Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η πιο θανατηφόρα ένοπλη σύγκρουση της Ευρώπης εδώ και σχεδόν 80 χρόνια έχει θέσει τις σχέσεις Ρωσίας-Βορείου Κορέας(ΒΚ) σε υπερένταση, με την ανάγκη της Ρωσίας για εξωτερική βοήθεια να τροφοδοτεί την ανάπτυξη και προώθηση διμερούς στρατιωτικής συνεργασίας. Ο Πούτιν και ο Κιμ Γιονγκ Ουν έχουν δημιουργήσει μια προσωπική σχέση μεταξύ τους, η οποία καθοδηγείται σε μεγάλο βαθμό από μια κοινή εχθρότητα της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ και από αυτό που και οι δύο αντιλαμβάνονται ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν απεγνωσμένα να διατηρήσουν την ηγεμονία στον Ευρωατλαντικό ως και στην Ανατολική Ασία./Ινδο -Ειρηνικό.
Δύο ερωτήματα προκύπτουν φυσικά. Πρώτο, πόσο βαθιά προωθείται η σχέση Ρωσίας-ΒΚ; Και δεύτερον, μπορεί τώρα να κατηγοριοποιηθεί ως συμμαχία στο ίδιο πνεύμα με αυτό που μοιράζονται επί δεκαετίες οι Ηνωμένες Πολιτείες με τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία; Οι απαντήσεις δεν αλληλο-αποκλείονται. Επειδή η Μόσχα και η Πιονγκγιάνγκ συνεργάζονται πιο απρόσκοπτα από ό,τι στο παρελθόν δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είτε αναμένει κανείς να δημιουργηθεί μια πλήρους κλίμακας συμμαχία ως αποτέλεσμα είτε ότι ενδιαφέρεται ακόμη και για μια τέτοια ρύθμιση. Αυτό που καυχιούνται οι δύο χώρες αυτή τη στιγμή είναι, αν μη τι άλλο, είναι ένας γάμος ευκαιρίας που τροφοδοτείται από το προσωπικό συμφέρον, και την επιθυμία να αντιμετωπιστεί η ενίσχυση του δικού τους συστήματος συμμαχίας υπολογίσιμα από την Ουάσιγκτον
Η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών της Νότιας Κορέας προχώρησε ένα βήμα παραπέρα στη δική της εκτίμηση, υποστηρίζοντας ότι 3.000 στρατιώτες της Βόρειας Κορέας είναι ήδη εκπαιδευμένοι εντός της Ρωσίας για πολεμικές επιχειρήσεις. Το πώς θα χρησιμοποιηθούν αυτά τα στρατεύματα είναι ακόμα ένα μυστήριο. Όπως πρότεινε ο υπουργός άμυνας των ΗΠΑ στρατηγός εα Λόιντ Όστν είναι πιθανό ο Πούτιν να αναπτύξει τους Βορειοκορεάτες ως στρατεύματα -σοκ στην πρώτη γραμμή, ιδιαίτερα στο Ντόνετσκ, όπου οι συνεχιζόμενες Ρωσικές επιθέσεις κοντά στις Ουκρανικές πόλεις Chasiv Yar και Pokvrosk έχουν προκαλέσει εκτεταμένες απώλειες στη Ρωσική πλευρά. Άλλοι εικάζουν ότι μονάδες της Βόρειας Κορέας ενδέχεται να σταθμεύουν στην επαρχία Κουρσκ της Ρωσίας, ένα τμήμα της οποίας ο Ουκρανικός στρατός συνεχίζει να κρατά έδαφος μετά από μια επιτυχή αιφνιδιαστική επίθεση του Αυγούστου, προκειμένου να απελευθερωθεί Ρωσικό προσωπικό από καθήκοντα στο μέτωπο του Ντονμπάς.
