Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η ιστορική ομιλία του Ουκρανού προέδρου Ζελένσκι στη κοινή σύνοδο του Κογκρέσου των ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα ήταν μια τοποθέτηση κατά της βάναυσης εισβολής της Ρωσίας στη χώρα του, μια έκφραση ευγνωμοσύνης για την συνεχή βοήθεια της Δύσης ,ως και μια επείγουσα έκκληση για πιο ισχυρή επέμβαση.Πάντως οι ηγέτες του ΝΑΤΟ που συμμετείχαν στην έκτακτη σύνοδο κορυφής την περασμένη Πέμπτη, δεν θα πρέπει να αγνοήσουν το τέταρτο βασικό σημείο της ομιλίας του: ότι είναι ώρα για μια νέα προσέγγιση για τη διασφάλιση της παγκόσμιας ασφάλειας. «Οι πόλεμοι του παρελθόντος ώθησαν τους προκατόχους μας να δημιουργήσουν θεσμούς που θα έπρεπε να μας προστατεύουν από τον πόλεμο, αλλά, δυστυχώς, δεν λειτουργούν», είπε. «Το βλέπουμε. Το βλέπεις. Χρειαζόμαστε λοιπόν νέους, νέους θεσμούς, νέες συμμαχίες»
Ενώ ο Ζελένσκι διατύπωνε μια ιδέα για αυτό που ονόμασε έναν συνασπισμό ειρηνικών χωρών «Ενωμένοι για την Ειρήνη», θα μπορούσε κάλλιστα να ήταν μια άμεση πρόκληση για το ΝΑΤΟ. Η Συμμαχία πρέπει να κάνει πολύ περισσότερα για να αντιμετωπίσει τη σφαγή και τον κίνδυνο που δημιουργεί η εισβολή του Πούτιν. Γι’ αυτό πρέπει να δεσμευτεί για την εγκαθίδρυση μίας ειδικής παρουσίας στην Ουκρανία με τη μορφή μιας ανθρωπιστικής ζώνης . Σήμερα, το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει τόσο ηθικές όσο και στρατηγικές προκλήσεις για να ανταποκριθεί στην έκκληση του Zελένσκι για βοήθεια. Περίπου 10 εκατομμύρια Ουκρανοί ( ο αριθμός είναι πιθανότατα πολύ χαμηλός)έχουν εκτοπιστεί από τα σπίτια τους. Πολλοί άλλοι υφίστανται τον αδιάκριτο και ανηλεή βομβαρδισμό πόλεων από τη Ρωσία, ως και άλλες φρικαλεότητες. Η ευθύνη της προστασίας είναι μεγάλη για τη τη Συμμαχία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ουκρανία απάντησε στις εκκλήσεις τους για υποστήριξη σε διάφορες διαχρονικές στρατιωτικές επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ στα Βαλκάνια, το Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Τα πλεονεκτήματα του ΝΑΤΟ έναντι της Ρωσίας είναι συντριπτικά. Η δυναμική του περιλαμβάνει περίπου 3,5 εκατομμύρια εν ενεργεία στρατιωτικό και πολιτικό προσωπικό, ενώ οι αμυντικοί προϋπολογισμοί των συμμάχων υπερβαίνουν συνολικά τα 1,2 τρισεκατομμύρια δολάρια και περιλαμβάνουν τα πιο προηγμένα οπλικά συστήματα στον κόσμο. Η Ρωσία, συγκριτικά, διαθέτει μόνο περίπου 900.000 στρατιωτικούς -που έχουν αποδείξει ότι στην Ουκρανία δεν είναι καλά εκπαιδευμένοι, εξοπλισμένοι και καθοδηγούμενοι- με προϋπολογισμό που ανέρχεται συνολικά μεταξύ 150 και 180 δισεκατομμυρίων δολαρίων (σύμφωνα με τις πιο γενναιόδωρες εκτιμήσεις).
Η οικονομία της Ρωσίας είναι μόλις το ένα εικοστό πέμπτο του μεγέθους της οικονομίας των συμμάχων και εταίρων του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η Συμμαχία είναι προβληματισμένη , εν μέσω των απειλών του Πούτιν για κλιμάκωση. Το κυοφορούμενο πυρηνικό του πλήγμα , οδήγησε τους συμμάχους να απομακρύνουν τις δυνάμεις τους από την Ουκρανία, τους έπεισε ότι μια ζώνη απαγόρευσης πτήσεων θα έπρεπε να είναι εκτός συζητήσεων και μάλιστα εμπόδισε τη μεταφορά των Πολωνικών μαχητικών αεροσκαφών MiG-29 στην Ουκρανία. Εάν τυχόν επιτύχει τη νίκη στην Ουκρανία, ο Πούτιν πιθανότατα θα συνεχίσει περαιτέρω τις ρεβανσιστικές και απαράδεκτες φιλοδοξίες του και θα κινηθεί εναντίον άλλων Ευρωπαϊκών εθνών,και ακόμη εναντίον του ΝΑΤΟ.
