ΓΡΑΦΕΙ Ο ΔΡ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ.Ε.ΔΡΟΥΓΟΣ
ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΡΟΣ Α
Στο τρίτο ζητούμενο, αν δηλαδή οι δηλώσεις του πράγματι συμβάλουν στην ανύψωση του ηθικού των στελεχών, η απάντηση είναι ελάχιστα έως καθόλου. Δεν μπορεί όμως ο Υπουργός Άμυνας να λέει, και μάλιστα δημόσια, αυτά που θα πρέπει να πει ένας Λοχαγός ή ένας Διοικητής Μονάδας. Εκείνοι έχουν στενή σχέση με το προσωπικό, είναι μαζί καθημερινά, μιλάνε διαφορετικά μεταξύ τους. Τόσο τις αλήθειες όσο και τις υπερβολές τα λένε με το δικό τους τρόπο, στη δική τους γλώσσα, με σκοπό να μην καταβάλλονται από τις διάφορες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και να καλλιεργήσουν αυτό που ονομάζεται «πνεύμα μονάδας». Άλλα πράγματα περιμένει να ακούσει κανείς από τον Υπουργό. Αλλιώς επηρεάζει το ηθικό ο Λοχαγός και αλλιώς ο Υπουργός. Η ισοπέδωση δεν είναι καθόλου καλή πρακτική. Για να το απλουστεύσω λίγο, άλλα περιμένει να ακούσει κανείς από τον πρόεδρο μιας ποδοσφαιρικής ομάδας, άλλα από τον προπονητή της, άλλα από τους παίχτες και άλλα από τους φιλάθλους.
Κι εδώ ανακύπτει το ερώτημα τι ακριβώς είναι ηθικό και ποιοι είναι οι παράγοντες που το επηρεάζουν. Αυτό βέβαια είναι ολόκληρο θέμα και δεν μπορεί να αναλυθεί στο πλαίσιο ενός Πασχαλιάτικου άρθρου. Επιγραμματικά όμως, μπορούν να αναφερθούν κάποιοι παράγοντες που ο καθένας έχει τη δική του βαρύτητα, όπως:
• Εξοπλισμοί. Όταν τα στελέχη νιώθουν ότι έχουν σύγχρονο εξοπλισμό και μέσα, τουλάχιστον ίδιου επιπέδου με τον αντίπαλο, σίγουρα μπορούν να έχουν υψηλότερο ηθικό διότι αισθάνονται ότι δεν θα πρέπει να αντιμετωπίσουν κάποιον αντίπαλο που θα υπερτερεί όχι μόνο αριθμητικά (αυτό είναι δεδομένο) αλλά και αριθμητικά. Οι εξοπλισμοί έχουν ΥΨΗΛΟ οικονομικό κόστος.
• Συντήρηση. Όταν τα στελέχη ξέρουν ότι τα οπλικά συστήματα και τα μέσα είναι σωστά συντηρημένα και λειτουργικά, και ότι θα λειτουργήσουν όλα και όπως πρέπει στη ΜΙΑ φορά που θα χρειαστεί πραγματικά, τότε έχουν υψηλό ηθικό διότι ξέρουν ότι μπορούν να βασίζονται σε αυτά χρησιμοποιώντας το 100% των δυνατοτήτων τους. Τι να το κάνεις αν έχεις πληθώρα σύγχρονων συστημάτων και μέσων αλλά δεν μπορείς να τα χρησιμοποιήσεις επειδή έχουν βλάβες που τόσο καιρό δεν μπόρεσαν να επισκευασθούν; Η αποτελεσματική συντήρηση έχει ΥΨΗΛΟ οικονομικό κόστος.
• Εκπαίδευση. Όταν τα στελέχη αισθάνονται ότι είναι εκπαιδευμένα σίγουρα έχουν υψηλό ηθικό διότι δεν έχουν να φοβηθούν τίποτα. Και είναι εκπαιδευμένα όταν γνωρίζουν άριστα τη χρήση των οπλικών συστημάτων και των μέσων που έχουν στη διάθεσή τους, όταν έχουν κάνει ασκήσεις και βολές με πραγματικά πυρά, όταν γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν σε κάθε περίπτωση και σε κάθε επιμέρους σχέδιο, σε ποιους χώρους θα μεταβούν και από ποια δρομολόγια, όταν γνωρίζουν πώς να προστατευθούν, πώς να ελιχθούν και πώς να καταστρέψουν τον αντίπαλο, όταν ξέρουν πώς να μάχονται τόσο ατομικά όσο και ομαδικά, και όταν έχουν καλή φυσική κατάσταση. Η σωστή εκπαίδευση έχει ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ οικονομικό κόστος.
