Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός ΑναλυτήςΗ Ουκρανία επιδιώκει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ (αν και υπάρχουν στη πορεία υπολογίσιμες δυσκολίες) και συνεπώς να επωφεληθεί από την ισχύουσα δέσμευσή της Συμμαχίας βάσει της Συνθήκης της Ουάσινγκτον του 1949 ( του Άρθρου V) ότι μια επίθεση σε ένα κράτος-μέλος της εκλαμβάνεται ως επίθεση εναντίον όλων. Οι ανατολικοί σύμμαχοι του ΝΑΤΟ από τη Σκανδιναβική μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα τυγχάνουν επιπρόσθετης προστασίας φιλοξενώντας δυνάμεις μιας σημαντικής διακλαδικής διασυμμαχικής στρατιωτικής παρουσίας. Η Ουκρανία, επίσης, μπορεί να χρειαστεί μια τέτοια παρουσία για να ενισχύσει τυχόν εγγυήσεις ασφαλείας που μπορεί να λάβει από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ ή από τη συμμαχία μετά την ένταξή της. Δεν είναι όλες οι “εγγυήσεις” ίσες.
Τον περασμένο Αύγουστο, οι ΗΠΑ άρχισαν συνομιλίες με την Ουκρανία για “διμερείς δεσμεύσεις ασφαλείας”, όπως για να διασφαλίσουν ότι θα έχει μια υπολογίσιμη στρατιωτική δύναμη. Τον περασμένο μήνα οι ηγέτες της G7 μίλησαν για δεσμεύσεις αλλά δεν τις καθόρισαν. Αυτές οι επιλογές φαίνεται να υπολείπονται των εγγυήσεων του άρθρου V. Μετά την πρώτη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2014, το ΝΑΤΟ συνειδητοποίησε ότι οι εγγυήσεις του Άρθρου V για τα ανατολικά μέλη του ήταν ανεπαρκείς. Στη “μεγαλύτερη ενίσχυσή” της εδώ και μια γενιά, η Ατλαντική συμμαχία άρχισε να εναλλάσσει ομάδες μάχης μεγέθους ενισχυμένων πολυεθνικών ταγμάτων (έως 1.000 άτομα προσωπικό) στην Εσθονία(Τάπα) τη Λετονία(Αντάζι) τη Λιθουανία(Ρούκλα) και την Πολωνία(Ορσίτζ).
Μετά την ευρείας κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πριν από σχεδόν δύο χρόνια, το ΝΑΤΟ ανέβασε την εμπλοκή του . Πρόσθεσε ομάδες μάχης στη Βουλγαρία, στην Ουγγαρία, στη Ρουμανία και στη Σλοβακία. Η συμμαχία συμφώνησε επίσης,( όπως απαιτείται) να αναβαθμίσει τις ομάδες μάχης σε μέγεθος ταξιαρχίας (3.000 έως 5.000 άτομα προσωπικό). Η Γερμανία ήδη δίνει το ρυθμό, κινούμενη με “ασυνήθιστη ταχύτητα” για να σταθμεύσει μόνιμα μια τεθωρακισμένη ταξιαρχία στη Λιθουανία. Η Ρουμανία φιλοξενεί ένα σημαντικό εκπαιδευτικό κέντρο για τους Ουκρανούς πιλότους των F-16.
Όπως συμβαίνει με αυτά τα μέλη του ΝΑΤΟ, τυχόν υποσχέσεις ασφαλείας για την Ουκρανία μπορεί να είναι ανεπαρκείς, εκτός αν υποστηριχθούν από μια συμμαχική παρουσία. Μια ένοπλη ειρηνευτική δύναμη θα μπορούσε να μην έχει επαρκή δύναμη πυρός ή ισχυρούς κανόνες εμπλοκής. Μια ισχυρότερη δύναμη θα ήταν πιο αξιόπιστη. Αρκετές εκτιμήσεις μπορεί να είναι σημαντικές. Η άμυνα της Ουκρανίας εμποδίζεται από μια μεγάλη γραμμή μετώπου, 600 μίλια περίπου.(ειδικά στο Ντονμπάς) . Όμως η Ουκρανία έχει ένα πλεονέκτημα σε γεωγραφικό βάθος, καθιστώντας πολύτιμη την εμβέλεια της πολεμικής αεροπορίας.
