Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Μπορεί να μην έχουν σταλεί-προς το παρόν- Τουρκικά υδρογραφικά και γεωτρητικά πλοία στην ανατολική Μεσόγειο από την Άγκυρα, αλλά όπως διαμορφώνεται εκ νέου η κατάσταση εγκυμονούν αρκετοί κίνδυνοι για νέα υποτροπή στο Αιγαίο , στην θαλάσσια περιοχή του προβληματικού Τουρκο-Λιβυκού μνημονίου μέχρι το Καστελόριζο/σύμπλεγμα Μεγίστης ,και ασφαλώς περιφερειακά της Κύπρου./Κυπριακή ΑΟΖ. Οι Τουρκικές και Τουρκοκυπριακές κινήσεις είναι λεκτικά θρασύτατες, απύθμενα εριστικές και προκλητικές , ενώ η Άγκυρα πέραν του Αφγανιστάν , της Υπερκαυκασίας και της Λιβύης δεν σταμάτησε το τελευταίο τρίμηνο να στιχοποιείτην Κύπρο με επίκεντρο το να αλλάζει το καθεστώς των Βαρώσιων , ενώ τις τελευταίες ημέρες “παίζει με τις αντοχές” της χώρας μας με έμφαση την παρουσία των αλιευτικών στόλων της (οπλοποιημένη με ακταιωρούς),ενώ παράλληλα τεστάρει τις αντιδράσεις μας ειδικά στην θαλάσσια ζώνη του μνημονίου Σάρατζ-Ερντογάν της 29ης Νοεμβρίου 2019, και δεδομένου ότι η κατάσταση στο εσωτερικό της Λιβύης χειροτερεύει καθημερινά
.Πρώτο: Μπορεί στο Αιγαίο η Τουρκία από το1995 να έχει εκδώσει CASUS BELLI σε ότι αφορά την τυχόν εκ μέρους μας νόμιμη ενέργεια της επέκτασης χωρικών υδάτων στα 12νμ ,αλλά-ας μιλήσουμε ξεκάθαρα-η Τουρκία έχει ακόμα ένα CASUS BΕLLI στην φαρέτρα της το οποίο δεν έχει δημοσιοποίησει και που αφορά τον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Κρήτης -Καστελόριζου και Κύπρου,που με τα μηνύματα που έχει στείλει αποκλείει την οποιαδήποτε περίπτωση επαφής των ΑΟΖ Ελλάδος και Κύπρου.Σύμφωνα με αποκλειστικές μου πληροφορίες των τελευταίων χρόνων από Τούρκους διπλωμάτες και αξιωματικούς του ναυτικού σε διεθνή ναυτικά συμπόσια, δεν πρόκειται να αφήσουν την οποιαδήποτε οριοθέτηση των δύο ΑΟΖ και θα απαντήσουν πολεμικά. Σταθερά εκτιμούν -όπως μου έλεγαν σε ναυτικό συμπόσιο στην Αττάλεια(πριν τέσσερα χρόνια) ότι το Καστελόριζο είναι για αυτούς γκρίζα περιοχή ,και ότι σε κάποια φάση θα βρεθεί η χρυσή τομή με την Αίγυπτο. Και από τότε ανέφεραν ότι δεν υπάρχει πρακτική και φιλοσοφία τμηματικής οριοθέτησης. Ή όλα ή τίποτα ήταν η τοποθέτηση του τότε αρχηγού των ναυτικών δυνάμεων ναυάρχου Μποστάνογλου. Οι επαφές με το Καιρο της Τουρκίας κρύβουν πολλά,ενώ το ιδιότυπο και οξύμωρο Τουρκο-Λιβυκό μνημόνιο που σχεδίαζαν στο Ακσάζ και στην Αττάλεια από το 2017 οι τώρα απόστρατοι ναύαρχοι Γιαιγτζί και Γκουρντενίζ είναι το”προεόρτιο’ που στέλνει το μήνυμα “μην τολμήσετε”. Και ο Νίκος Αναστασιάδης σίγουρα το γνωρίζει…Μόνο αν διαβάσεις τις μελέτες των ναυτικών τους σχολών ,ως και του Πανεπιστημίου Εθνικής άμυνας θα αντιληφθείς την “αιτία πολέμου”,αν οριοθετήσεις ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδος και Κύπρου. .Οι προκλήσεις Τατάρ , οι κινήσεις στα Βαρώσια ,η βήμα-βήμα κατασκευή ναυτικής βάσης στο Μπογάζι και όχι μόνο είναι συμπληρωματικά του κρυμμένου CASUS BELLI.
