..
Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Οι επιλογές του Ισραήλ είναι κεντρικές και σημαντικές στις διάφορες συζητήσεις και αναλύσεις σχετικά με την επόμενη μέρα μετά την όποια ” σιωπή των όπλων στη Γάζα(όποτε και αν επιτευχθεί). Παρατηρείται απουσία σκέψεων και επιλογών στις σχετικές συζητήσεις αναφορικά και ειδικά με αυτό που θέλουν οι Παλαιστίνιοι. Επίσης απουσιάζει οποιαδήποτε συζήτηση για τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης της Γάζας, αν και η βασική υπόθεση είναι ότι τα πλούσια σε πετρέλαιο κράτη του Κόλπου θα προχωρήσουν στην συγκεκριμένη περίπτωση ,αφού διαθέτουν σημαντικούς οικονομικούς πόρους.(Κατάρ,Κουβέιτ, Σαουδική Αραβία, Εμιράτα κα) .Η σημασία των επιθυμιών των Παλαιστινίων μεγεθύνεται από το γεγονός ότι το Ισραήλ δεν έχει καλές επιλογές, ιδιαίτερα αν αποτύχει ή δεν μπορέσει να εξαλείψει την πολιτική και στρατιωτική υποδομή της Χαμάς.(όπως πιστεύει ο Νετανιέχου που κατά την άποψη του υπογράφοντα είναι απίθανο να συμβεί ) .
Αν και καμία από τις επιλογές δεν επιτρέπει την προοπτική των Παλαιστινιακών εκλογών, ορισμένες έχουν ήδη απορριφθεί από τους Παλαιστίνιους και τα Αραβικά κράτη. άλλα θα μπορούσαν ορισμένες να γίνουν οριακά αποδεκτές από τους Παλαιστίνιους σε προσωρινή βάση. Ο υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν επέστρεψε στο Ισραήλ και τη Μέση Ανατολή την περασμένη Παρασκευή πριν τη μετάβασή του στην Άπω Ανατολή , αλλά χωρίς να επιτύχει συγκεκριμένα αποτελέσματα, ενώ διαφαίνονται διαφορετικές εκτιμήσεις και υπολογίσιμες διαφορές μεταξύ Αμερικανών και Ισραηλινών.
Η επόμενη ημέρα
Η Παλαιστινιακή αποδοχή των όποιων ρυθμίσεων είναι το κλειδί για τη σταθερότητα και τη βιωσιμότητα οποιασδήποτε μεταπολεμικής δομής, ακόμη και αν είναι προσωρινή. Ένα πρωτότυπο έγγραφο 10 σελίδων με ημερομηνία 13 Οκτωβρίου που ετοιμάστηκε από το υπουργείο πληροφοριών του Ισραήλ απαριθμούσε τρεις επιλογές υπό συζήτηση. Παρά την επισήμανσή του, το υπουργείο δεν είναι όργανο λήψης αποφάσεων, ακόμη και αν οι επιλογές είναι σύμφωνες με δηλώσεις ανώτερων Ισραηλινών αξιωματούχων και διαφόρων τμημάτων του Ισραηλινού πολιτικού συστήματος. Επιπλέον, το υπουργείο δεν ελέγχει τις υπηρεσίες πληροφοριών του Ισραήλ που αναφέρονται απ ευθείας στον πρωθυπουργό Νετανιάχου ή στην ανώτατη στρατιωτική διοίκηση των IDF.
Οι τρεις προβληματικές επιλογές του περιλαμβάνουν:
Α) Τη σύσταση μιας εγχώριας Παλαιστινιακής διοίκησης στη Γάζα που δεν θα έχει δεσμούς με τη Χαμάς ή με άλλες μαχητικές Παλαιστινιακές δυνάμεις.