Τα χερσαία σύνορα της Ουκρανίας με τέσσερις συμμάχους του ΝΑΤΟ (Πολωνία, Σλοβακία, Ουγγαρία και Ρουμανία) διευκολύνουν την επιμελητεία και την εκπαίδευση. Σε μια κρίση, οι συμμαχικές μονάδες θα μπορούσαν να εισέλθουν μέσω πολλαπλών διαδρομών,( όπως δείχνουν οι τρέχουσες γραμμές ανεφοδιασμού.) Η Ρωσία θα παρέμενε απρόθυμη να χτυπήσει στόχους στο έδαφος του ΝΑΤΟ. Η Ουκρανία βύθισε μερικά Ρωσικά πολεμικά πλοία και “κυνήγησε “άλλα προς τα ανατολικά στη Μαύρη Θάλασσα.(με τη Μόσχα να μεταφέρει τις πλείστες δραστηριότητες της από τη Σεβαστούπολη στην κατεχόμενη Κριμαία στο Νοβοροσιμπίρσκ ) Αυτή, και η πλήρης υποστήριξη από τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, επέτρεψαν στην Ουκρανία να διατηρήσει ενεργή τη μεταφορά των σιτηρών ως και άλλες μη στρατιωτικές ναυτιλιακές μεταφορές μέσω της Μαύρης Θάλασσας.
Ακόμη και αν συμφωνηθεί κατάπαυση του πυρός(πράγμα πολύ δύσκολο) η Ρωσία μπορεί να εξακολουθεί να παρενοχλεί την Ουκρανία. Η Μόσχα θα μπορούσε να συνεχίσει να εξαπολύει πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη προς την Ουκρανία. Ενάντια σε όλα τα στοιχεία, η Ρωσία φαίνεται να πιστεύει ότι τέτοια χτυπήματα θα αποθαρρύνουν τους Ουκρανούς. Οποιεσδήποτε συμμαχικές δυνάμεις στην Ουκρανία ενδέχεται να χρειαστεί να χρησιμοποιήσουν προστατευτικά μέτρα όπως διασπορά και κινητικότητα. Αν η Ουκρανία ελάμβανε εγγυήσεις ασφαλείας, ποιες επιλογές παρουσίας δύναμης θα τις ενίσχυαν; Αρχική επιλογή Η παρουσία θα μπορούσε να περιλαμβάνει εκ περιτροπής ή σε μόνιμη βάση συμμαχικών δυνάμεων ως και προ κατάθεση στρατιωτικών προμηθειών για συμμαχικές μονάδες που ενδέχεται να αναπτυχθούν στην Ουκρανία σε περίπτωση κρίσης. Ένα συμμαχικό τάγμα χερσαίας δύναμης στην Ουκρανία ως και πρόθεση για ένα άλλο, συν τη βάση μιας συμμαχικής μοίρας αεροπορίας μάχης σε ένα παρακείμενο κράτος του ΝΑΤΟ. Αυτό μπορεί να βοηθήσει την Ουκρανία να επιβραδύνει έναν εισβολέα.
