Οι Ελληνικές στρατιωτικό-διπλωματικές κινήσεις και οι ευρύτερες προεκτάσεις τους
EΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ/10 ΙΑΝ 2021
Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στον ευρύτερο γεωπολιτικό χώρο μας παρατηρούνται πολύ σημαντικές ως και καθοριστικής σημασίας εξελίξεις και αλλαγές που αναμφισβήτητα απαιτούν συνεχή παρακολούθηση ,λήψη μέτρων εξισορρόπησης των Τουρκικών και άλλων κινήσεων ,ενδυνάμωση του τομέα των στρατιωτικών πληροφοριών ,εκπόνηση στρατηγικής εμβέλειας μελετών για πιθανές ασύμμετρες και υβριδικές απειλές ,καθώς και ανάληψή πρωτοβουλιών προς όλα τα αζιμούθια για την ενεργοποίηση μηχανισμών , προς αποτροπή και αντιμετώπιση των ενδεχόμενων απειλητικών κινήσεων από τον Δούναβη μέχρι τις Βορειοαφρικανικές ακτές , και από την Αζοφική μέχρι την Μεσοποταμία, τον κόλπο των πετρελαίων και ως το Κέρας της Αφρικής.
Αναφερόμενος κυρίως στα τελευταία δύο χρόνια σε πολύ σημαντικές εξελίξεις με προεκτάσεις και επιπτώσεις στην άμυνα και ασφάλεια της χώρας μας θα περιλάμβανα την περαιτέρω Ρωσο-Ουκρανική ένταση σε Κριμαία-Μαύρη Θάλασσα, την ισχυροποίηση των Τουρκό-Ουκρανικών στρατιωτικών δεσμών , τις πολιτικές εξελίξεις στην Μολδαβία, την ενδυνάμωση των στρατιωτικών επαφών των ΗΠΑ με Ρουμανία-Γεψργία-Βουλγαρία και Ουκρανία, την αλλαγή του τοπίου στο Ναγκόρνο Καραμπάχ με την επιστροφή της Άγκυρας στο νότιο Καύκασο και την επικράτηση των Αζέρων επί των Αρμενίων ,, την επικρατούσα κατάσταση στο Κόσοβο, τις διευρυμένες Τουρκό-Αλβανικές επαφές, την τεμενοποίηση της Αγίας Σοφίας, την επικρατούσα κατάσταση στην βόρεια Συρία (ανατολικά΄ και δυτικά΄ του Ευφράτη(, την συνεχιζόμενη στρατιωτική παρουσία της Άγκυρας καθώς και στο Ιρακινό Κουρδιστάν ), την επανεκκίνηση του Ιρανικού προγράμματος εμπλουτισμού του ουρανίου , την συνεχή αστάθεια στον κόλπο των πετρελαίων , την επιστροφή σε μία κανονικότητα των σχέσεων Σαουδικής Αραβίας-Κατάρ ,τον ατελεύτητο και ανεπιτυχή πόλεμο των Σαουδαράβων στην Υεμένη, την Τουρκο-Σομαλική συνεργασία στον Κόλπο του Άντεν, την παρατηρούμενη εσωτερική αστάθεια της Αιγύπτου και του Σουδάν, την παρουσία υπολογίσιμων τρομοκρατικών δυνάμεων στην υποσαχάριο Αφρική, τον Λιβυκό εμφύλιο και την Τουρκο-Ρωσική εμπλοκή στη Λιβύη, το μεταναστευτικό, την στασιμότητα στο Κυπριακό, την προκλητική εικόνα της Άγκυρας από το Θρακικό πέλαγος μέχρι την ανατολική Μεσόγειο ,θέματα ενεργειακά ,ως και περιφερειακοί -υποπεριφερειακοί ανταγωνισμοί .Όλα τα ανωτέρω καλύπτουν μία πολυδιάστατη ατζέντα ζητημάτων , και απαιτούν από πλευράς μας ισχυρή διπλωματική παρουσία και κινητικότητα, επαρκή δίκτυα πληροφοριών καθώς και διμερή -τριμερή στρατιωτική συνεργασία με διάφορες χώρες Ας μην λησμονούμε ότι η Άγκυρα γεωπολιτικά και στρατιωτικά είναι εμπλεκόμενη και παρούσα σε πολλές υποπεριοχές( Λιβύη-Σαχέλ-βόρεια Συρία-Κουρδιστάν-Σομαλία-Νότιος Καύκασος-Αλβανία-Αφγανιστάν κλπ)
Προφανώς λόγω της νέας Αμερικανικής κυβέρνησης Μπάιντεν-Χάρις σε όλα αυτά τα μέτωπα αναμένεται να έχουμε δυναμικές εξελίξεις με αναβαθμισμένες τις ΗΠΑ , αρχής γενομένης από το μείζον θέμα της παρουσίας του Ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S400 στην Τουρκία, που είναι ανάθεμα για τους Αμερικανούς (κυρίως) και για το ΝΑΤΟ (δευτερευόντως). Μέσα σε αυτό το πολυμορφικό και ομιχλώδες τοπίο , η Ελλάδα-στα όρια του εφικτού -προχώρησε τα τελευταία δύο χρόνια σε μία σειρά υπολογίσιμων πρωτοβουλιών και συνεργασιακών σχέσεων ,με ορισμένα κράτη της περιοχής της ανατολικής Μεσογείου,(Ισραήλ- Αίγυπτος) καθώς και με Αραβικά΄ κράτη ,όπως με την αρκετά προχωρημένη στρατιωτική συμφωνία με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα , ως και σε στρατιωτικό-εκπαιδευτικό/αεροπορικό πλαίσιο με την Σαουδική Αραβία.