• Ηγεσία. Όταν τα στελέχη αντιλαμβάνονται ότι η ηγεσία τους γνωρίζει πραγματικά την κατάσταση και τι πρέπει να κάνει για να την αντιμετωπίσει αποτελεσματικά, τότε έχουν υψηλό ηθικό διότι αισθάνονται εμπιστοσύνη σε αυτούς που θα τους οδηγήσουν στην εκτέλεση της αποστολής τους. Για να ισχύει όμως αυτό, θα πρέπει η ηγεσία να ενδιαφέρεται για την αποστολή της και όχι για πάρεργα με σκοπό την προβολή της, να ενδιαφέρεται για την προετοιμασία των Ενόπλων Δυνάμεων για πόλεμο, με εκπαίδευση, ασκήσεις κλπ, να ενδιαφέρεται για την κατάρτιση των αξιωματικών σε σύγχρονες μορφές πολέμου, στρατηγικής, επιχειρήσεων και τακτικής, για τις ανάγκες του προσωπικού και των οικογενειών τους, για τις ανάγκες των μέσων και των εγκαταστάσεων. Να ενδιαφέρεται όμως με πράξεις και όχι μόνο με λόγια. Να ενδιαφέρεται καθημερινά και όχι μόνο όταν υπάρχουν προβλήματα. Η ηγεσία πρέπει να συνειδητοποιεί ότι ηγείται ανθρώπων, να τους σέβεται, να τους ακούει, να αντιλαμβάνεται τα προβλήματα, να λύνει προβλήματα, να αναγνωρίζει τα λάθη της. Όχι να εξαντλείται σε παχιά λόγια και άδειες στο προσωπικό για να αντισταθμίσει όλες τις δυσκολίες και για να κρύψει τα προβλήματα κάτω από το χαλί. Η σωστή ηγεσία έχει ΜΙΚΡΟ οικονομικό αλλά μεγάλο ηθικό κόστος.
• Πίστη στο δίκαιο του αγώνα. Όταν τα στελέχη έχουν πίστη στο δίκαιο του αγώνα τους, όταν έιναι έτοιμα να πολεμήσουν για την ιστορία της χώρας τους, για αξίες και αρχές, όταν γνωρίζουν ότι πρόκειται να αμυνθούν για τις οικογένειές τους, για τα σπίτια και τις περιουσίες των ίδιων και των συγγενών τους, για τους τάφους των προγόνων τους, όταν αισθάνονται την υποχρέωση να υπερασπίσουν τα πάτρια εδάφη, τα άγια και τα όσια του Ελληνισμού, τότε το ηθικό τους ανυψώνεται ακόμα περισσότερο. Αυτό είναι καθαρά θέμα ψυχολογίας και όχι αντικειμενικών καταστάσεων και δεν είναι εύκολο να μετρηθεί. Η πίστη στο δίκαιο του αγώνα ΔΕΝ έχει οικονομικό κόστος.
• Ενθουσιασμός. Σε πολλές περιπτώσεις είναι δυνατόν δηλώσεις προσώπων που έχουν εξουσία και κύρος να επηρεάσουν θετικά (ή ακόμα και αρνητικά) το ηθικό των στελεχών. Αυτόν το ρόλο τον αναλαμβάνουν οι διοικητές των διαφόρων κλιμακίων για το προσωπικό τους, αλλά και σε μεγαλύτερο βαθμό πολιτικοί, θρησκευτικοί ηγέτες, πρόσωπα με μεγάλη διεισδυτικότητα όπως σοβαροί δημοσιογράφοι, αναλυτές, εκπαιδευτικοί κλπ. Και σε αυτή την περίπτωση δεν βασιζόμαστε σε αντικειμενικά κριτήρια, το αποτέλεσμα είναι ψυχολογικό, διαφορετικό για τον καθένα, και δεν είναι δυνατόν να μετρηθεί. Ο ενθουσιασμός ΔΕΝ έχει οικονομικό κόστος.
• Επιπλέον παράγοντες. Τέλος υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν το ηθικό των στελεχών, όπως η θέση και ο ρόλος τους μέσα στο στράτευμα, οι συνθήκες εργασίας τους, η ικανοποίηση των στελεχών από τον τρόπο που ζουν και εργάζονται, τα κίνητρα που έχουν για να αποδώσουν περισσότερο, η αίσθηση περί δικαιοσύνης του συστήματος, οι προοπτικές των στελεχών, το καθεστώς επιβολής ποινών και χορήγησης ηθικών αμοιβών, η ηλικία των στελεχών, η οικογενειακή τους ζωή, η προσωπική τους ζωή, και άλλα. Κρίνω σκόπιμο αυτούς τους επιπλέον παράγοντες να μην τους αναλύσω περαιτέρω σε αυτό το άρθρο αλλά να περιοριστώ στην απλή αναφορά τους. Από αυτούς τους παράγοντες, άλλοι έχουν οικονομικό κόστος και άλλοι όχι.
Μετά από αυτή την ανάλυση, θεωρώ ότι οι δηλώσεις του Υπουργού Άμυνας, ΑΝ είχαν σκοπό να καλλιεργήσουν και να βελτιώσουν το ηθικό των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, κινήθηκαν προς λάθος κατεύθυνση. Και μάλιστα, από τους παράγοντες επιρροής στο ηθικό, ο Καμμένος επέλεξε αυτούς που ΔΕΝ έχουν οικονομικό κόστος. Κυριολεκτικά τζάμπα μάγκας και λαϊκιστής. Αν ο Υπουργός επιθυμεί να επηρεάσει το ηθικό με τρόπο που να αρμόζει στη θέση του, τότε θα έπρεπε να το κάνει ΚΑΙ με κάποιους από τους παράγοντες που έχουν οικονομικό κόστος, είναι αντικειμενικοί, και τα αποτελέσματά τους όμως είναι απτά και μετρήσιμα. Διότι από μεγάλα και παχιά λόγια χορτάσαμε