Ενδιάμεση επιλογή .Μια συμμαχική ταξιαρχία χερσαίων δυνάμεων στην Ουκρανία ως και πρόθεση για μια άλλη, συν μία βάση συμμαχικής μοίρας αεροσκαφών στη δυτική Ουκρανία.(Λβιβ, Τσρνιβίτσι, Χμελνίτσκι, Ιβάνο Φράνκιφσκ κα) .Αυτό μπορεί να βοηθήσει την Ουκρανία να σταματήσει έναν εισβολέα σε μία ή περισσότερες τοπικές περιοχές. Ενισχυμένη επιλογή Δύο πολυεθνικές συμμαχικές ταξιαρχίες χερσαίων δυνάμεων στην Ουκρανία ως και πρόθεση για μια άλλη, συν βάσεις για δύο μοίρες πολεμικών αεροσκαφών .Οι πιο “βαριές” επιλογές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν σημαντικές αλλαγές στη στάση της συμμαχικής δύναμης. Ο στρατός των ΗΠΑ, για παράδειγμα, έχει μόνο δύο ταξιαρχίες μάχης στην Ευρώπη. Η παρουσία δυνάμεων από πολλούς συμμάχους θα ήταν ζωτικής σημασίας στην Ουκρανία.
Κάτω από όλα τα σενάρια, η εναλλαγή πολεμικών πλοίων του ΝΑΤΟ στη Μαύρη Θάλασσα θα ξαναρχίσει και θα συνεχιστεί. Θα μπορούσαν να συνοδεύσουν την Ουκρανική εμπορική ναυτιλία. Οι συμμαχικές περιπολίες μπορεί να είναι πιο συχνές στο δεύτερο και στο παραπάνω τρίτο σενάριο, σύμφωνα με τα όρια της Σύμβασης του Μοντρέ . Η ενίσχυση από συμμάχους μπορεί να είναι κρίσιμη. Μπορεί να δημιουργήσουν μια κοινή ομάδα εργασίας στο Κίεβο για να συδράμυν στον διασυμμαχικό στρατιωτικό σχεδιασμό.
Η Πολωνία(όταν θα τα έχει προσεχώς) ή οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να πετάξουν αεροσκάφη F-35 stealth στην πρώτη γραμμή. Η αντιπυραυλική άμυνα Aegis Ashore στη Ρουμανία και την Πολωνία, ή ίσως εγκατεστημένη στην Ουκρανία,(Παραδουνάβια περιοχή) θα μπορούσε να ενισχύσει την αεράμυνα. Οι σύμμαχοι μπορεί να προσφέρουν καλύτερη υποστήριξη ηλεκτρονικού πολέμου ως και ιδικών πληροφοριών. Θα μπορούσαν να πετάξουν μεγάλα μη-επανδρωμένα εναέρια οχήματα, όπως το οπλισμένο Reaper, πάνω από την Ουκρανία. Οι σύμμαχοι ενδέχεται να χαλαρώσουν τους ισχύοντες περιορισμούς τελικής χρήσης, επιτρέποντας στην Ουκρανία να χρησιμοποιήσει τα όπλα τους για να χτυπήσει στόχους πέρα από τα Ρωσικά σύνορα. Οι Σύμμαχοι θα μπορούσαν να βοηθήσουν την Ουκρανία με πιο προηγμένους πυραύλους κατά πλοίων ως και ναυτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Όταν τελειώσουν οι μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία, μπορεί να προκύψουν καλύτερες εκτιμήσεις των μελλοντικών αμυντικών αναγκών του Κιέβου.. Αλλά η στάση του ΝΑΤΟ στην ανατολική πλευρά του καθιστά ξεκάθαρο ένα πράγμα. Η παρουσία διακλαδικών συμμαχικών δυνάμεων στην Ουκρανία μπορεί να είναι απαραίτητη για την αποτροπή και την άμυνα έναντι περαιτέρω Ρωσικής επιθετικότητας.
