Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Μετά την τηλεφωνική συνομιλία του Ερντογάν με τους Φινλανδούς και Σουηδούς ομολόγους του το περασμένο Σαββατοκύριακο , δύο αντιπροσωπείες, με επικεφαλής τον Σουηδό υφυπουργό εξωτερικών Όσκαρ Στένστρομ και τον ομόλογό του της Φινλανδίας Γιούκα Σαλοβάρα, είχαν χθες τις πρώτες συνομιλίες στην Άγκυρα για τις διμερείς σχέσεις, την παρουσία εξόριστων Κούρδων και Γκιουλενιστών στα δύο Σκανδιναβικά κράτη ως και τα αιτήματα ένταξής τους στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
Η Τουρκική πλευρά εκπροσωπήθηκε από τον αναπληρωτή υπουργό εξωτερικών Σεντάτ Ονάλ και τον Iμπραήμ Kαλίν εκπρόσωπο της προεδρίας και de facto σύμβουλο εθνικής ασφάλειας της Τουρκίας. Ο Ερντογάν, ο οποίος έκανε μια ακραία και εμπρηστική ομιλία στο έθνος μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου προ δύο ημερών , επανέλαβε αυτό που αποκάλεσε ως την «αρχική προσέγγιση» της Άγκυρας στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας την παράνομη παρουσία 33 Κούρδων και Τούρκων “τρομοκρατών” σε πόλεις των δύο βόρειων Ευρωπαϊκών κρατών, ως και την οικονομική υποστήριξη της Σουηδίας σ Κουρδικές οικονομικές και προπαγανδιστικές δραστηριότητες. Ενισχύοντας την ρητορική του Ερντογάν ο ακροδεξιός ηγέτης ως και σύμμαχός του ο υπερεθνικιστής Ντεβλέτ Μπαχτσελί είπε ότι “η Τουρκία θα αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ αν δεν ικανοποιηθούν οι ανησυχίες της χώρας του για την ασφάλεια της.”Υπήρξαμε πριν από το ΝΑΤΟ και δεν θα χαθούμε χωρίς αυτό», είπε στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος MHP”Ο Νορβηγός Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ διατηρώντας τη Σκανδιναβική του ηρεμία είπε χθες ότι το ΝΑΤΟ θα πρέπει να «καθίσει και να βρει μια λύση», όπως έχει κάνει πολλές φορές. «Αναγνωρίζω τη σημασία της αντιμετώπισης των ανησυχιών της Τουρκίας», δήλωσε ο Στόλτενμπεργκ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας. Αποκαλώντας την Τουρκία «σημαντικό σύμμαχο» που έχει παίξει «ρόλο-κλειδί στη μάχη κατά του ISIS/Daesh» , ενώ κατέχει «στρατηγική γεωγραφική θέση», ως και ότι «κανένας άλλος σύμμαχος του ΝΑΤΟ δεν έχει υποστεί περισσότερες τρομοκρατικές επιθέσεις από την Τουρκία».
Η ευρύτερη επιρροή των Αμερικανών.Η τοποθέτηση του Τζο Μπάιντεν για την πλήρη υποστήριξη των ΗΠΑ στις προσπάθειες ένταξης της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ κυριαρχεί σ όλους τους κύκλους της Συμμαχίας , ενώ εκλαμβάνεται ως μία συγκεκαλυμμένη επίπληξη στην Τουρκία.Πλαισιωμένος από τον πρόεδρο της Φινλανδίας Σάουλι Νιινίστο και την πρωθυπουργό της Σουηδίας Μαγκνταλένα Άντερσον ο Μπάιντεν δήλωσε ότι και τα δύο κράτη έχουν την «πλήρη, πλήρη υποστήριξη»(!) της χώρας του . Επεσήμανε ότι και δύο χώρες ήταν «πολύ ικανοί εταίροι πριν υποβάλουν αιτήματα ένταξης στην πιο ισχυρή αμυντική συμμαχία στην ιστορία του κόσμου», προσθέτοντας, ότι «Η ουσία είναι απλή, αρκετά απλή: η Φινλανδία και η Σουηδία καθιστούν το ΝΑΤΟ ισχυρότερο, όχι μόνο λόγω των στρατιωτικών δυνατοτήτων τους αλλά και λόγω των ισχυρών δημοκρατιών τους».
Η έντονα διατυπωμένη δήλωση του Μπάιντεν επέπληξε πλάγια την Τουρκία. Η Άγκυρα είναι η μόνη πρωτεύουσα μεταξύ των 30 κρατών- μελών του ΝΑΤΟ που εγείρει εμπόδια και εκβιαστικά επιδιώκει να μην προωθηθεί γρήγορα η ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στη διατλαντική συμμαχία. Ο Ερντογάν έχει επικρίνει προ ημερών τις δύο χώρες ότι είναι «ξενώνες»(!) για ομάδες που η Άγκυρα θεωρεί ως τρομοκρατικές οργανώσεις.
