Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Χθες επίσημα η ΕΕ, οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο ιδρύσαν την Υψηλόβαθμη Συμβουλευτική Ομάδα για τα εγκλήματα πολέμου -φρικαλεότητες (ACA) για την Ουκρανία , δηλαδή ενός μηχανισμού που αποσκοπεί στη διασφάλιση αποτελεσματικού συντονισμού και υποστήριξις στις προσπάθειες λογοδοσίας των υπεύθυνων επί τόπου. Η ACA θα ενισχύσει τις τρέχουσες προσπάθειες της ΕΕ, των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου για περαιτέρω διερεύνηση για εγκλήματα και διαπραχθείσες θηριωδίες στο πλαίσιο του συνεχιζόμενου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Θα προωθεί τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο για να επιδείξουν πραγματική διεθνή υποστήριξη και αλληλεγγύη σε αυτήν την κρίσιμη ιστορική στιγμή για την Ουκρανία.
Η πρωταρχική αποστολή της ACA είναι να υποστηρίζει τις Μονάδες Εγκλημάτων Πολέμου του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Ουκρανίας (OPG) στην έρευνα και τη δίωξη εγκλημάτων που σχετίζονται με τις Ουκρανο-Ρωσικές πολεμικές συγκρούσεις. Η ACA επιδιώκει τον εξορθολογισμό των προσπαθειών συντονισμού και επικοινωνίας για τη διασφάλιση βέλτιστων πρακτικών, την αποφυγή διπλών προσπαθειών ως και την ταχεία ανάπτυξη οικονομικών πόρων και ειδικευμένου προσωπικού για να ανταποκριθεί στις ανάγκες της OPG δηλαδή της νόμιμης συσταθείσας αρχής στην Ουκρανία που είναι υπεύθυνη για την αντιμετώπιση και δίωξη εγκληματιών πολέμου στην εδαφική της επικράτειά της
Ο Ύπατος Εκπρόσωπος/Αντιπρόεδρος της ΕΕ Ζοσέπ Μπορέλ δήλωσε: “Είναι κρίσιμο να διασφαλίσουμε ότι όλοι όσοι είναι υπεύθυνοι για τις τρομερές φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν κατά την απρόκλητη Ρωσική στρατιωτική επίθεση στην Ουκρανία θα προσαχθούν στη δικαιοσύνη. Δεν μπορεί να υπάρξει ατιμωρησία για εγκλήματα πολέμου.” Ο υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν δήλωσε: «Αυτή η πρωτοβουλία θα υποστηρίξει άμεσα τις προσπάθειες του Ουκρανικού Γραφείου της Γενικής Εισαγγελείας για τεκμηρίωση, διατήρηση και ανάλυση των αποδεικτικών στοιχείων για εγκλήματα πολέμου και άλλες φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν από μέλη των Ρωσικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Ουκρανία. Η ACA αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της δέσμευσης των Ηνωμένων Πολιτειών ότι οι υπεύθυνοι για τέτοια εγκλήματα (και να είστε βέβαιοι) ότι θα λογοδοτήσουν»
Η υπουργός εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Λιζ Τρας, δήλωσε: “Είμαστε αποφασισμένοι να διασφαλίσουμε ότι οι υπεύθυνοι για τις άθλιες ενέργειες και φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν στην Ουκρανία θα λογοδοτήσουν. Το Λονδίνο έχει ήδη δεσμευτεί να υποστηρίξει την Ουκρανία στις έρευνές της, μεταξύ άλλων μέσω της αποστολής εμπειρογνωμόνων για εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία ως και αποδέσμευση πρόσθετης χρηματοδότησης για να βοηθήσει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο στις έρευνές του. Τώρα εντείνουμε τις προσπάθειές μας ,μέσω αυτής της πρωτοβουλίας ορόσημο με τους εταίρους μας στις ΗΠΑ και την ΕΕ. Θα αποδοθεί δικαιοσύνη.”
Η Γενική εισαγγελέας της Ουκρανίας, Ίρινα Βενεντίκτοβα είπε: “Υπάρχουν άφθονα στοιχεία για τις θηριωδίες που διαπράχθηκαν από τις δυνάμεις της Ρωσίας στο έδαφος της Ουκρανίας εναντίον αμάχων, συμπεριλαμβανομένων και παιδιών. Η δημιουργία αυτής της ομάδας υποστήριξης και η συμβουλή διεθνών εμπειρογνωμόνων με εμπειρία σε άλλα διεθνή εγκλήματα τα δικαστήρια και οι εθνικές πρακτικές ποινικού δικαίου θα βοηθήσουν το συνεχές έργο των ομάδων μας στη διερεύνηση και τη δίωξη αυτών των εγκλημάτων”
Λειτουργική υποστήριξη
Η ACA θα συγκεντρώσει πολυεθνικούς εμπειρογνώμονες για να παρέχουν στρατηγικές συμβουλές και επιχειρησιακή βοήθεια σε ειδικούς της OPG και άλλους ενδιαφερόμενους σε τομείς όπως η συλλογή και διατήρηση αποδεικτικών στοιχείων, η επιχειρησιακή ανάλυση, η διερεύνηση σεξουαλικής βίας που σχετίζεται με συγκρούσεις, οι έρευνες επί της σκηνής του εγκλήματος και οι ιατροδικαστικές έρευνες, η σύνταξη κατηγοριών , και συνεργασία με διεθνείς και εθνικούς μηχανισμούς λογοδοσίας. Αυτή η δέσμευση με την OPG και άλλες υπηρεσίες δικαιοσύνης, επιβολής του νόμου και ασφάλειας της Ουκρανίας ήταν και θα συνεχίσει να καθοδηγείται από τις ανάγκες της Ουκρανικής κυβέρνησης και οι παράμετροι της υποστήριξης της θα αναπτυχθούν σε στενή συνεννόηση με την OPG
Για το σκοπό αυτό, θα συνδέσει στενά τις δραστηριότητές της με τις τρέχουσες επιχειρησιακές εργασίες που διεξάγονται σε συνεργασία με τα κράτη μέλη της ΕΕ, τις τρίτες χώρες εταίρους και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, συμπεριλαμβανομένης της Κοινής Ομάδας Έρευνας που συντονίζει η Eurojust. Η ACA συγκεντρώνει μια πολυεθνική ομάδα εμπειρογνωμόνων για εγκλήματα πολέμου από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο ως και από άλλες χώρες πχ από Αυστραλία,Νέα Ζηλανδία κα.. Λόγω της τρέχουσας κατάστασης ασφαλείας στην Ουκρανία, οι εμπειρογνώμονες εδρεύουν κυρίως στη νοτιοανατολική Πολωνία, αλλά δραστηριοποιούνται επιχειρησιακά στην Ουκρανία, μεταξύ άλλων μέσω βραχυπρόθεσμων αποστολών και επιτόπιας αλληλεπίδρασης με το προσωπικό της OPG και με άλλους διεθνείς εταίρους που συμμετέχουν. Μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες ασφαλείας, αναμένεται ότι όλοι οι ειδικοί και το προσωπικό υποστήριξης θα μετ εγκατασταθούν εξ ολοκλήρου στην Ουκρανία.
