Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Ένα από τα πιο σημαντικά τρέχοντα ερωτήματα είναι το αν θα μπορούσε ένα αντάρτικο στο Ντονμπάς και στην Αζοφική να προσφέρει στην Ουκρανία ένα αποφασιστικό πλεονέκτημα. Ενώ οι εξεγέρσεις και τα αντάρτικα σε διάφορες περιοχές του πλανήτη , σπάνια “ανοίγουν δρόμο” προς μια πρόωρη νίκη και επικράτηση, μια επιλογή λαϊκής αντίστασης σε κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας η οποία παράλληλα θα υποστηρίζει τη συνεχιζόμενες συμβατικές μάχες, θα μπορούσε να παράξει στην Ουκρανία ένα σημαντικό πλεονέκτημα στο συνολικό αγώνα της απέναντι στους Ρώσους κατακτητές.
Η σύγκρουση στην Ουκρανία είναι πιθανό να αποτελέσει την πρώτη μεγάλης κλίμακας αντίσταση και αντάρτικο της Ευρώπης μετά το τέλος της Ουκρανικής αντίστασης στη Σοβιετική κατοχή των Ουκρανικών κατοικημένων περιοχών που είχαν καταληφθεί από τους Γερμανούς κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η αντίσταση της Ουκρανίας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο καθοδηγήθηκε από την Οργάνωση Ουκρανών Εθνικιστών, μια ως επί το πλείστο ακροδεξιά ομάδα που επέζησε αρκετά ,και έλαβε επίσης υποστήριξη για περίπου 6-7 χρόνια μετά το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου από τη CIA. Είναι οι μνήμες αυτού του δυναμικού αντάρτικου , για το οποίο η CIA ανέφερε το 1952 ότι σκότωσε 35.000 Σοβιετικούς στρατιώτες, αστυνομικούς ως και στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος.
Η έννοια του αντάρτικου έχει καταστεί ιστορικά και διαχρονικά η πιο κοινή μορφή πολέμου στον κόσμο, ενώ χρησιμοποιήθηκε από εθνικά απελευθερωτικά κινήματα για να θέσουν τέλος στην Ευρωπαϊκή αποικιακή κυριαρχία(σε προηγούμενες δεκαετίες) από μαρξιστές επαναστάτες και ισλαμιστές, ως και από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την πρώην Σοβιετική Ένωση σε συγκρούσεις μέσω αντιπροσώπων στον Τρίτο κόσμο.(Αφρική,Λατινική Αμερική, νοτιοανατολική Ασία) Μπορεί να απαιτηθεί όμως μια δύναμη 700.000 στρατιωτών και αστυνομικών για να ανακαταληφθεί πλήρως ολόκληρη η Ουκρανία. Αυτός ο αριθμός είναι πέντε φορές μεγαλύτερος από εκείνο ό των στρατιωτικών μονάδων που έχει αναπτύξει η Ρωσία επί του παρόντος. Η εμπειρία δείχνει ότι οι ανταρτικές επιχειρήσεις μπορεί να διαρκέσουν δεκαετίες, ότι η εξωτερική βοήθεια ως και ένα παρακείμενο εδαφικό καταφύγιο για τους αντάρτες είναι συχνά τα κρίσιμα υποστηρικτικά “στοιχεία” για την επιτυχία των ανταρτών , ενώ οι κατασταλτικές ενέργειες κατά του αντάρτικου μπορεί να είναι μακροχρόνιες και με ένταση ως και σημαντικές απώλειες ανθρώπινου δυναμικού.
Το στρατιωτικό δόγμα των ΗΠΑ, για παράδειγμα, αναφέρει μια αναλογία 50 ανταρτών για κάθε 1.000 κατοίκους. Αυτό υποδηλώνει ότι μια δύναμη τόσο μεγάλη όσο 700.000 στρατιώτες και αστυνομικούς μπορεί να απαιτηθεί για να ελεγχθεί πλήρως όλη την Ουκρανία και να οδηγήσει σε ανακατάληψη περιοχών που βρίσκονται τώρα σε Ντονμπάς και στην παράκτιο ζώνη υπό Ρωσικό έλεγχο(Κριμαία, Μπερντιάνσκ , Χερσόνα,περιοχές της Μαριούπολης κα).
