Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. ΔρούγοςΔιεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Οι στολές είναι μια από τις πιο παραπλανητικές παγίδες της στρατιωτικής κουλτούρας. Όσον αφορά τη Ρωσική στρατιωτική κουλτούρα, ο Ρωσικός στρατός έχει περάσει μια περίοδο σαρωτικών αλλαγών, με διαρκή(αλλά προβληματικό) εκσυγχρονισμό από το 2008 που τον υιοθέτησαν και κατεύθυναν οι Πούτιν-Μεντβέντεφ και Σοιγκού. Η πρώην Σοβιετική Ένωση διέθετε έναν στρατό γύρω στα 3,6 εκατομμύρια στρατιώτες το 1991. Ο τότε Σοβιετικός στρατός ήταν σε μεγάλο βαθμό μια στρατεύσιμη δύναμη κληρωτών και στερούνταν έμπειρου σώματος υπαξιωματικών. Αυτό σήμαινε ότι οι Σοβιετικές μονάδες έπρεπε να αντιμετωπίζονται με έναν βαθμό ομοιομορφίας, καθώς το προσωπικό εναλλάσσονταν τόσο συχνά που οι περισσότερες μονάδες γραμμής διοικούνταν από καθορισμένους τύπους στολών που αποτελούσαν τη βάση για την εκπαίδευση των μονάδων.Συνεπώς είχε την αξία της η ομοιομορφία των στόλων και συνέδεε τις διάφορες τάσεις, εν μέσω του ολοκληρωτικού δόγματος και των εντεταλμένων κομματικών κομισάριων.
Ο σημερινός Ρωσικός στρατός είναι κατά πολύ μικρότερος του τότε Σοβιετικού με περίπου 900.000 προσωπικό εντεταγμένο σε όλες τις επιμέρους υπηρεσίες. Για το στρατό, οι στρατεύσιμοι/κληρωτοί αποτελούν σήμερα μόνο το 30-35% περίπου της συνολικής δύναμης. Το υψηλό ποσοστό των συμβασιούχων/επαγγελματιών στρατιωτικών λογικά θα έπρεπε να αποδίδει και δημιουργεί μια πιο ξεχωριστή κουλτούρα μονάδων. Αυτό καθίσταται εμφανές από το πώς πολεμούσαν οι μονάδες του. Μεταξύ των μονάδων υψηλότερης ετοιμότητας της Ρωσίας, οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Συρία έχουν δει τις μάχες να διεξάγονται κυρίως στο επίπεδο της περιορισμένης διάστασης και να γνωρίζονται μεταξύ τους ως προς την αντιμετώπιση του αντιπάλου.Αυτή η διαδικασία της κοινής εμπειρίας που συγκεντρώνεται σε μικρές μονάδες δράσης έχει επιταχυνθεί περαιτέρω από την επέκταση των Ρωσικών μονάδων ειδικών επιχειρήσεων.
Οι μονάδες της FSB (υπηρεσία κρατικής ασφαλείας)/πρώην KGB , έχουν επικεντρωθεί εδώ και πολύ καιρό στην κατασταλτική αντιτρομοκρατική δράση μαζί με τα στρατεύματα της Τσετσενίας του πολέμαρχου Καντίροφ ,τα οποία είναι καλά εξοπλισμένα, αλλά σε μεγάλο βαθμό δεν έχουν εμπειρίες σκληρών μαχών.(σε μεγάλο βαθμό ηλικιακά δεν ήσαν παρόντα στους πολέμους της Τσετσενίας το 1994/1995 και το 1999 για να έχουν πολύ σκληρές εμπειρίες) Στο μεταξύ τα «στρατεύματα ειδικού σκοπού» των GU και KSO έχουν την τάση να επιχειρούν σε μικρές ομάδες – μερικές φορές μέχρι και ως ζευγάρια – πίσω από τις εχθρικές γραμμές. Αν και το Ρωσικό σώμα αξιωματικών εναλλάσσεται μέσω του Ντονμπάς (Λουκάνσκ-Ντόνετσκ ) και της Συρίας, η κλίμακα πολεμικής δραστηριότητας που διαχειρίστηκαν στην Συριακή εδαφική επικράτεια(Χαλέπι, Χάμα κα) ήταν περιορισμένη.
Εκτός από τις διαφορές στην εμπειρία μεταξύ των Ρωσικών στρατιωτικών μονάδων, υπάρχει επίσης η διαφορετική γεωγραφική/τοπογραφική εστίαση των επιμέρους σχηματισμών. Η Ρωσία εκτείνεται σε 11 ωριαίες ζώνες από το Καλίνινγκραντ στη Βαλτική μέχρι το Βλαδιβοστόκ στην Άπω Ανατολή και, κατά συνέπεια, οι στρατιωτικές της περιοχές αντιμετωπίζουν πολύ διαφορετικά και πολυδιάστατα/ιδιόμορφα προβλήματα. Η Δυτική Στρατιωτική Περιοχή είναι μετωπικά υπεύθυνη για να αντιμετωπίσει το ΝΑΤΟ. Η Νότια Στρατιωτική Περιοχή συγκροτήθηκε για εκστρατευτικές επιχειρήσεις σε διάφορα μέτωπα(πχ σε Συρία, Ναγκόρνο Καραμπάχ κα) Η Βόρεια Στρατιωτική Περιοχή είναι υπεύθυνη για τον υψηλό Βορρά/Αρκτικό κύκλο , ενώ η Ανατολική Στρατιωτική Περιοχή με έδρα το Βλαδιβοστόκ φρουρεί και επιτηρεί τα Κινεζικά σύνορα. Επειδή οι σχηματισμοί σε αυτές τις περιοχές ευθυγραμμίζονται με μια ποικιλία και διαφορετικότητα απειλών, λαμβάνουν διαφορετικό εξοπλισμό, με την Ανατολική Περιοχή συνήθως τα τελευταία χρόνια να λαμβάνει αναβαθμισμένο εξοπλισμό.