Κανένας Παλαιστίνιος δεν πρόκειται να προσφερθεί και να είναι πρόθυμος να αναλάβει την κάλυψη και παρουσία των Ισραηλινών αρμάτων μάχης, παρόλο που ο Mοχάμετ Νταχλάν με έδρα το Άμπου Ντάμπι των ΗΑΕ( ένας αμφιλεγόμενος πρώην αρχηγός ασφαλείας της Γάζας με στενούς δεσμούς με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Αίγυπτο και το Ισραήλ) εμφανίστηκε να αφήνει την “πόρτα ανοιχτή’ για την πιθανή επιστροφή του στη Λωρίδα. Χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τις πιθανές φιλοδοξίες του Νταχλάν , αναλυτές περιέγραψαν την επιλογή μιας δοτής εγχώριας διοίκησης ως την “πιο επικίνδυνη εναλλακτική λύση” επειδή θα μπορούσε «να οδηγήσει ή σε ελεγχόμενη “ψευδό νέα- ίδρυση ενός Παλαιστινιακού κράτους’ ή σε νέες, πιο επιθετικές, ριζοσπαστικές και εξτρεμιστικές/μάχιμες οργανώσεις.
Β)Η επιστροφή στη Γάζα της Παλαιστινιακής Αρχής του υπέργηρου και αδύναμου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς που τώρα εδρεύει στη Δυτική Όχθη.
Με κυρίαρχη την Αλ Φατάχ,( τον αρχέγονο αντίπαλο της Χαμάς)η Αρχή εκδιώχθηκε από τη Γάζα το 2007 από τη Χαμάς, ένα χρόνο μετά την επικράτηση της στις τελευταίες εκλογές των Παλαιστινίων. Όπως και η προηγούμενη επιλογή, η Αρχή, η οποία είναι βαθιά μη δημοφιλής στη Δυτική Όχθη, επειδή θα αποτελούσε «μια άνευ προηγουμένου νίκη του Παλαιστινιακού εθνικού κινήματος, και μια νίκη που θα προκαλούσε (εκ των πραγμάτων) μία νέα αντιπαράθεση με το Ισραήλ.
Επιπλέον, η Αρχή πιθανότατα θα απέρριπτε να αναλάβει την συνολική ευθύνη της Γάζας εκτός αν η εντολή της συνδεόταν με την οριστική επίλυση της διαχρονικής Ισραηλινο-Παλαιστινιακής σύγκρουσης. Ένα έγγραφο επιλογών του Ισραηλινού υπουργείου εξωτερικών πρότεινε ότι οι αμφιβολίες σχετικά με την Αρχή και τις ανησυχίες της Αρχής θα μπορούσαν να “αντιμετωπιστούν’ από μια πολυεθνική δύναμη και μια ομάδα επαφής υπό την ηγεσία των ΗΠΑ που θα βοηθούσαν την Αρχή να κυβερνήσει τη Λωρίδα(τύπου Κοσόβου δηλαδή σαν τις KFOR/UNMIK/EULEX ). Όμως για να υλοποιηθεί ένα τέτοιο σχήμα απαιτείται μια δραματική αναθεώρηση της Ισραηλινής πολιτικής.
Ο Ισραηλινός υπουργός εξωτερικών Έλι Κοέν αγνόησε ττην αναφορά εφημερίδας που υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να εγκαταλείψει τις προσπάθειές της να χωρίσει τη Γάζα από τη Δυτική Όχθη και να υιοθετήσει μια λύση δύο κρατών, που θα περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου Παλαιστινιακού κράτους δίπλα στο Ισραήλ. Σε συνέντευξή του στο The New Yorker, ο πολιτικός επιστήμονας Γκασάν Χαντίμπ πρώην αξιωματούχος της Παλαιστινιακής Αρχής, είπε ότι “η Χαμάς γίνεται όλο και πιο δημοφιλής στη Δυτική Όχθη επειδή θεωρείται ότι αντιστέκεται στην καταπιεστική Ισραηλινή κατοχή και λόγω της βάναυσης συμπεριφοράς τυου Ισραήλ”. Ο Χαντίμπ είπε ότι πολλοί Παλαιστίνιοι βλέπουν την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου κατά του Ισραήλ, κατά την οποία περίπου 1.400, κυρίως άμαχοι Ισραηλινοί ενώ περισσότεροι από 250 άλλοι απήχθησαν ως αντίποινα για δεκαετίες “συντριπτικής αποσπασματικής και βίαιης καταστολής” συμπεριλαμβανομένης της επέκτασης των ισραηλινών εποικισμών στη Δυτική Όχθη και την αυξημένη βία εποίκων κατά των Παλαιστινίων.
