Ο ένας ήρεμος, ευγενικός, φαίνεται να γνωρίζει τα πράγματα, με ύφος συμπονετικό και εμφάνιση λιτή. Ό άλλος τυπικός, με αυστηρό ύφος, αγέλαστος και απόλυτος. Ο πρώτος μιλάει ήρεμα, χαμηλόφωνα, προσπαθεί να σε «χτυπήσει» στο φιλότιμο και να κερδίσει την εμπιστοσύνη σου. Ο άλλος με κοφτές φράσεις σε απειλεί και σε τρομάζει, μοιάζει αμείλικτος. Μάλλον δεν γλυτώνεις με τίποτα.
Ο καλός και ο κακός μπάτσος. Είναι μια ψυχολογική τακτική ανάκρισης που βασίζεται σε κοινή ανάκριση ενός ατόμου από δυο ανακριτές, ο ένας από τους οποίους παίζει το ρόλο του καλού και ο άλλος το ρόλο του κακού. Η μέθοδος αυτή προσπαθεί να δημιουργήσει στον κρατούμενο την εντύπωση ότι οι δύο ανακριτές δρουν ανεξάρτητα, στην πραγματικότητα όμως οι αντίθετες συμπεριφορές τους είναι προμελετημένες και έχουν στόχο να αποσπάσουν την ομολογία του, να τον οδηγήσουν στην επιθυμητή γι’ αυτούς απόφαση.
Η τακτική έχει ως εξής: Αρχικά ο “κακός μπάτσος” απειλεί ψυχολογικά ή και σωματικά τον κρατούμενο προς ανάκριση, κάτι που μπορεί να είναι πολύ εκφοβιστικό για κάποιον άπειρο. Στη συνέχεια εμφανίζεται ο “καλός μπάτσος” ο οποίος υπερασπίζεται τον κρατούμενο, “βάζει τον κακό στη θέση του” και τον διώχνει. Ο καλός μπάτσος φέρεται φιλικά προς το υποκείμενο, με σκοπό αυτός να του δώσει από φόβο προς τον κακό ή ευγνωμοσύνη τις επιθυμητές πληροφορίες.
Ο ένας κάνει ισχυρή έκκληση για περιορισμό επαφών και παραμονή σε καραντίνα, όσων επιστρέφουν από το εξωτερικό. Ο άλλος απειλεί και προειδοποιεί με επιτόπιους ελέγχους, τηλεφωνικό εντοπισμό και πρόστιμα έως και ποινές.
Ειδικότερα, είναι ένα υποσύνολο ενός συνόλου «συναισθηματικών στρατηγικών αντίθεσης» με σκοπό τη κοινωνική επιρροή, όπου δύο πράκτορες υιοθετούν αντιπαραβαλλόμενες μεθόδους ανάκρισης για να αυξήσουν το άγχος ενός στόχου και ως εκ τούτου να προωθήσουν τη συνεργασία.
Ό καλός επισημαίνει την αποφυγή μετακινήσεων, ως σοβαρό κίνδυνο μετάδοσης του ιού σε ευπαθείς ομάδες στη επαρχία, όπου το σύστημα υγείας δεν μπορεί να την αντιμετωπίσει. Ο κακός, εκνευρισμένος από τη παράλογη συμπεριφορά των πολιτών, επισημαίνει ότι γνωρίζει τους αριθμούς κυκλοφορίας όσων πέρασαν τα διόδια.
‘Ο καλός προσπαθεί να ενεργοποιήσει το φιλότιμο και την ατομική ευθύνη, προς όφελος του κοινωνικού συνόλου. Ο κακός προειδοποιεί ότι εξαιτίας των απείθαρχων, θα επιβληθούν κι’ άλλα περιοριστικά μέτρα και η επιβολή τους θα ελέγχεται αυστηρά.
Για να χαρακτηριστεί ως τεχνική «καλός αστυνομικός / κακός αστυνομικός», μια απόπειρα επιρροής πρέπει να συμμορφώνεται με τα ακόλουθα τέσσερα κριτήρια:
1. Διαφοροποίηση των ρόλων. Οι ρόλοι των δύο αστυνομικών πρέπει να διαφοροποιούνται σαφώς στο μυαλό του στόχου. Το σημείο της στρατηγικής είναι να εγκλωβίσει το στόχο μεταξύ των προσεγγίσεων της αντίληψης, δημιουργώντας άγχος και αβεβαιότητα.
2. Συντονισμός ρόλων. Για να χαρακτηριστεί ως στρατηγική, οι ρόλοι πρέπει να υιοθετηθούν με συνειδητό και συντονισμένο τρόπο την επιδίωξη ενός κοινού στόχου. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι ο στόχος (κοινό)πρέπει να παρακινηθεί να συμμορφωθεί για να γλυτώσει από την αγχωτική κατάσταση
3. Περιορισμοί στις επιλογές του στόχου. Ο στόχος δεν πρέπει να είναι ελεύθερος να απομακρύνεται από το περιβάλλον ώστε να εξουδετερώνει την κατάσταση του στρες με άλλα μέσα. Μόνη διέξοδος η συμμόρφωση.
4. Αξιοπιστία των απειλών και υποσχέσεων. Οι απειλές και οι προοπτικές των ανακριτών πρέπει να είναι πειστικές. Ο καλός αστυνομικός πρέπει να είναι σε θέση να πείσει ότι ο κακός αστυνομικός δεν θα συνεχίσει να απειλεί τον στόχο μετά τη συμμόρφωση.
Αυτά και άλλα γίνονται από το δίδυμο Τσιόδρα – Χαρδαλιά, με τη διαφορά ότι ο καλός εμφανίζεται πρώτος, ίσως για να έχει περάσει στο υποσυνείδητο του κοινού η αισιόδοξη πλευρά και να επιτευχθεί ευκολότερα το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Καλό κουράγιο !!!
Απόστολος Τσιμογιάννης
Ο Απόστολος Τσιμογιάννης είναι ανώτατος αξκός (ε.α), με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics.
