Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Μπορεί ο πρόεδρος της Ρωσίας να εκτοξεύσει πυρηνικά όπλα μόνος του; Η ειλικρινής απάντηση είναι «δεν ξέρουμε». Μια σύντομη απάντηση είναι «μάλλον». Μια αναλυτική απάντηση επισημαίνει ότι “είναι περίπλοκο”. Απαιτείται να διευκρινιστούν πολλά πράγματα.
1/ Τα περισσότερα από αυτά που γνωρίζουμε για τις Ρωσικές διαδικασίες εξουσιοδότησης εκτόξευσης βασίζονται σε όσα είναι γνωστά για το Σοβιετικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου (C2). Δεν υπάρχουν πολλά, αλλά ούτε και πολύ λίγα, όμως πολλά εξαρτώνται από τις προβληματικές σκέψεις και αποφάσεις του Πούτιν.
2/ Μια αρκετά συμπαγής περιγραφή των σχετικών διαδικασιών βρίσκεται στο βιβλίο των Στρατηγικών Ρωσικών Δυνάμεων. Ο Ιγκόρ Σουτιάγκιν ο οποίος έγραψε το μεγαλύτερο μέρος του, χρησιμοποίησε πολύ το έργο των γνωστών αναλυτών Μπρους Μπλερ και Βάλερι Γιάρινιτς, αλλά έκανα και τη δική μου έρευνα, έχοντας επαφή με πολλούς αναλυτές. Στο Ρωσικό σύστημα τρία άτομα έχουν πυρηνικούς κωδικούς , ο πρόεδρος, ο υπουργός άμυνας κι ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων.
3/ Βρετανοί και Αμερικανοί αναλυτές μου είπαν το 2018 ότι το βιβλίο αποτελεί μια δίκαιη περιγραφή του συστήματος. Σημειώστε ότι ο Γιάρινιτς ήταν αρκετά άμεσος – “Το σύστημα SNF C3 της Ρωσίας … αποκλείει εντελώς τη δυνατότητα εκτόξευσης από ένα άτομο” (σελ. 152 . Φαίνεται ότι η διαδικασία συνεπάγεται ότι η διαταγή πρέπει να επικυρωθεί από τον υπουργό Άμυνας και το κέντρο διοίκησης του Γενικού Επιτελείου να αποδεχθεί την εντολή ως έγκυρη. …
5/ Ένας τρόπος να το δούμε ευρύτερα είναι ότι οι σχεδιαστές του συστήματος, στη πρώτη έκδοση του οποίου κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1970, σίγουρα δεν ήθελαν να δώσουν στον όποιο πρώτο Γενικό Γραμματέα του Κομμουνστικού Κόμματος την αποκλειστική εξουσία να ξεκινήσει πυρηνικό πόλεμο ειδικά όταν πρόκειται για πρώτο χτύπημα
6/ Φυσικά, με την τωρινή προεδρική εξουσία, αυτό που είναι σήμερα στη Ρωσία, μπορεί να έχει αλλάξει, αλλά υποθέτω ότι άλλα άτομα εκτός από τον πρόεδρο έχουν τρόπο να επηρεάσουν την απόφαση, ακόμη κι αν δεν έχουν δικαίωμα βέτο
7/ Υπάρχουν επίσης ορισμένοι έλεγχοι που προστατεύουν το σύστημα από την έκδοση εντολής εκτόξευσης ως απόκριση σε ψευδή συναγερμό – η αναμονή για σημάδια πραγματικών πυρηνικών εκρήξεων είναι ένας από αυτούς. Αλλά τελικά όλοι αυτοί οι έλεγχοι μπορούν να παρακαμφθούν, ειδικά αν υπάρχει χρόνος για να γίνει αυτό.
8/ Όλα αυτά, φυσικά, αφορούν μια εντολή για την έναρξη μιας στρατηγικής αλυσίδας βημάτων.. Η διαδικασία για τα μη στρατηγικά/τακτικά πυρηνικά όπλα μπορεί να είναι λίγο διαφορετική, καθώς είναι πιθανό να περιλαμβάνει ορισμένα πρόσθετα βήματα.
9/ Σε κανονικό χρόνο, δεν υπάρχουν τακτικά όπλα που να διατηρούνται σε σταθερό υψηλό βαθμό ετοιμότητας. Κανένας πύραυλος Ισκαντέρ δεν περιφέρεται στο Καλίνινγκραντ με πυρηνικές κεφαλές πάνω στους πυραυλους ως και κανένα αεροσκάφος δεν κάθεται στον αεροδιάδρομο με βόμβες ή ALCM( φορτωμένοι,(πύραυλοι Κρουζ που εκτοξεύονται από αεροσκάφη)
10/ Αυτά τα όπλα(τακτικά) βρίσκονται σε αποθήκευση, τα περισσότερα από αυτά αρκετά μακριά από τα συστήματα παράδοσης . Θα έπρεπε να αφαιρεθούν από την αποθήκευση, να συνδυαστούν με πυραύλους, να φορτωθούν σε αεροσκάφη ή να αναπτυχθούν με άλλο τρόπο.
11/ Πιθανώς, ο πρόεδρος μπορεί να εκδώσει εντολή να ενεργοποιηθεί , αλλά πιθανότατα να είναι ως μέρος μιας (προ)σχεδιασμένης στρατιωτικής επιχείρησης. Αυτό θα δώσει στον στρατό, ο οποίος θα αναπτύξει και θα εκτελέσει το σχέδιο, την ευκαιρία να λάβει μέρος στην απόφαση.
12/ Αν και αμφιβάλλω ότι θα είχαν το δικαίωμα αρνησικυρίας, αυτή είναι μια διαβουλευτική (και μάλλον αργή) διαδικασία. Στο τέλος, η εντολή (ή η προ ανάθεση εξουσίας) θα ερχόταν από τον πρόεδρο.
13/ Η διαδικασία ελέγχου ταυτότητας των κωδικών μπορεί να είναι η ίδια όπως στην περίπτωση των στρατηγικών δυνάμεων, με κλήση μέσω αποκλειστικών τερματικών. Πιθανότατα, ο πρόεδρος θα βρίσκεται φυσικά σε ένα από τα κέντρα εντολών και/ή ο έλεγχος ταυτότητας θα γινόταν σε κάποιο προγενέστερο στάδιο.
14)Τα τακτικά πυρηνικά όπλα του ΝΑΤΟ είναι γύρω στα 160,και είναι αποθηκευμένα σε βάσεις της Γερμανίας, της Ιταλίας,της Τουρκίας, του Βελγίου και της Ολλανδίας.Η Ρωσία διαθέτει 2000 τακτικά πυρηνικά όπλα.