Ωστόσο, για την Ουάσιγκτον και τη Σεούλ, το πώς η Ρωσία επιλέγει να αναπτύξει ενισχύσεις από τη Βόρεια Κορέα είναι λιγότερο σημαντικό από το γεγονός ότι η Μόσχα και η Πιονγκγιάνγκ ετοιμάζονται τώρα να πολεμήσουν στην ίδια πλευρά. Ακόμη και προτού αποκαλυφθούν τα νέα για τις μετακινήσεις στρατευμάτων της Βόρειας Κορέας, ο αναπληρωτής υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ Κουρτ Κάμπελ τόνισε ότι η υλική υποστήριξη του καθεστώτος Κιμ στους Ρώσους “δημιουργούσε περαιτέρω αστάθεια στην Ευρώπη”. Η κυβέρνηση Μπάιντεν για περισσότερο από ένα χρόνο υποστηρίζει ότι ο δεσμός μεταξύ αυτών των δύο αυταρχικών δυνάμεων αποτελεί κίνδυνο όχι μόνο για την Ευρωπαϊκή σταθερότητα αλλά και για τη σταθερότητα της Ανατολικής Ασίας. Αυτό είναι σύμφωνο με το αναδυόμενο συμβατικό θέμα που διεισδύει στην Ουάσιγκτον, το Βερολίνο και το Τόκιο ότι η ασφάλεια στην Ευρώπη και την Ασία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη.
Η κυβέρνηση της Νότιας Κορέας είναι ακόμη πιο εμφατική σχετικά με τους κινδύνους των στρατιωτικών δεσμών Ρωσίας-ΒΚ, χαρακτηρίζοντάς τους τόσο απαράδεκτους όσο και παράνομους δεδομένων των πολλαπλών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) που απαγορεύουν μια τέτοια δραστηριότητα, ανεξάρτητα από τη συνθήκη που υπέγραψαν οι δύο χώρες τον περασμένο Ιούνιο.
Οι σχέσεις Ρωσίας-ΒΚ διευρύνονται και ανησυχούν πολλούς.
Τα στρατεύματα της Βόρειας Κορέας που θα πολεμούν στην Ουκρανία θα αποτελούν μια κατάσταση άνευ προηγουμένου. Ενώ η Πιονγκγιάνγκ έχει εμπλακεί σε συγκρούσεις τρίτων στο παρελθόν ( Βορειοκορεάτες πιλότοι βοήθησαν το Βόρειο Βιετνάμ κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960, για παράδειγμα )ποτέ πριν το καθεστώς Κιμ δεν διέταξε τόσο πολύ προσωπικό της Βόρειας Κορέας σε έναν πόλεμο που, αντικειμενικά μιλώντας, είναι τριτοβάθμιας σημασίας για την ασφάλεια της ίδιας της Βόρειας Κορέας.
Το αν η Ρωσία θα αποδειχτεί νικητής(;) στην Ουκρανία δεν έχει σημασία για τη μακροζωία του καθεστώτος Κιμ ή για τη διακυβέρνηση του ίδιου του Κιμ Γιονγκ Ουν. Ως εκ τούτου, πρέπει να τεθεί το ερώτημα: γνωρίζοντας αυτό, γιατί η Πιονγκγιάνγκ να εισβάλει στον εαυτό της σε έναν πόλεμο φθοράς πάνω από 4.200 μίλια μακριά;
Η πιο ξεκάθαρη εξήγηση είναι ότι ο Κιμ έχει επενδύσει πλήρως στην ενίσχυση της στρατηγικής του σχέσης με τη Ρωσία του Πούτιν και πιστεύει ότι το κόστος των απωλειών της Βόρειας Κορέας (ένα αναπόφευκτο αποτέλεσμα αν σταλούν τα στρατεύματα στο Ντόνετσκ) αξίζει τα οφέλη από τη διατήρηση της Μόσχας κοντά στην Πιονγκγιάνγκ. Αν και ορισμένοι θα το χαρακτηρίσουν ως υπερβολικά απλοϊκό, το επιχείρημα έχει κάποια αξία. Η Βόρεια Κορέα, άλλωστε, έχει ήδη εμπλακεί στην Ουκρανία, αν και με έμμεση ιδιότητα, τουλάχιστον από τον Σεπτέμβριο του 2022, όταν εμφανίστηκαν δημόσια οι πρώτες αναφορές για αποστολές πυρομαχικών από τη Βόρεια Κορέα στον Ρωσικό στρατό
. Σύμφωνα με ειδικές πληροφορίες του υπογράφοντα έναν παγκόσμιο μη κερδοσκοπικό οργανισμό ασφάλειας, περισσότεροι από 74.000 μετρικοί τόνοι βορειοκορεατικών πυρομαχικών μεταφέρθηκαν σε Ρωσικά λιμάνια στην Άπω Ανατολή μεταξύ Αυγούστου 2023 και Ιανουαρίου 2024. Τον Αύγουστο, νοτιοκορεάτες στρατιωτικοί αξιωματούχοι υπολόγισαν ότι η Πιονγκγιάνγκ παρέδωσε 13.000 εμπορευματοκιβώτια στη Ρωσία μέσω του λιμανιού στο Ρασόν, μια σημαντική αύξηση από την προηγούμενη εκτίμηση των 7.000 εμπορευματοκιβωτίων τον Μάρτιο.