Μια δημοσκόπηση που διεξήχθη από το Palestine Center for Policy and Survey Research στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη τον περασμένο Σεπτέμβριο έδειξε ότι ο εξόριστος ηγέτης της Χαμάς Iσμαήλ Χανίγιε θα κατατροπώσει με μεγάλη διαφορά τον Αμπάς και τον Mαργουάν Μπαργκούτι έναν δημοφιλή φυλακισμένο ηγέτη της Αλ Φατάχ που καταδικάστηκε στο Ισραήλ( με βαριές κατηγορίες για φόνο) , όποτε γίνουν εκλογές. Ωστόσο, όταν ρωτήθηκαν ποιον θα ήθελαν οι κάτοικοι της Γάζας να δουν ως υποψήφιο για να διαδεχθεί τον Αμπάς, ο Χανίγιε και ο . Μπαργκούτι ήταν πολύ κοντά λαμβάνοντας 24 έναντι 23% αντίστοιχα . Ο Μπαργκούτι θεωρείται ευρέως ως ο πιθανός διάδοχος του 87χρονου Αμπάς, αν το Ισραήλ τον απελευθερώσει. Ακόμα και έτσι, το 37% περιέγραψε τη Χαμάς ως τη”πιο άξια’ εκπρόσωπο των Παλαιστινίων σε σύγκριση με το 26% που έλαβε στη δημοσκόπηση η Φατάχ..
Επιπλέον, το 51% των κατοίκων της Γάζας και το 54% των κατοίκων της Δυτικής Όχθης τάχθηκαν υπέρ του ένοπλου αγώνα παρά τις ειρηνικές διαμαρτυρίες ή των διαπραγματεύσεων για την έξοδο από το αδιέξοδο στην Ισραηλινο-Παλαιστινιακή σύγκρουση. Το 67% υποστήριξε τις επιθέσεις εναντίον Ισραηλινών αμάχων στο Ισραήλ. Ενώ οι Ισραηλινοί σκληροπυρηνικοί θα δουν τη δημοσκόπηση ως επιβεβαίωση του ισχυρισμού τους ότι η Γάζα ισούται με τη Χαμάς και δικαιολογεί τον αδιάκριτο βομβαρδισμό της Λωρίδας, πιο μετριοπαθείς φωνές προειδοποιούν ότι η ισραηλινή πολιτική έχει δημιουργήσει μια σκληρή επιλογή. «Πολύ σύντομα οι Ισραηλινοί θα πρέπει να αποφασίσουν: είτε ένα βίαιο κράτος εποίκων που θα εξαντλήσει ζωές και χρηματοδότηση, είτε μια λειτουργική κοινωνία με καθαρά σύνορα.
Στις 7 Οκτωβρίου είδαμε το αποτέλεσμα του πρώτου. Η προτιμώμενη και πιο αμφιλεγόμενη επιλογή του υπουργείου πληροφοριών περιλαμβάνει τη μόνιμη μεταφορά των 2,3 εκατομμυρίων κατοίκων της Γάζας στη χερσόνησο του Σινά της Αιγύπτου, η οποία έχει καταγγελθεί από τους Παλαιστίνιους και απορρίφθηκε από την Αίγυπτο ως τρίτη εθνοκάθαρση που θυμίζει τις εκατοντάδες απελάσεις και τους άθλιους ως και απαράδεκτους εκτοπισμούς του 1948 και του 1967 των Παλαιστινίων. Παρά την επιμονή του Νετανιάχου ότι η πρόταση του υπουργείου Πληροφοριών δεν εξετάζεται από την κυβέρνηση, η ιδέα της μεταφοράς έχει αναφερθεί σε δηλώσεις ανώτερων Ισραηλινών αξιωματούχων .
Επιπλέον, οι ηγέτες της Τσεχίας και της Αυστρίας υπέβαλαν ιδιωτικά,( κατόπιν εντολής του Νετανιάχου), την ιδέα να απορροφήσει η Αίγυπτος τους Παλαιστίνιους της Γάζας με αντάλλαγμα την ακύρωση του εξωτερικού χρέους των 165 δισεκατομμυρίων δολαρίων της χώρας σε συζητήσεις που έγιναν στο περιθώριο της ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής του περασμένου μήνα. Η Γερμανία, η Γαλλία και η Μ.Βρετανία απέρριψαν την πρόταση.