Τι συμβαίνει με την σύσταση της αεροπορικής δυνάμεις της Ουκρανίας με δυτικά αεροσκάφη F-16
Έξι Ουκρανοί πιλότοι μαθαίνουν να πετούν F-16 στη Δανία(αυτή την εβδομάδα) και είναι , η τρίτη ομάδα που εκπαιδεύεται στο μαχητικό αεροσκάφος από τον Ιούλιο, όταν οι ΗΠΑ αποφάσισαν να επιτρέψουν στους Ευρωπαίους συμμάχους να διαθέσουν τα αεροπλάνα τους στην Ουκρανία. Οι πιλότοι μετέβησαν αρχικά στο Ηνωμένο Βασίλειο για να βελτιώσουν την Αγγλική τους γλώσσα ενώ έλαβαν επίσης βασική εκπαίδευση πτήσης στο αεροσκάφος Grob Tutor, ένα εκπαιδευτικό με έλικα. Η ώρα του πιλοτηρίου στο Grob έχει σκοπό να φέρει τους μελλοντικούς Ουκρανούς πιλότους πιο κοντά σε μια τυπική προσέγγιση του ΝΑΤΟ στις πτήσεις. Άλλοι δέκα Ουκρανοί πιλότοι έχουν ολοκληρώσει γλωσσική εκπαίδευση στο Ηνωμένο Βασίλειο και τώρα λαμβάνουν βασική εκπαίδευση πτήσης.
Επιπλέον, δεκάδες Ουκρανοί τεχνικοί αεροσκαφών παρακολουθούν αγγλική εκπαίδευση με επίκεντρο τη μηχανική.Αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός για απαγκίστρωση της Ουκρανίας από την πολύχρονη σοβιετική επιρροή. Άλλοι οκτώ πιλότοι και 65 άτομα προσωπικού συντήρησης εκπαιδεύονται στη Δανία από τα τέλη Αυγούστου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν να εκπαιδεύουν έναν άγνωστο αριθμό Ουκρανών πιλότων σε F-16 στα τέλη Οκτωβρίου στην αεροπορική βάση Μόρις στην Αριζόνα. Η Ουκρανία και η Ρουμανία συμφώνησαν επίσης τον περασμένο Οκτώβριο ότι το πρώτο κύμα πιλότων που εκπαιδεύονται σε νέα εκπαιδευτική βάση F-16 στη Ρουμανία θα περιλαμβάνει Ουκρανούς πιλότους.. Η εκπαιδευτική βάση άνοιξε τις πόρτες της στις αρχές Νοεμβρίου και θα ξεκινήσει την εκπαίδευση Ουκρανών πιλότων στις αρχές Φεβρουαρίου . Μια αξιολόγηση της πολεμικής αεροπορίας των ΗΠΑ του περασμένου Μάιου τονίζει ότι οι Ουκρανοί πιλότοι θα μπορούσαν να μάθουν να πετούν F-16 σε μόλις τέσσερις μήνες, αλλά ότι θα χρειαζόταν πρόσθετη γλωσσική εκπαίδευση για την “πλειοψηφία των αρχικών στελεχών”
.Η Ουκρανία πίεζε σχεδόν από την αρχή του πολέμου για τα F-16 για να προστατεύσουν τις Ουκρανικές πόλεις από εναέριες επιθέσεις. Οι ΗΠΑ, που ελέγχουν την εξαγωγή των μαχητικών αεροσκαφών, έδωσαν τελικά το πράσινο φως στους συμμάχους να μεταφέρουν F-16 στην Ουκρανία τον Ιούλιο.(Ολλανδία, Βέλγιο, Δανία, Νορβηγία) Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι είπαν ότι θα χρειαστούν αρκετές εβδομάδες για να προετοιμαστούν για εκπαίδευση, δήλωσε τον Ιούλιο ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ Τζέικ Σάλιβαν. Στις 22 Δεκεμβρίου, η Ολλανδία ανακοίνωσε ότι 18 F-16 μεταφέρονται στην Ρουμανία . Τα Ευρωπαϊκά κράτη έχουν υποσχεθεί 61 F-16 στην Ουκρανία, αλλά δεν θα είναι όλα έτοιμα σύντομα (εκτιμάται ότι συνολικά θα είναι διαθέσιμα σ δέκα μήνες) . Τα F-16 δεν θα αλλάξουν πλήρως ο παιχνίδι στο πεδίο της μάχης, αλλά θα βοηθήσουν στην καταστολή της Ρωσικής αεράμυνας και θα μειώσουν την ικανότητα της Ρωσίας να εκτοξεύει καταστροφικές βόμβες σε Ουκρανικές πόλεις