Τα εργοστάσια πυρομαχικών της Βόρειας Κορέας φέρονται να εργάζονται όλο το εικοσιτετράωρο για να παράγουν τα βασικά πυρομαχικά και βλήματα πυροβολικού που χρειάζεται ο Ρωσικός στρατός για να διατηρήσει την επίθεσή του απέναντι στην δυνατή Ουκρανική αντίσταση. Η Μόσχα έχει επίσης κατά καιρούς χρησιμοποιήσει βορειοκορεατικούς βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς εναντίον Ουκρανικών στόχων, αν και η αποτελεσματικότητά τους είναι απογοητευτική.
Κρίσιμες συναντήσεις
Εκτός Ουκρανίας, η Βόρεια Κορέα και η Ρωσία έχουν εμβαθύνει τις διμερείς σχέσεις τους. Ανώτατοι Ρώσοι και Βορειοκορεάτες αξιωματούχοι συναντώνται τώρα σε αρκετά τακτική βάση. Τον Ιούλιο του 2023, μια Ρωσική στρατιωτική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον τότε Ρώσο υπουργό Άμυνας Σεργκέι Σόιγκου πέταξε στην πρωτεύουσα της Βόρειας Κορέας. Δύο μήνες αργότερα, ο Κιμ Γιονγκ Ουν έκανε το ταξίδι στην Άπω Ανατολή της Ρωσίας, την πρώτη του επίσκεψη στο εξωτερικό εδώ και περισσότερα από τέσσερα χρόνια, όπου περιόδευσε το κοσμοδρόμιο Vostochny με τον Πούτιν καθώς και ένα εργοστάσιο αεροσκαφών στο Komsomolsk-on-Amur. Το ταξίδι του Πούτιν τον Ιούνιο του 2024 στη Βόρεια Κορέα ήταν ακόμη πιο ουσιαστικό από την άποψη των παραδοτέων, με αποκορύφωμα την υπογραφή της συνολικής συμφωνίας στρατηγικής εταιρικής σχέσης που δεσμεύει και τις δύο πλευρές σε βαθύτερη συνεργασία στον στρατιωτικό τομέα και αμοιβαία βοήθεια για την ασφάλεια αν κάποια από τις δύο δεχόταν επίθεση από ξένη δύναμη.