Άλλες προτάσεις που προέκυψαν στη συζήτηση για την επόμενη μέρα του πολέμου της Γάζας περιλαμβάνουν: Ερημοποίηση της βόρειας Γάζας ωθώντας όλους τους κατοίκους της Λωρίδας στο νότιο μισό της επικράτειας, έτσι ώστε το Ισραήλ να δημιουργήσει μια ακατοίκητη ζώνη ασφαλείας. Αφήνοντας κατά μέρος νομικές και ηθικές προεκτάσεις, το πρόβλημα με αυτή την πρόταση είναι ότι θα επιδεινώσει τις συνθήκες για τους Παλαιστίνιους που ήδη ζουν σε ένα από τα πιο πυκνοκατοικημένα εδάφη του κόσμου σε έναν ακόμη πιο στενό χώρο που θα διατηρούσε σύνορα με το Ισραήλ. Ως αποτέλεσμα, πιθανότατα θα διαιωνίσει αντί να μειώσει τις Ισραηλινές αντιλήψεις για την απειλή για την ασφάλεια της Γάζας.
Γ) Παράδοση της Γάζας σε μια Αραβική ειρηνευτική δύναμη.
Ενώ τα Αραβικά κράτη(μέλη του Αραβικού Συνδέσμου) μπορεί να μπουν στον πειρασμό να επαναφέρουν τη Γάζα υπό Αραβικό έλεγχο(όπως η Παλαιστινιακή Αρχή) είναι απίθανο να θέλουν να επωμιστούν την ευθύνη ( και με παρουσία των ισραηλινών αρμάτων μάχης) χωρίς στέρεες ενδείξεις ότι η παρουσία της δύναμης θα συνδεόταν με ένα ψήφισμα του Ισραηλο-Παλαιστινιακού .. Επιπλέον, πολλοί Παλαιστίνιοι αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι τόσο από τα Αραβικά κράτη όσο και από την υπόλοιπη διεθνή κοινότητα.Παρά τις Αραβικές καταδίκες της Ισραηλινής επίθεσης στη Γάζα, τα Αραβικά κράτη δεν φαίνεται να βιάζονται να τερματιστούν οι απεχθείς και ακραίες Ισραηλινές ενέργειες. Ο Αραβικός Σύνδεσμος, ο οποίος συγκεντρώνει τα 22 Αραβικά κράτη του κόσμου, έχει προγραμματίσει μια συνάντηση για να συζητήσει την κρίση στη Γάζα για τις 11-12 Νοεμβρίου . Τα Αραβικά κράτη φαίνεται είτε να ελπίζουν ότι το Ισραήλ θα υποκύψει στη διεθνή πίεση μέχρι τότε, (παρόλο που δεν είναι πιθανό) είτε ιδιωτικά θέλουν να δουν το Ισραήλ να εξολοθρεύει με επιτυχία τη Χαμάς(πράγμα δύσκολο).
Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν καταπολεμήσει τη Χαμάς στο παρελθόν. Θεωρούν ότι η επιβίωση της Χαμάς ενδυναμώνει δυνητικά άλλους μαχητές, όπως τους Χούτι στην Υεμένη και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, ως και νομιμοποίηση της ισχυρής Ιρανικής υποστήριξης προς τους μη κρατικούς συμμάχους. Στην ουσία, μια επιστροφή στη Γάζα της Παλαιστινιακής Αρχής που θα υποστηρίζεται ενεργά από μια πολυεθνική δύναμη που θα περιλαμβάνει ένα Αραβικό σώμα, μπορεί να είναι το πιο λογικό /προσωρινό /μεταπολεμικό σενάριο. Αναμένοντας ότι οι μέρες του . Νετανιάχου θα είναι μετρημένες με πολλούς Ισραηλινούς να κατηγορούν τον πρωθυπουργό για το φιάσκο των Ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών και του Ισραηλινού στρατού που επέτρεψε την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, πολλοί ελπίζουν ότι ο πολιτικός του θάνατος θα ανοίξει την πόρτα σε μια προσωρινή μεταφορά του ελέγχου της Γάζας μέσα από μια συντονισμένη προσπάθεια για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Αυτό μπορεί να είναι μια σημαντική εξέλιξη , αλλά δεν είναι και εύκολη, αν και η λογική επί χρόνια λέει ότι μόνο η επιλογή της σύστασης των δυο κρατών είναι η σωστή στην πέραν των 75 χρόνων Ισραηλινο-Παλαιστινιακή διένεξη.