Δεύτερο : Σταδιακά εισερχόμαστε στην φάση της ενεργοποίησης του Τουρκο-Λιβυκού Μνημονίου ,και αυτό γιατί αν χειροτερεύσει και άλλο η κατάσταση στη Λιβύη, είναι έτοιμη να προχωρήσουν σε περαιταίρω ναυτικές προκλήσεις. Με τις επικρατούσες συνθήκες δεν πρόκειται η Άγκυρα να αποχωρήσει ομαλά από την Λιβύη. Γνωρίζει ότι οι Δυτικοί την έχουν ανάγκη για άλλα περιφερειακά μέτωπα, για αυτό και παραμένουν εκεί. Είναι πολύ δύσκολο ομαλά να σχηματιστεί μία παν-λιβυκή κυβέρνηση. Οι Τούρκοι επί σχεδόν δύο χρόνια έχουν “Τουρκοποιήσει” βασικούς τομείς της Τριπολιτάνα. Έχουν εκπαιδεύσει δικούς τους σε αρκετές πόλεις της δυτικής Λιβύης, ενώ αν τα πράγματα φθάσουν στο απροχώρητο, είναι έτοιμοι να υποστηρίξουν πραξικόπημα. Ο αντιστράτηγος Μωχάμετ Χαντάντ είναι ο εκλεκτός τους. Σε αλ Χομς και Μισράτα έχουν πανέτοιμους τους δικούς τους για ανάληψη δράσης .Προς το παρόν υποστηρίζουν την μεταβατική κυβέρνηση Ντμπέιμπα ,γιατί τους συμφέρει. Πληροφορίες μου από διάφορες πηγές στην Τρίπολη, μου μεταφέρουν την εικόνα χώρας που αδυνατεί πλήρως να ανταπεξέλθει με πολλά εσωτερικά, συνταγματικά, διασυνοριακά,εμπορικά, ενεργειακά και άλλα θέματα . Άρα η Ελλάδα θα πρέπει να παρακολουθεί πολύ βαθιά τη Λιβύη.Η περίπτωση του Γαλλικού ερευνητικού πλοίου στην περιοχή του Τουρκο-Λιβυκού μνημονίου,βάσει πληροφοριών μου ,αναλύεται στο ναύσταθμο του Ακσάζ,και γίνονται εκτιμήσεις επί των επόμενων βημάτων.Προς στιγμή έχουν εκλάβει τις αντιδράσεις μας ως νωχελικές… και η αποστολή πολεμικών πλοίων τους κοντά στο ερευνητικό σκάφος δέιχνει πολλά σημεία. Η Άγκυρα οπλοποιεί τον συγκεκριμένο θαλάσσιο χώρο και με την στρατιωτικοποίησή του στέλνει μηνύματα σε Ελλάδα και Λίβυους πολιτικούς και άλλους παράγοντες. Από την ΕΕ στην περίπτωση της Λιβύης μην περιμένουμε τίποτα, αφού οι Μεσογειακές χώρες ανησυχούν πολύ από εκδηλώσεις κυμάτων μαζικής μετανάστευσης από το Σαχέλ/υποσαχάριος Αφρική.Επίσης μην περιμένει κάποιος ότι μία διαφορετικών κομματικών χρωμάτων κυβέρνηση στο Βερολίνο θα προκαλέσει ουσιώδεις αλλαγές στην στάση της Γερμανίας απέναντι στη Λιβύη.
Τρίτο : Ορισμένες πολύ πρόσφατες συναντήσεις των τελευταίων ημερών θα έπρεπε να τις δώσουμε μεγαλύτερη σημασία και να επιδιώξουμε να έχουμε καλύτερη πληροφόρηση. Ενδεικτικά αναφέρω την διμερή συνάντηση ΗΠΑ-Τουρκίας σε επίπεδο Μπλίνκεν-Τσαβούσογλου στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ,την συνάντηση του Ιμπραήμ Καλίν με τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ Τζείκ Σάλιβαν (όπου μεταξύ άλλων συζητήθηκε η επικρατούσα κατάσταση στην ανατολική Μεσόγειο σε συνάρτηση και με το Συριακό)), οι πολλές συναντήσεις στο πολυόροφο “Σπίτι της Τουρκίας” στη Νέα Υόρκη,καθώς και οι επαφές που είχε μεταξύ άλλων και για την ανατολική Μεσόγειο ο αρχηγός των Αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στρατηγός Μάικ Μίλει ,με τον Βρετανό ομόλογό του στο Λονδίνο στρατηγό Σερ Νικ Κάρτερ , τον Γερμανό Γενικό Επιθεωρητή στρατού στρατηγό Έμπερχαρντ Ζορν στο Βερολίνο,πριν τελικά μεταβεί στο Ελσίνκι για την συνάντησή του με τον Ρώσο ομόλογό του Βαλέρι Γκεράσιμοφ. Με τους δυο πρώτους στην ατζέντα του ο Αμερικανός στρατηγός είχε θέματα ανατολικής Μεσογείου. Επίσης το προηγούμενο Σάββατο είχε στην Αθήνα στα πλαίσια της συνόδου της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ συναφείς συζητήσεις με τους ομολόγους του της Τουρκίας στρατηγό Γιασάρ Γκιουρέλ , της Ιταλίας πτέραρχο Έντσο Βεκιαρέλι , και της Ολλανδίας πτέραρχο Όνο Είχελσιμ. Με τον Τούρκο Α/ΓΕΕΘΑ συζήτησε λόγω των στενών σχέσεων της Άγκυρας με το Ουζμπεκιστάν και την Κιργιζία την ΄εκ νέου μερική ενεργοποίηση των βάσεων Μάνας στη νΚιργιζία και Χανί Χαναμπάντ στο Ουζμπεκιστάν ,παρά τις γνωστές Ρωσικές αντιδράσεις.
