Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Το Κρεμλίνο χρησιμοποιεί ποικίλες τακτικές για να εκφοβίσει και να εκμεταλλευτεί τους ανθρώπους των κατεχόμενων ζωνών. στις περιοχές του Ουκρανικού νότου και της Αζοφικής Ο Πούτιν είπε στους βουλευτές της Ρωσικής Δούμας προ ολίγων ημερών ότι η Μόσχα «δεν έχει καν ξεκινήσει ακόμη αυτά που σκέφτεται να κάνει στην Ουκρανία!!Υπήρχε και υπάρχει (όπως πάντα) ένας καταιγισμός από αντιφατικές ερμηνείες των λόγων του, και κανένα συγκλισιακά συμφωνημένο συμπέρασμα. Αλλά στην πραγματικότητα έχει πολύ μικρή διαφορά τι λέει ο Πούτιν. στα λόγια και στις πράξεις του .
Μια σειρά από φονικές πυραυλικές επιθέσεις έλαβε χώρα αυτόν τον μήνα σε πόλεις της Ουκρανίας μακριά από την πρώτη γραμμή, όπως στη Βίνιτσα στα μέσα Ιουλίου. Περίπου 28 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, συμπεριλαμβανομένων και παιδιών. Το αν αυτά τα χτυπήματα έχουν σχεδιαστεί για να προκαλέσουν τρόμο ή να χτυπήσουν έναν συγκεκριμένο στόχο, ή αν προκύπτουν από τάχα ανεξέλεγκτους πυραύλους ιδιαίτερα επιθετικής τεχνολογίας, έχει πολύ μικρή σημασία. Οποιοδήποτε ζωντανό ον, ανθρώπινο ή όχι, είναι στόχος της Ρωσίας και είναι από τότε που ξεκίνησε ο ολοκληρωτικός πόλεμος στις 24 Φεβρουαρίου. Οι προπαγανδιστές της Ρωσίας δεν το κρύβουν αυτό όταν συζητούν μεταξύ τους σε καθημερινές τηλεοπτικές εκπομπές .
Τον περασμένο Μάιο, οι Ρώσοι προπαγανδιστές στο κυρίαρχο πολιτικό πρόγραμμα της χώρας, το βράδυ κάθε Κυριακής με τον Βλαντιμίρ Σολοβιόφ, συζήτησαν ανοιχτά τις τακτικές για την κατάληψη των Ουκρανικών πόλεων(παρά τις αρκετές αποτυχίες τους) . Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, προσκεκλημένοι ήσαν ειδικοί που μίλησαν για το παράδειγμα της κατεστραμμένης πόλης της Μαριούπολης στην Αζοφική και συνέστησαν(!) θρασύτατα και ευθέως ότι” πρέπει να πληγεί κάθε άνθρωπος και κάθε κάτοικος της πόλης,ενώ παράλληλα να πληγεί το ηθικό των κατοίκων της συντριπτικά!!’ Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, οι προπαγανδιστές του Πούτιν πρότειναν ακόμη και την ανάπτυξη κάποιου είδους υπερηχητικού όπλου που «οι άνθρωποι δεν θα μπορούσαν να αντέξουν και θα παρέλυαν ».
Μια άλλη τακτική που αποσκοπεί στην υπονόμευση της άμυνας της Ουκρανίας είναι οι προσπάθειες να στρέψουν τους κατοίκους των κατεχόμενων περιοχών (ειδικά αυτών σε Μαύρη Θάλασσα και Αζοφική) εναντίον της κεντρικής κυβέρνησης στο Κίεβο. Μία από τις κύριες μεθόδους εδώ είναι, ο έλεγχος της προπαγάνδας. Έτσι, τον Μάιο, τα φιλορωσικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν πώς οι εκδόσεις Southern Bridgehead, οι οποίες προετοιμάζουν και διανέμουν προπαγάνδα υπέρ του Πούτιν μέσω του YouTube, του Telegram και μιας ιστοσελίδας , είχαν αρχίσει να λειτουργούν στο Μπερντιάνσκ(Αζοφική), στη Χερσώνα ως και σε άλλες κατεχόμενες πόλεις. Νωρίτερα, πριν από τη δημιουργία ενός ξεχωριστού μέσου ενημέρωσης, αυτόπτες μάρτυρες μετέφεραν πώς αυτοκίνητα με οθόνες που μεταδίδουν προπαγάνδα υπέρ του Κρεμλίνου κυκλοφορούν γύρω από τη Μαριούπολη και άλλες πόλεις που κατέλαβαν οι Ρώσοι.
Όπως σημειώνει ο Ιγκόρ Σεμίβολος, διευθυντής του Κέντρου Μελετών Μέσης Ανατολής στο Κίεβο, «ο Ρωσικός στρατός αυξάνει την πίεση στον τοπικό πληθυσμό και προσπαθεί να πείσει όσους παραμένουν στην περιοχή να συνεργαστούν», ελπίζοντας να εκμεταλλευτεί το αίσθημα αβεβαιότητας που κυριεύει τους κατοίκους του κατεχόμενες περιοχές κατά τη διάρκεια του πολέμου. Οι εισβολείς φροντίζουν ώστε οι δάσκαλοι να διδάσκουν σύμφωνα με τα Ρωσικά προγράμματα και οι γιατροί να εργάζονται απευθείας υπό τον έλεγχο της Ρωσίας. Στην περιοχή Χερσώνα, αναφέρεται μεγάλος αριθμός περιπτώσεων βασανιστηρίων και λεηλασιών αμάχων. Οι Ρωσικές δυνάμεις έχουν μετατρέψει τις κατεχόμενες περιοχές της νότιας Ουκρανίας σε άβυσσο φόβου και άγριας ανομίας ανέφερε η οργάνωση Human Right Watch σε έκθεσή της στις 22 Ιουλίου. Οι Ουκρανοί στις κατεχόμενες ζώνες θεωρούνται απλώς ως αναλώσιμοι από το Κρεμλίνο.