Ουσιαστικά προειδοποίησε για αυτά στην προ-εισβολής προσφώνησή του. Όσο περισσότερο η Συμμαχία υποχωρεί από την άσκηση της δύναμής της για να συνδράμει στην υπεράσπιση της Ουκρανίας τώρα, τόσο περισσότερο ο Πούτιν θα ενεργεί με θράσος , και τόσο περισσότερο θα αμαυρώνεται η αξιοπιστία του ΝΑΤΟ στα μάτια των κρατών μελών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Αυτός είναι ο λόγος που το ΝΑΤΟ πρέπει να διασφαλίσει την ήττα του Πούτιν στην Ουκρανία.
Το σκεπτικό για μια ανθρωπιστική ζώνη
Με τόσα πολλά που διακυβεύονται, το ΝΑΤΟ θα πρέπει να βοηθήσει την Ουκρανία με το να δημιουργήσει μια ανθρωπιστική ζώνη χωρίς πρόκληση σύγκρουσης στη δυτική Ουκρανία, η οποία επί του παρόντος παραμένει απαλλαγμένη από κατοχικά Ρωσικά στρατεύματα. Βασισμένη γύρω από έναν χερσαίο και εναέριο πυρήνα της Δύναμης Αντίδρασης του ΝΑΤΟ/NRF θα πρέπει να αναπτυχθεί για να διασφαλίσει το σε μεγάλο βαθμό το αδιαμφισβήτητο έδαφος αυτής της περιοχής καθιστώντας ταυτόχρονα σαφές στη Μόσχα ότι πρόκειται για μια καθαρά αμυντική κίνηση. Για τον σκοπό αυτό, θα άφηνε σημαντικό χώρο μεταξύ της ανθρωπιστικής ζώνης και των Ρωσικών στρατευμάτων που κατέχουν επί του παρόντος το Ουκρανικό έδαφος εκατοντάδες μίλια ανατολικά.
Η ζώνη χωρίς σύγκρουση θα πετύχαινε πολλούς στόχους ταυτόχρονα. Πρώτο, θα επέτρεπε μεγαλύτερη επιτόπια διεθνή βοήθεια για τους πολλούς εκτοπισμένους και τραυματίες Ουκρανούς που υποφέρουν από την απίστευτη βαρβαρότητα του Πούτιν,οι οποίοι θα φροντίζονται καλύτερα στη χώρα τους παρά στο εξωτερικό. Δεύτερο θα συνέδραμε στη διασφάλιση της εδαφικής διαιώνισης του Ουκρανικού κράτους. Και τρίτο “θα απελευθέρωνε” τις Ουκρανικές δυνάμεις που ενεργούν τώρα στη δυτική Ουκρανία (οι οποίες είναι αμυντικού χαρακτήρα και προφυλάσσουν την περιοχή από πιθανές εισβολές από τη Λευκορωσία και τη Μολδαβία) ,οπότε να επικεντρωθούν πιο αποτελεσματικά ενάντια στις Ρωσικές δυνάμεις που ενεργούν στα ανατολικά. Ο κίνδυνος κλιμάκωσης της σύγκρουσης θα ήταν διαχειρίσιμος.
Ενώ η προστατευτική δύναμη θα έπρεπε να είναι σε θέση να αμυνθεί έναντι πιθανών Ρωσικών επιθέσεων, η ανάπτυξή της δεν θα συνεπαγόταν καμία επιθετική ενέργεια. Επιπλέον, ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν θα πρέπει να αποφασίσει εάν θα επιτεθεί ή όχι στην ανθρωπιστική ζώνη , ενώ με τη κάκιστη απόδοση των δυνάμεών του τις τελευταίες εβδομάδες υποδηλώνει ότι μια τέτοια κίνηση θα ήταν απίθανη, γιατί σαφέστατα αδυνατεί απέναντι στον κατά πολύ ανώτερο στρατό της Συμμαχίας. Η έκκληση του Zελένσκι αφορά μία δημοκρατική Ευρωπαϊκή χώρα της οποίας η κυριαρχία της έχει καταλυθεί βίαια , ενώ το μέλλον της Ευρωπαϊκής ασφάλειας αλλά και η σημασία του ΝΑΤΟ ως θεσμού δέχονται τις απύθμενες προκλήσεις της Μόσχας.. Γι’ αυτό πρέπει αυτή τη στιγμή ο αυταρχικός Ρώσος πρόεδρος να βρεθεί μπροστά στο μόνο πράγμα που καταλαβαίνει και αυτό είναι η συλλογική αποφασιστική δράση.