Τέταρτο : Πάντως μέσα σε μία ιδιαίτερα ομιχλώδη και αρνητική κατάσταση που επικρατεί στην ανατολική Μεσόγειο στα θετικά εμπίπτει επιτέλους η απόφαση της Εθνικής Φρουράς της Κύπρου να προχωρήσει επιτέλους στον προγραμματισμό μιας σειράς αναγκαίων εξοπλισμών , αφού ο κατοχικός Αττίλας υπερτερεί
Ειδικότερα τα εξοπλιστικά προγράμματα είναι :Μερική αναπλήρωση των παλαιών συστημάτων αεράμυνας με την αγορά των Γαλλικών «Mistral» νέας γενεάς, που έχουν βεληνεκές 8 χιλιόμετρα, δηλαδή περί τα 21.000 πόδια. Εκτός των άλλων, επιχειρούν μαζί με το αντιπυραυλικό σύστημα «Buk», με βεληνεκές περί τα 40 χιλιόμετρα. Οι «Buk» αποτελούν τη δεύτερη ζώνη αεράμυνας των S-300, που έχουν ” εξοριστεί “στην Κρήτη.
Προγραμματίζεται η αγορά πολλαπλών εκτοξευτώ ν πυραύλων από τη Σερβία με βεληνεκές περί τα 40 χιλιόμετρα. Οι εν λόγω εκτοξευτές μπορούν να χρησιμοποιούν και έξυπνα βλήματα, όπως ονομάζονται, τύπου ομπρέλας, που στρέφονται σε βάρος αρμάτων στο πεδίο της μάχης.
Έχουν ήδη αγοραστεί δύο Μοίρες αυτοκινούμενων πυροβόλων 155 χιλιοστών τύπου «Νόρα». Η Σερβία αποτελεί φθηνή και αξιόπιστη αγορά.Εχουν προκηρυχθεί ήδη προσφορές για την αγορά σύγχρονων πολεμικών ελικοπτέρων. Μέχρι στιγμής στις προσφορές συμμετέχουν γαλλικές και ιταλικές εταιρείες. Δεν αποκλείεται να αγοραστούν ελικόπτερα από τις Ευρωπαϊκές αγορές αλλά να προτιμηθούν και πύραυλοι από την ισραηλινή αγορά λόγω αξιοπιστίας αλλά και πολιτικών σκοπιμοτήτων. Ήδη, τα ρωσικά ελικόπτερα Mi-35P έχουν πωληθεί στη Σερβία κατόπιν σύμφωνης γνώμης και της κατασκευάστριας εταιρείας
Έχει κλείσει συμφωνία με τη Γαλλία για την προμήθεια των σύγχρονων «Exocet» με βεληνεκές 180 χιλιόμετρα κατά τρόπον ώστε να καλύπτεται η Κυπριακή ΑΟΖ. Αναμένεται να παραδοθούν και να είναι σε επιχειρησιακή δυνατότητα ώς το 2023.Υπάρχει προγραμματισμός για την επισκευή των ρωσικών αρμάτων τύπου Τ-80. Γενικότερα το σύνολο των οπλικών συστημάτων της Εθνικής Φρουράς θέλει λόγω γήρατος ανανέωση και επισκευή, που σημαίνει ότι θα πρέπει να αυξηθεί ο προϋπολογισμός για την άμυνα προκειμένου να αισθάνεται ο πολίτης μεγαλύτερη ασφάλεια λόγω της συνεχώς αυξανόμενης τουρκικής απειλής.