Η πρόκληση που η Ρωσία αντιμετωπίζει είναι ότι ενώ η δύναμή της κατακερματίζεται και διασπάται όλο και περισσότερο σε μονάδες όπου η εμπειρία περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ενέργειες μεγέθους το πολύ τάγματος, οι πολιτικές φιλοδοξίες της Πουτινικής Ρωσίας έχουν ξεπεράσει κατά πολύ την ικανότητα αυτών των σχηματισμών. Οι τακτικές ομάδες τάγματος που λειτουργούσαν υπό ανεξάρτητες ταξιαρχίες, για παράδειγμα, αποδείχθηκαν υλικοτεχνικά ανεπαρκείς το 2015, οδηγώντας στην επανεισαγωγή τμημάτων για τη διαχείριση του εφοδιασμού.
Προετοιμαζόμενη για τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ρωσία είχε προσελκύσει στρατεύματα από όλες τις στρατιωτικές της περιοχές, επιστρατεύοντας 190.000 άτομα από μονάδες ανεκπαίδευτων νεοσύλλεκτων από τους κατεχόμενους θύλακες Λουχάνσκ και Ντονέτσκ, την ανάπτυξη στρατευμάτων εσωτερικής αστυνόμευσης/αντιμετώπιση εκτεταμένων ταραχών και Rosgvardia (εθνικής φρουράς), που προορίζονται για τον έλεγχο του πλήθους και όχι για τον πόλεμο ως και των μισθοφόρων ταγμάτων της εταιρείας Wagner. Ορισμένο προσωπικό της Rosgvardia αρνήθηκε να αναπτυχθεί στην Ουκρανία. Η Wagner περιλαμβάνει μερικούς έμπειρους στρατιωτικούς , αν και το ιστορικό τους σε επιθετικές επιχειρήσεις είναι φτωχό(κάτι που ήταν εμφανές το 2020 στην αποτυχημένη επιχείρηση υποστήριξης του πολέμαρχου Χαφτάρ στη δυτική Λιβύη) . Επίσης, δεν έχουν συμμετάσχει στο παρελθόν σε μεγάλης κλίμακας Ρωσικές στρατιωτικές ασκήσεις (τύπου ZAPAD, KAVKAZ, κα), γεγονός που καθιστά διφορούμενο και αμφιλεγόμενο τον τρόπο με τον οποίο θα διοικούνται στο πεδίο.
Σύγχρονοι δικτάτορες όπως ο Πούτιν έχουν γύρω τους ψεύτες,κόλακες και προπαγανδιστές . Αυτή η μείξη οδηγεί σε πολύ κακές ή περιορισμένης εμβέλειας αποφάσεις. Ο σχεδιασμός της ανάπτυξης μιας τέτοιας ποικιλόμορφης δύναμης για την Ουκρανία ,θα απαιτούσε συνήθως προσεκτική εξέταση ως προς τον τρόπο με τον οποίο μονάδες με διαφορετικό εξοπλισμό, εμπειρία, πολιτισμό και επίπεδα εκπαίδευσης θα αλληλεπιδρούν και θα αλληλοσυμπληρώνονται. Η αλληλουχία του ποιες μονάδες θα επιτεθούν πρώτες θα έπρεπε να επεξεργαζόταν προσεκτικά. Αντίθετα, αυτές οι μονάδες έχουν δεσμευτεί σε μεγάλο βαθμό αποσπασματικά, χρησιμοποιώντας τις ίδιες επιλογές και κατευθύνσεις , και δεν επιτυγχάνουν υπολογίσιμα αποτελέσματα , ενώ οι προσπάθειες τους είναι περιορισμένες.
Μεταξύ τους οι διάφορες μονάδες στον πόλεμο της Ουκρανίας δεν συντονίστηκαν , ενώ έγιναν τεράστια λάθη σε όλους τους επιμέρους τομείς. Σιγά-σιγά, οι Ρώσοι ανώτεροι αξιωματικοί άρχισαν να επιβάλλουν μερική τάξη στις επιχειρήσεις, αλλά με πάρα πολλά στρατεύματα να προωθούνται, πολύ λίγες εφεδρείες και ανεπαρκή υλικοτεχνική υποστήριξη, για αυτό και πληρώνουν βαρύ τίμημα σε ανθρώπινες και υλικές απώλειες. Από πολλές οπτικές γωνίες ο Ρωσικός στρατός έχει παγιδευτεί ανάμεσα στις υπέρμετρες πολιτικές του φιλοδοξίες να πολεμήσει σε μεγάλους πολέμους, και στην προβληματική εμπειρία των στρατιωτών του, η οποία έχει περιοριστεί σε μικρούς πολέμους και δεν μπορεί να ικανοποιήσει τις αρρωστημένες φιλοδοξίες των ηγετών του Κρεμλίνου και του αρχηγείου των Ρωσικών ενόπλων δυνάμεων.