Το καθεστώς Κιμ, φυσικά, δεν κάνει τίποτα από αυτά δωρεάν. Όπως κάθε ηγέτης που κάνει συμφωνία με άλλη χώρα, ο Κιμ αναμένει ότι η συμφωνία θα αποφέρει οφέλη στο καθεστώς του ( με άλλα λόγια, η Ρωσία πρέπει να αποζημιώσει την Πιονγκγιάνγκ εάν θέλει να διατηρήσει την παρούσα κατάσταση της σχέσης ή να τη βελτιώσει σε νέα ύψη) . Ευτυχώς για τους Βορειοκορεάτες, η Ρωσική κυβέρνηση ακολουθεί. Στο πολιτικό μέτωπο, οι υποχρεώσεις της Ρωσίας προς τη Βόρεια Κορέα εμφανίζονται πιο έντονα στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, όπου η Πιονγκγιάνγκ έχει συνηθίσει να εξοστρακίζεται από τις μεγάλες δυνάμεις για οποιονδήποτε αριθμό αμαρτιών, από την ανάπτυξη των πυρηνικών και πυραυλικών της προγραμμάτων μέχρι τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Λόγω σε μεγάλο βαθμό της διπλωματικής υποστήριξης της Ρωσίας, το ΣΑ/ΟΗΕ έχει παραλύσει σχετικά με τη Βόρεια Κορέα, με τις συνεδριάσεις για το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων της Πιονγκγιάνγκ να έχουν καταλήξει εδώ και καιρό σε μη παραγωγικές δακτυλοδεικτήσεις
Οι Ρώσοι (με την υποστήριξη της Κίνας) έχουν επανειλημμένα μπλοκάρει την ψήφιση νέων κυρώσεων στη Βόρεια Κορέα στο Συμβούλιο Ασφαλείας και συνεχίζουν να ζητούν χαλάρωση των κυρώσεων για ανθρωπιστικούς σκοπούς. Το περασμένο Μάρτιο η Μόσχα χρησιμοποίησε το δικαίωμα αρνησικυρίας της για να “σκοτώσει”την Ομάδα Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ που παρακολουθούσε την εφαρμογή (και την αποφυγή) των κυρώσεων κατά της Βόρειας Κορέας, μια ενέργεια που ήταν επίσης ιδιοτελής δεδομένων των παραβιάσεων των κυρώσεων της ίδιας της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένης της εισαγωγής Βορειοκορεατικών όπλων και την εξαγωγή διυλισµένου πετρελαίου πάνω από τα επιτρεπόµενα από το Συµβούλιο Ασφαλείας επίπεδα.
Με την ομάδα σε ρήξη, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία αναγκάστηκαν να κατασκευάσουν έναν εναλλακτικό πολυμερή μηχανισμό παρακολούθησης εκτός του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών, αυξάνοντας τη δυσκολία παρακολούθησης και επιβολής των κυρώσεων
. Μια εχθρική συμμαχία εν όψει;
Λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση της σχέσης Ρωσίας-ΒΚ σήμερα, εξέχοντες αναλυτές των ΗΠΑ χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο τη λέξη «συμμαχία» για να την κατηγοριοποιήσουν. Ωστόσο, άλλοι χαρακτήρισαν ευθαρσώς τη συμφωνία ως «πλήρη στρατιωτική συμμαχία εν μέσω Ψυχρού Πόλεμου», υποστηρίζοντας ότι οι υποχρεώσεις που ενσωματώνονται στη συνολική συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης θα είναι ανθεκτικές μακροπρόθεσμα. Η εκκρεμής ανάπτυξη χιλιάδων πεζών στρατιωτών της Βόρειας Κορέας στη Ρωσία θα ενισχύσει αυτά τα επιχειρήματα τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες.
Η Ρωσία και η Βόρεια Κορέα ενισχύουν τους δεσμούς τους όχι από μια κοινή συγγένεια μεταξύ τους, αλλά επειδή και οι δύο πλευρές βλέπουν τη σχέση ως προς τα αντίστοιχα προσωπικά τους συμφέροντα. Οι μοναδικές γεωπολιτικές συγκυρίες της εποχής βοηθούν επίσης. Ο Πούτιν βλέπει τον Κιμ ως χρήσιμο προς το παρόν, ενώ ο Κιμ πιθανότατα θεωρεί τον Πούτιν ως ένα μεγάλο τσιπ που θα παίξει στο χορό του με την Ουάσιγκτον, τη Σεούλ, το Τόκιο και το Πεκίνο.