Ο Ερντογάν παραμένει προκλητικός, επαναλαμβάνοντας συχνά τις ίδιες θέσεις σε κάθε περίσταση. Προ διημέρου είπε ότι η Σουηδία και η Φινλανδία «έπρεπε να διαλέξουν την πλευρά τους» μεταξύ των «τρομοκρατικών οργανώσεων από την μια ,και των ανησυχιών για την ασφάλεια της Τουρκίας από την άλλη , μιλώντας μετά από την προχθεσινή συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου .Οι προφανείς αποδέκτες των μηνυμάτων του Ερντογάν δεν περιορίζονται στη Σουηδία και τη Φινλανδία. Έχει επίσης στρέψει το διάγγελμά του εναντίον των ΗΠΑ και της ΕΕ για την υποστήριξή τους στην ομάδα των Συρίων Κούρδων, τις λεγόμενες Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG), δηλαδή τη “ραχοκοκαλιά” των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, και ουσιαστικά τον κύριο σύμμαχο του συνασπισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ κατά του Ισλαμικού Κράτους ISIS.
Η προσπάθεια της Σουηδίας και της Φινλανδίας να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ ήρθε ως απάντηση στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Οι αιτήσεις των δυο ιστορικά ουδέτερων Σκανδιναβικών κρατών για ένταξη στο Ευρωατλαντικό σύστημα ασφαλείας σηματοδοτεί την πιο δραματική εξέλιξη στην Ευρωπαϊκή γεωπολιτική στη μεταψυχροπολεμική περίοδο.
Ανήκει η Τουρκία στο ΝΑΤΟ ;
Η άρνηση της Τουρκίας σε μια τόσο ιστορική στιγμή δίνει την εικόνα του “Δούρειου Ίππου” της Ρωσίας στο ΝΑΤΟ , ως και του κακού στα μάτια μεγάλου μέρους του δυτικού κόσμου. Η θέση του Ερντογάν μπορεί να πυροδοτήσει μια συζήτηση σχετικά με την παρουσία της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ. Για λόγους πολιτικούς, τοπικούς εκλογικούς και άσχετους με το θέμα ο Ερντογάν υιοθέτησε σκληρή γραμμή στις προσπάθειές του να εκτροχιάσει τα υποψήφια μέλη. Αυτό θα πρέπει να εγείρει το ερώτημα αν η Τουρκία υπό την ηγεσία του Ερντογάν ανήκει στη συμμαχία’!!!, ανέφερε ένα άρθρο της 18ης Μαΐου στη Wall Street Journal. Το άρθρο ολοκληρώθηκε με μια νέα πρόταση. «Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά υπό τον Ερντογάν δεν προσυπογράφει πλέον τις αξίες που στηρίζουν αυτή τη μεγάλη συμμαχία. Το άρθρο 13 του καταστατικού του ΝΑΤΟ παρέχει έναν μηχανισμό αποχώρησης των μελών. Ίσως είναι καιρός να τροποποιηθεί το άρθρο 13 για να καθιερωθεί μια διαδικασία για την αποπομπή ενός κράτους μέλους»(!)
Η Φινλανδία και η Σουηδία είναι χώρες με μεγάλο σεβασμό με εξαιρετικές επιδόσεις δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Δύση. Η Φινλανδία κατατάσσεται πρώτη στον Δείκτη Καταγραφής Διαφθοράς του 2021 και η Σουηδία κατατάσσεται τέταρτη. Η Σουηδία είναι η τέταρτη και η Φινλανδία είναι η έκτη χώρα στον Παγκόσμιο Δείκτη Δημοκρατίας του 2021, που κατατάσσει την Τουρκία στην 103η θέση. Η απεικόνιση και των δύο χωρών από τον Ερντογάν ως «ξενώνες» τρομοκρατών δύσκολα ευθυγραμμίζεται με αυτές τις κατατάξεις. Έτσι, το να εμποδίσει η Άγκυρα τα δύο κράτη να πάρουν τη θέση τους στη νέα, μεταψυχροπολεμική αρχιτεκτονική ασφάλειας δεν μπορεί να θεωρηθεί ένααπλώς διαδικαστικό ζήτημα για πολιτικές διαφωνίες. Από τη σκοπιά της Δύσης, η υποχώρηση στις τυχόν παράλογες και θρασύτατες απαιτήσεις της Άγκυρας ισοδυναμεί με το να αφεθεί ένας αυταρχικός πρόεδρος να σχεδιάσει την αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης και να διαμορφώσει το μέλλον του δυτικού συστήματος. Ο κώδικας συμπεριφοράς των σημερινών αρχών της Τουρκίας έρχεται σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς μηχανισμούς επίλυσης προβλημάτων μεταξύ φίλων και συμμάχων.