Από το 2014, η Ρωσία χρησιμοποιεί την κατεχόμενη Κριμαία και μέρος του Ντονμπάς ως στρατιωτική βάση και ως εφαλτήριο για στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Ουκρανίας. Αυτό ισχύει όχι μόνο για χτυπήματα από εδάφη που ελέγχονται από τη Ρωσία, αλλά και για τη στρατολόγηση κατοίκων της περιοχής για να υπηρετήσουν στον Ρωσικό στρατό. Έχοντας υποστεί περίπου 20.000-22.000 νεκρούς και ίσως 60.000 τραυματίες στην Ουκρανία,(μέχρι τώρα) η Ρωσία είναι απελπισμένη στο να βρει νέες πηγές ανθρώπινου δυναμικού χωρίς να χρειάζεται να ανακοινώσει γενική επιστράτευση. Τα κατεχόμενα εδάφη και οι φτωχότερες, εθνοτικές μειονότητες τους, όπως η Μπουριατία και το Νταγκεστάν, έχουν εξυπηρετήσει αυτόν τον σκοπό, όπως και το Ντονμπάς και η Κριμαία. Σύμφωνα με την εκπρόσωπο της Πλατφόρμας της Κριμαίας, Μαρία Τόμακ, οι Κριμαϊκοί πολίτες χρησιμοποιούνται από τη Ρωσία «ως εργατικό δυναμικό, ως και τροφή πυροβόλων εναντίον του λαού τους και της χώρας τους».
Ακόμη και πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή της Μόσχας, το υπουργείο άμυνας της Ουκρανίας ανέφερε ότι, «οι Ρωσικές ειδικές υπηρεσίες στρατολογούν κατοίκους των κατεχόμενων εδαφών σε ιδιωτικές στρατιωτικές εταιρείες». Τον Μάρτιο, εμφανίστηκαν πληροφορίες ότι οι Ρώσοι στρατιωτικοί διοικητές κινητοποιούσαν ενεργά τον ανδρικό πληθυσμό στα κατεχόμενα εδάφη του Ντονμπάς, χρησιμοποιώντας τους για παράδειγμα για να διεξάγουν εξαιρετικά επικίνδυνες αποστολές και ειδικά αναγνωριστικές.Ο ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα Πάβελ Λισιάνσκι είπε πρόσφατα ότι ακόμη και φοιτητές κινητοποιούνται πλέον στα κατεχόμενα. Η αναγκαστική κινητοποίηση ξεκινά στην ηλικία των 18 ετών, είπε, και είναι ευθύνη ενός ειδικού γραφείου των λεγόμενων λαϊκών δημοκρατιών του Λουχάνσκ και του Ντόνετσκ, το οποίο εδρεύει στη Νότια Στρατιωτική Περιφέρεια και συνεργάζεται με τα τοπικά γραφεία διοικητών. Η όλη διαδικασία παρακολουθείται από τη Ρωσική FSB. Δεν υπάρχει σχεδόν καμία διαφυγή από αυτή τη διαδικασία. Τα τμήματα προσωπικού των πανεπιστημίων και των κολεγίων υποχρεούνται να παρέχουν στα γραφεία στρατιωτικής εγγραφής και στράτευσης όλα τα δεδομένα για τους φοιτητές, συμπεριλαμβανομένων των διευθύνσεών τους.
Ο Λισιάνσκι σημειώνει ότι οι μαθητές που κινητοποιούνται με τέτοιο τρόπο είναι ελάχιστα οπλισμένοι αλλά στέλνονται σε άμεση γειτνίαση με την πρώτη γραμμή,
για παράδειγμα, για να σκάψουν χαρακώματα. Μια άλλη ευνοϊκή τακτική, εκτός από την επιτακτική κινητοποίηση των Ουκρανών υπό κατοχή, είναι να χτυπηθεί η υπόλοιπη Ουκρανία από τα εδάφη που κατέλαβε η Ρωσία. Όταν οι Ουκρανικές δυνάμεις αντεπιτίθενται, ο τοπικός πληθυσμός παρασύρεται άθελά του στη λογική του πολέμου, στον οποίο, ανεξάρτητα από το ποια πλευρά επιτέθηκε πρώτη, βρίσκονται υπό πυρά από τις δικές τους κυβερνητικές δυνάμεις. Έχει επίσης επισημανθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της Ουκρανίας ότι αν οι Ρωσικές δυνάμεις αποτύχουν να υποχρεώσουν τον κατεχόμενο πληθυσμό οι Ρώσοι απλώς βομβαρδίζουν περιοχές υπό τον έλεγχό τους για να εκφοβίσουν έτι περαιτέρω.. Στις αρχές Ιουνίου, Ουκρανικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα κοινωνικά δίκτυα, ανέφεραν ότι ο βομβαρδισμός πολλών περιοχών του Ντόνετσκ έγινε από την περιοχή Μακίφκα ένα προάστιο που ελέγχεται από Ρωσικά στρατεύματα από το 2014. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, δεν θεωρείται ως έκπληξη αν τουλάχιστον κάποιοι ντόπιοι αναγκάζονται να “συναναστρέφονται” με τον εχθρό.