τοπικές συμμαχίες,αλλά οι Ιταλοί και οι Γερμανοί ενεργούν αρκετά “ύπουλα’ ,και έχουν ρίξει”νερό στο κρασί τους’ σε ότι αφορά την στρατιωτική παρουσία των Τουρκικών στρατιωτικών μονάδων.Ακόμα και οι Γάλλοι και οι Αιγύπτιοι δεν αποκλείουν προς χάρη ‘άλλων συμφερόντων’ την παραμονή ορισμένων Τουρκικών στρατιωτικών μονάδων .(από αυτές που βρίσκονται στην Αλ Χομς,στη Μισράτα και αλλού(πχ δυνάμεις μηχανικού, ελικόπτερα κα) και στην μετά-εκλογές κατάσταση. Επίσης καθοριστικός είναι ο ρόλος της Αφρικανικής Διοίκησης των ΗΠΑ /AFRICOM από την Στουτγάρδη ,κάτι που τόνισε μιλώντας προ ημερών στην Επιτροπή Αμυντικών Υποθέσεων/Υπηρεσιών του Κογκρέσου (ανάλυση )ο επικεφαλής της στρατηγός Στέφεν Τάουνσεντ.
Τέταρτο: Παρά τα λεγόμενα και συμφωνηθέντα καμία από τις χώρες που είχαν και έχουν εμπλοκή και δράση στη μετα-Κανταφική Λιβύη ,δεν έχει αποδεχθεί την απόσυρση των ξένων μισθοφορικών δυνάμεων .Για την Άγκυρα ούτε καν συζητείται συνολική αποχώρηση των Συριακών ανταρτικών ομάδων ενώ και η Ρωσική WAGNER έχει σταθεροποιήσει σε άνδρες και πολεμικό υλικό την παρουσία της στην περιοχή της Σύρτης-ΑλΤζούφρα.Οι Τούρκοι προ διμήνου έστειλαν απλά πίσω στην βόρεια Συρία,μερικές εκατοντάδες Ισλαμιστές της ταξιαρχίας Σουλτάνος Μουράτ( για ενδυνάμωση της περιοχής ανατολικά του Ευφράτη στη Ταλ Αμπιάντ ως και κάποιους στο Ιντλίμπ.)
Παράλληλα Σουδανοί μισθοφόροι ως και από το Τσαντ και τη Μπουρκίνα Φάσο στο Σαχέλ είναι μαζικά στο νότιο Λιβυκό έδαφος (στην υπηρεσία του Χάφταρ),με αρκετούς από αυτούς σύμφωνα με το LIBYAN DESK INTELLIGENCE να συγκεντρώνονται στα πορώδη σύνορα με το Τσαντ και να συγκρούονται στην διασυνοριακή ζώνη Αούζου με τον τακτικό στρατό της Αφρικανικής χώρας.(εκεί έχασε την ζωή του πρόσφατα ο επί δεκαετίες πρόεδρος της χώρας Ντέμπι) .Επειδή πολλοί από αυτούς δεν έχουν πληρωθεί από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που τους στρατολόγησαν ,αλλά απέτυχαν να επικρατήσουν των Τούρκων και των δυνάμεων του Σάρατζ πέρυσι στην μάχη της Τρίπολης,βρίσκονται σε φάση εκρηκτική….και προκαλούν εντάσεις
Πέμπτο: Η Άγκυρα θεωρεί ότι η κυβέρνηση Ντμπέιμπα είναι συνέχεια της προκατόχου της του Σάρατζ, για αυτό και συνεχίζει τις διεργασίες και “ραδιουργίες”. Ο επικεφαλής του μεταβατικού προεδρείου (και πρώην πρέσβης στην Αθήνα) Μωχάμετ Μένφι ελίσσεται μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας,αλλά η Άγκυρα δεν τον εμπιστευεται ,γιατί γνωρίζει ότι έχει κάποια “συμφέροντα” στην Αθήνα.Προέρχεται από την ανατολική Λιβύη ,αν και στάθηκε απέναντι (πολιτικά) στον Χάφταρ.Δεν έχει επιρροή μέσα στις παραστρατιωτικές ομάδες της δυτικής Λιβύης,ενώ και οι αρχές της Βεγγάλης και της Μπρέγκα δεν τον καλύπτουν γιατί υπηρέτησε τον Σάρατζ. Πάντως- αν και ως μεταβατικός πρόεδρος-δεν μπορεί να αλλάξει τα ισχύοντα,εν τούτοις φέρεται ως διαλλακτικός που ‘κλείνει το μάτι” προς την χώρα μας.Συμπερασματικά η κατάσταση στην βορειοαφρικανική χώρα είναι πολύ ρευστή και όλα τα ενδεχόμενα μέχρι τον προσεχή Δεκέμβριο είναι πιθανά, και είναι σημαντικό να εντοπίσουμε και προχωρήσουμε σε ευρύτερες επαφές με ανερχόμενα στελέχη της Λιβύης.