Η Ουκρανική ηγεσία έχει ήδη αρχίσει να σχηματίζει ένα κίνημα αντίστασης για να πολεμήσει πίσω από τις γραμμές του εχθρού. Έχει το Κίεβο ήδη συγκροτήσει τη νομική και οργανωτική βάση για μια τέτοια δραστηριότητα. Σύστησαν έναν ιστότοπο με συμβουλές και κατευθυντήριες οδηγίες που απευθύνονται σε πολίτες που θέλουν να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες αντάρτικου. Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πολλοί θα το κάνουν. Όμως, η ικανότητα διατήρησης ενός ισχυρού αντάρτικου εξέγερσης ενόψει της μαζικής Ρωσικής καταστολής, πιθανότατα θα επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από τα αποτελέσματα και των συμβατικών μαχών. Θα διατηρήσει η Ουκρανική κυβέρνηση τον έλεγχο σημαντικών εδαφών; Θα συνεχιστούν οι συμβατικές πολεμικές μάχες; Εάν η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα είναι αρνητική, θα είναι πρόθυμο ένα γειτονικό κράτος να επιτρέψει την χρήση του εδάφους του για την οργάνωση και τη στήριξη ενός αντάρτικου ;
Σε περίπτωση που η Ουκρανική κυβέρνηση αναγκαστεί να περιοριστεί εδαφικά στην βόρεια και δυτική Ουκρανία, το αντιστασιακό κίνημά στο Ντονμπάς θα βρεθεί σε μια θέση περίπου παρόμοια με αυτή των Γάλλων αντιστασιακών μεταξύ της πτώσης της Γαλλίας (Ιούνιος 1940) και της D-Day (Ιούνιος 1944). Κατά τη διάρκεια αυτών των τεσσάρων ετών, δημιουργήθηκαν μυστικά δίκτυα που επικεντρώθηκαν σε πληροφορίες, επιχειρήσεις πληροφοριών ως και δολιοφθορές μικρής κλίμακας, διατηρώντας αναμμένη τη φλόγα του εθνικισμού και προετοιμάζοντας την άφιξη των Συμμαχικών δυνάμεων. Ωστόσο, μόνο από τη στιγμή που συνεχίστηκαν οι συμβατικές μάχες σε διάφορα επιμέρους θέατρα επιχειρήσεων , οι κίνδυνοι και το κόστος της προετοιμασίας μιας πλήρους εξέγερσης κρίθηκαν ανάλογα με τα πιθανά οφέλη. Και στην περίπτωση της Ουκρανίας, πιθανότατα δεν θα έρθει μια συμμαχική δύναμη διάσωσης και ανακατάληψης ολόκληρης της Ουκρανίας(δηλαδή των νότιων και ανατολικών περιοχών) .
Οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ πιθανότατα θα είναι πρόθυμες να φιλοξενήσουν τμήματα της Ουκρανικής αντιστασιακής ηγεσίας(αναφέρομαι πέραν τμημάτων της κυβέρνησης Ζελένσκι) εάν αυτό καταστεί απαραίτητο. Το να επιτραπεί σε αυτά τα τμήματα της κυβέρνησης να κατευθύνει και να στηρίξει μια μεγάλης κλίμακας αντάρτικο από το έδαφος κράτους του ΝΑΤΟ είναι ένα άλλο θέμα. Ακόμα κι αν οι Ρώσοι αρνηθούν να πραγματοποιήσουν μια απροκάλυπτη επίθεση σε σε μία τέτοια δυτική χώρα, θα πρέπει να αναμένουμε να πάρουν αναμφισβήτητα μέτρα για να διακόψουν τη δραστηριότητα, προς την δυτική Ουκρανία και από εκεί προς το κατεχόμενο Ντονμπάς(συμπεριλαμβανομένων σαμποτάζ, δολοφονιών ως και επιθέσεων στον κυβερνοχώρο κλπ)
Η ικανότητα διατήρησης ενός ισχυρού αντάρτικου στα υπ΄κατοχή Ουκρανικά εδαφικά τμήματα ( ενόψει της μαζικής Ρωσικής καταστολής) στο Ντονμπάς πιθανότατα θα επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από τα αποτελέσματα των προσεχών συμβατικών μαχών. Ο κίνδυνος κλιμάκωσης θα να είναι πάντα παρών. Το πόσο περιθώριο θα μπορούσε να αντέξει οικονομικά ένα Ουκρανικό αντάρτικο θα είναι σε συνάρτηση με τη στάση των πιθανών χωρών υποδοχής , δηλαδή Πολωνία, Σλοβακία και Ρουμανία, παράλληλα με την υπόλοιπη δυτική συμμαχία, η οποία θα δεσμευόταν να υπερασπιστεί τη χώρα υποδοχής από τυχόν Ρωσικές επιθετικές ενέργειες.
Αυτό θα μπορούσε κάλλιστα να έχει ως αποτέλεσμα και την επιβολή περιορισμών που θα περιόριζαν το εύρος του αντάρτικου. Μια κατάπαυση του πυρός κατόπιν διαπραγματεύσεων πιθανότατα θα απαιτούσε επίσης κάποιο περιορισμό στις δραστηριότητες αντάρτικου. Το τελευταίο αντιμετωπίζεται συνήθως ως εναλλακτικό μιας συμβατικής μάχης. Τέτοιες συγκρούσεις αποτελούν αγώνες αντοχής που μπορεί να απαιτήσουν πολλά χρόνια για να επιλυθούν. Αλλά το αντάρτικο στο Ντονμπάς ή την Μαριουπολη ως συμπλήρωμα των συμβατικών μαχών μπορεί να αποφέρει πολύ πιο γρήγορα αποτελέσματα απειλώντας τις γραμμές επικοινωνίας του εχθρού και αποσύροντας τις δυνάμεις του από την κύρια μάχη. Το αντάρτικο από μόνο του προσφέρει, στην καλύτερη περίπτωση, την προοπτική μιας μακρινής επιτυχίας αλλά με τεράστιο κόστος. Όταν συνδυάζεται με μια αδιέξοδη αλλά ακόμα ενεργή συμβατική μάχη,(πχ παρατεταμένο πόλεμο στο Ντονμπάς) μπορεί να προσφέρει στον αμυνόμενο στις συγκεκριμένες περιοχές το αποφασιστικό πλεονέκτημα απέναντι στον κατακτητή.