Η άμεση συμμετοχή της Βόρειας Κορέας στην Ουκρανία δεν αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Ο μηχανισμός εξωτερικής πολιτικής της Ρωσίας και η αμυντική-βιομηχανική βάση της είναι τώρα, φαινομενικά, σε πλήρη υπηρεσία του πολέμου στην Ουκρανία. Κάθε άλλη προτεραιότητα της Ρωσικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής είναι υποταγμένη στον στόχο της νίκης του πολέμου ή τουλάχιστον του τερματισμού του με όρους που η Μόσχα θεωρεί αποδεκτούς. Η προθυμία της Ρωσίας να διατηρήσει μια τέτοια τιμωρία για χάρη της νίκης καταδεικνύει πόσο ζωτικής σημασίας είναι ο πόλεμος για τη ρωσική πολιτική ελίτ. Το κόστος ήταν σημαντικό. Οικονομικά και πολιτικά, ο πόλεμος έχει κάψει τις γέφυρες της Ρωσίας προς τη Δύση, η οποία μέχρι το 2022 ήταν ο μεγαλύτερος αγοραστής αργού πετρελαίου της Ρωσίας. Γεωπολιτικά, η Μόσχα εξαρτάται περισσότερο από ποτέ από την Κίνα – και παρά τις διακηρύξεις του Κινέζου προέδρου Xi Jinping για μια συνεργασία Ρωσίας-Κίνας χωρίς όρια, το Πεκίνο επιδιώκει να εκμεταλλευτεί την ανώτερη θέση του έναντι της Μόσχας για να ολοκληρώσει διμερή έργα – όπως το Power of Ο αγωγός Siberia 2 κα.
Παρά τις πρόσφατες εδαφικές προόδους στο Ντόνετσκ, οι στρατιωτικές απώλειες της Ρωσίας είναι αστρονομικές. Ενώ η ακρίβεια των προβλέψεων για την εποχή του πολέμου θα πρέπει πάντα να αμφισβητείται, αξιωματούχοι των ΗΠΑ έδωσαν έναν προσωρινό απολογισμό περισσότερων από 600.000 Ρώσων νεκρών και τραυματιών από την έναρξη της σύγκρουσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Σεπτέμβριος ήταν ο πιο αιματηρός μήνας του πολέμου για τους Ρώσους, με τη Μόσχα να χάνει περίπου 1.200 άτομα την ημέρα. Αυτά τα θύματα έρχονται σε μια στιγμή που ο Πούτιν, επιφυλακτικός για την πρόκληση αναταραχών σε μέρη όπως η Μόσχα και η Αγία Πετρούπολη, κάνει ό,τι είναι εκτός από μια πλήρη εθνική κινητοποίηση για να αναπληρώσει τις τάξεις του Ρωσικού στρατού.
Ενώ 12.000 Βορειοκορεάτες στρατιώτες δεν θα κάνουν πολλά για να ανακουφίσουν τα ζητήματα του εργατικού δυναμικού της Ρωσίας, η ανάπτυξή τους θα έδινε ωστόσο στο Κρεμλίνο κάποιο επιπλέον χρόνο για να επανεκτιμήσει τις επιλογές του. Ο Πούτιν χρειάζεται όσα περισσότερα σώματα μπορεί, ανεξάρτητα από το από πού προέρχονται ή ακόμα και πόσο αποτελεσματικά μπορεί να είναι στο πεδίο της μάχης. Επιφανειακά, η Πιονγκγιάνγκ μοιάζει να έχει το κοντό άκρο του ραβδιού. Η Βόρεια Κορέα, άλλωστε, κάνει τις περισσότερες θυσίες. Εάν οι αναφορές είναι σωστές, το καθεστώς Κιμ λαμβάνει μια σκόπιμη απόφαση να θυσιάσει ενδεχομένως χιλιάδες δικούς του πολίτες σε έναν πόλεμο του οποίου η έκβαση δεν θα επηρεάσει την κατάσταση ασφαλείας της Βόρειας Κορέας.
