Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η Ρωσία επιδιώκει να πάρει πίσω το αντιαεροπορικό-αντιπυραυλικό σύστημα S-400 που πούλησε στη Τουρκία το 2019 για να καλύψει πολλά και τρέχοντα κενά στην αεράμυνα της.Η Μόσχα έχει προσεγγίσει την Άγκυρα με πρόταση για την αγορά πίσω των συστημάτων πυραύλων αεράμυνας S-400 Πρόκειται για δύο πυροβολαρχίες που αγόρασε η Άγκυρα για 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια βάσει της συμφωνίας του 2017, γεγονός που προκάλεσε έκτοτε διπλωματική αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ.Μέχρι σήμερα η Τουρκία δεν έχει ενεργό το σύστημα,ενώ έκανε προ χρόνων μια δοκιμή του σε πεδίο βολής σε περιοχή των ακτών της Σαμψούντας στη Μαύρη Θάλασσα.
Ο λόγος για αυτό είναι η έλλειψη συστημάτων στο απόθεμα της Ρωσίας ως και η αυξανόμενη ζήτηση από τρίτες χώρες για τέτοια συστήματα αεράμυνας του Σοβιετικού/Ρωσικού οπλοστασίου.Τα συστήματα S-400 δεν έχουν ενσωματωθεί στις δομές αεράμυνας του ΝΑΤΟ και οι πύραυλοί τους έχουν ήδη φτάσει στο μισό της διάρκειας ζωής τους. Επιπλέον, απαιτούν πανάκριβη συντήρηση, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετο κόστος για την Τουρκία η οποία είναι κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ. Η Άγκυρα αναπτύσσει ενεργά το δικό της σύστημα αεράμυνας «Çelik Kubbe» (Ατσάλινος Θόλος),
Ταυτόχρονα, η Τουρκία επιδιώκει να αρθούν οι κυρώσεις των ΗΠΑ που επιβλήθηκαν βάσει του νόμου CAATSA, οι οποίες προέκυψαν από την αγορά των S-400. Ως αποτέλεσμα, η χώρα αποκλείστηκε από το πρόγραμμα μαχητικών F-35. Η Ρωσία, από την πλευρά της, ενδιαφέρεται για την ταχεία αναπλήρωση του αποθέματος S-400, καθώς η ζήτηση για αυτά τα συστήματα αυξάνεται εν μέσω και πολλών απωλειών στο μέτωπο με την Ουκρανία. Η Μόσχα δεν διαθέτει έτοιμα συστήματα σε εφεδρεία, εκτός από αυτά που ήδη χρησιμοποιούνται. Η Άγκυρα δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει επίσημα την ετοιμότητά της για συμφωνία, αλλά πηγές επισημαίνουν μια κατ αρχήν «θετική στάση» απέναντι στην πρόταση της Μόσχας με τον πρέσβη των ΗΠΑ στη Τουρκία να την ωθεί προς την κατεύθυνση συμφωνίας.
Οι απώλειες στα πεδία των μαχών και οι επιθέσεις από ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν προκαλέσει στη Μόσχα εντονότατο προβληματισμό .Τον περασμένο μήνα , ως και στις αρχές του Σεπτεμβρίυυ ,οι ειδικές δυνάμεις της ουκρανικής αμυντικής υπηρεσίας πληροφοριών, «Phantoms», κατέστρεψαν ενεργά ρωσικά συστήματα αεράμυνας στην Κριμαία. Σε μία από τις τελευταίες επιθέσεις στο ρωσικό δίκτυο αεράμυνας, εξαλείφθηκαν το συγκρότημα ραντάρ «Utyos-T», το ραδιοτηλεσκόπιο RT-70 και το ραντάρ 96L6-AP από το σύστημα S-400.
Η Ρωσία έχει χρησιμοποιήσει πυραύλους S-400 όχι μόνο για αεράμυνα αλλά και για να χτυπήσει το Κίεβο, κα ιδιαίτερα τον πύραυλο τύπου 48N6 σε λειτουργία επιφανείας -επιφάνειας. Διαθέτουν ισχυρές κεφαλές και προκάλεσαν σημαντικές ζημιές σε πολιτικές υποδομές. Λόγω της έλλειψης S-400, η Ρωσία αναβάλλει την παράδοση παρόμοιων συστημάτων στην Ινδία ως το 2026-2027..
Μια άλλη επιλογή σύμφωνα με πληροφορίες μας -είναι το Πακιστάν ή η Ινδία που θέλουν τους αχρησιμοποίητους ρωσικούς πυραύλους S-400 της Τουρκίας Ένας πρώην Τούρκος υπουργός έκανε μια πρωτότυπη πρόταση για το πώς η Τουρκία θα μπορούσε να απαλλαγεί από τα αχρησιμοποίητα, στρατηγικά ρωσικής κατασκευής πυραυλικά συστήματα αεροπορικής άμυνας S-400 χωρίς να προκαλέσει ανταγωνισμό στη Μόσχα. Η Άγκυρα θα μπορούσε να τα προσφέρει προς πώληση σε άλλες χώρες με φιλικές σχέσεις με τη Ρωσία, δηλαδή την Ινδία αλλά με κάποιες δυσκολίες και στο Πακιστάν.
Ο Τούρκος επιχειρηματίας και πολιτικός Τσεβίτ Τσαγκλάρ, ο οποίος ήταν υπουργός επικρατείας στις αρχές της δεκαετίας του 1990, έκανε την πρόταση σε μια συνέντευξη στις 5 Αυγούστου στην εφημερίδα T24 της Τουρκίας. «Αν ήμουν εγώ, θα πουλούσα τους S-400», δήλωσε κατηγορηματικά ο σημειώνοντας ότι υπάρχουν πιθανοί πελάτες έτοιμοι. Όταν ρωτήθηκε αν το Αζερμπαϊτζάν, ο στενός σύμμαχος της Τουρκίας, το οποίο παρέλαβε προηγμένα S-300PMU-2 από τη Ρωσία το 2011, θα ήταν ένας τέτοιος πελάτης, ο Τσαγκλάρ απάντησε: «Όχι, το Πακιστάν θα τα αγοράσει, η Ινδία θα τα αγοράσει». Πρόσθεσε ότι η πώληση των S-400 θα διευκόλυνε την Τουρκία να αποκτήσει άμεσα σύγχρονα F-16-Βlock 70 και να ανακτήσει την ένταξή της στο πρόγραμμα Joint Strike Fighter F-35, από το οποίο τέθηκε εκτός το 2019 από την Ουάσινγκτον.