Πρώτο, Τυχόν βορειοκορεατικά στρατεύματα που αποστέλλονται για να πολεμήσουν στην Ουκρανία θα αποκτήσουν το είδος της εμπειρίας στο πεδίο μάχης που λείπει επί του παρόντος από τον Λαϊκό Στρατό της Κορέας (KPA). Αυτό δεν πρέπει να υποτιμάται. η τελευταία φορά που η KPA πολέμησε μια μεγάλης κλίμακας συμβατική σύγκρουση ήταν ο πόλεμος της Κορέας το 1950-1953. Το καθεστώς Κιμ έχει αφιερώσει σημαντικό μέρος του ετήσιου ΑΕΠ του στα στρατιωτικά του προγράμματα και στα προγράμματα όπλων μαζικής καταστροφής τις επτά δεκαετίες από τότε, αλλά παραμένει πολύ υποχρηματοδοτούμενο και ανεπαρκώς εξοπλισμένο στις βασικές αμυντικές πλατφόρμες ( μαχητικά και βομβαρδιστικά αεροσκάφη, αεροσκάφη αμυντικά συστήματα και υλικοτεχνική υποδομή για να αναφέρουμε μερικά, απαραίτητα για την πραγματοποίηση μιας επιτυχημένης στρατιωτικής εκστρατείας).
Πράγματι, ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους το καθεστώς Κιμ ξοδεύει τόσο αφειδώς στα πυρηνικά και πυραυλικά του προγράμματα είναι επειδή η συμβατική ικανότητα της KPA είναι ποιοτικά κατώτερη από τους αντιπάλους της. Η βοήθεια των Ρώσων στην Ουκρανία μπορεί να παράσχει στην KPA τη θεσμική γνώση σχετικά με τα συστήματα, τις τακτικές και τις διαδικασίες που χρειάζονται για τον σύγχρονο πόλεμο. Δεύτερον και εξίσου σημαντικό, το καθεστώς Κιμ θέλει τη Ρωσία στη γωνία του. Η υποστήριξη της Μόσχας είναι ένα γεωπολιτικό πραξικόπημα για την Πιονγκγιάνγκ, παρέχοντας στη Βόρεια Κορέα περισσότερη ευελιξία και ελευθερία ελιγμών σε σχέση με τις συναλλαγές της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
Με άνεση που μπορεί να βασιστεί στην υποστήριξη της Μόσχας, η Βόρεια Κορέα ανησυχεί ακόμη λιγότερο για πρόσθετες οικονομικές κυρώσεις σήμερα από ό,τι συνήθως. Πιο συγκεκριμένα, η Πιονγκγιάνγκ πιθανότατα λαμβάνει τεχνολογία που από καιρό επιθυμούσε να αναπτύξει το στρατιωτικό δορυφορικό της πρόγραμμα, ένα βασικό συστατικό των σχεδίων εκσυγχρονισμού της άμυνας του Κιμ. Και καθώς οι σχέσεις με τη Ρωσία ενισχύονται, ο Κιμ μειώνει την ευπάθεια που συνεπάγεται η εξάρτηση από την Κίνα, μια χώρα της οποίας η σχέση με τη Βόρεια Κορέα περνά από περιόδους ρομαντισμού και παγετού.
Συμπεράσμα.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι σχέσεις Ρωσίας-ΒΚ είναι στο υψηλότερο σημείο τους εδώ και χρόνια, αν όχι δεκαετίες. Οι αποστολές βορειοκορεατικών στρατευμάτων στη Ρωσία, οι αποστολές όπλων της Βόρειας Κορέας στον ρΡωσικό στρατό, η υποστήριξη της Μόσχας στη θέση της Πιονγκγιάνγκ σε διεθνή φόρουμ και οι τακτικές συναντήσεις μεταξύ Ρώσων και Βορειοκορεατών αξιωματούχων αποτελούν απόδειξη αυτής της κατάστασης. Ωστόσο, οι διεθνείς σχέσεις είναι ένα άστατο θηρίο και η ιστορία έχει αποδείξει ότι οι χώρες που ευθυγραμμίζονται σήμερα μπορεί να βρεθούν αδέσμευτες αύριο. Όσο ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, ο Βλαντιμίρ Πούτιν και ο Κιμ Γιονγκ Ουν είναι απίθανο να έχουν αυτό το πρόβλημα. Αλλά όταν τελειώσει ο πόλεμος ,τα κοινά σημεία που δεσμεύουν τώρα τη Μόσχα και την Πιονγκγιάνγκ θα μπορούσαν να δώσουν τη θέση τους σε αποκλίσεις.