Η πρόσφατη συμφωνία αερο-εκπαιδευτικού επιπέδου με το Ισραήλ είναι η πιο σημαντική γιατί το Εβραίικό κράτος είναι ισχυρή και σταθερή χώρα παρά την πολιτική αδυναμία του που οφείλεται στην μη-συνεχή ύπαρξη σταθερών και βιώσιμων κυβερνήσεων συνασπισμού. Αν και δεν μπορεί να αποκλειστεί η επιστροφή της Άγκυρας σε μια ομαλοποίηση σχέσεων με το Ισραήλ (οι δύο μυστικές υπηρεσίες συνεργάζονται ,ενώ η κυβέρνηση Μπαίντεν θα ήθελε να δει βελτίωση στις σχέσεις της Άγκυρας με το Τελ Αβίβ ), μέσω της συμφωνίας μας για την συνεκπαίδευση των πληρωμάτων των αεροσκαφών των δύο κρατών στην Καλαμάτα, διαθεσιμότητας-αναβάθμισης εκπαιδευτικών αεροσκαφών , παροχή προσομοιωτών και υλικό-τεχνικής υποδομής ), εκτιμάται ότι είναι μία δυναμική συμφωνία που προσφέρει ευκαιρίες στην χώρα μας ως και να επιδιώκουμε πολλά ανταλλάγματα ενώ παράλληλα να έχουμε τα μάτια μας ορθάνοικτα για τις λίαν σημαντικές και πονηρές κινήσεις του Ιράν ως και άλλων παραγόντων στην περιοχή μας….
Τέλος οι συμφωνίες με τα Αραβικά κράτη είναι ενδιαφέρουσες και προσδίδουν κάποιο ‘βάθος” αλλά είναι πιο πολύ διπλωματικής και εκπαιδευτικής διάστασης. Και οι τρεις χώρες έχουν τεράστια εσωτερικά και άλλα ζητήματα ανοικτά .Μην περιμένει κάποιος να έρθουν να πολεμήσουν ή συνδράμουν υπέρ μας ,αν τυχόν γίνει κάτι….Η Αίγυπτος είναι εσωτερικά αδύναμη ,και το καθεστώς Αλ Σίσι μη-δημοκρατικό ενώ η πλειοψηφία του λαού δεν είναι με την στρατοκρατική ελίτ. Τα Αραβικά Εμιράτα έχουν ανοίξει πολύ την βεντάλια της εμπλοκής τους σε διάφορα υποπεριφερειακά υπό μέτωπα , και χωρίς σημαντικές επιτυχίες πχ σε Υεμένη και Λιβύη. Ενώ η Σαουδική Αραβία μπορεί να έχει υπερσύγχρονα οπλικά συστήματα, αλλά δεν μπορεί να επικρατήσει εδώ και πέντε χρόνια στον βρώμικο και άδικο πόλεμο της Υεμένης, ανησυχεί πολύ από τις Ιρανικές κινήσεις (ειδικά στον πυρηνικό τομέα), ενώ η εσωτερική της ασφάλεια σε μεγάλο βαθμό στηρίζεται σε Πακιστανούς μισθοφόρους. Συνεπώς και τα τρία καθεστώτα έχουν υπολογίσιμα εσωτερικά και άλλα ζητήματα και βαθιές αδυναμίες…. Οι κινήσεις μας είναι θετικές , αλλά δεν μπορείς να στηρίζεσαι σε τέτοιες ‘συμμαχίες” .Αυτό που προέχει είναι να συγκεντρώνεις εμπειρίες, γνώσεις και LESSONS LEARNED. Πάντως οι Ισραηλινό-Αραβικές συμφωνίες του Αβραάμ με το Μπαχρείν , το Μαρόκο, το Σουδάν και τα Εμιράτα προσφέρουν ευκαιρίες ,που μπορούμε να εκμεταλλευτούμε….
Συνεπώς εισερχόμαστε στο2021 με ενδιαφέρουσες διμερείς περιφερειακές σχέσεις, με πάντοτε ορατή την Τουρκική παρουσία και προκλητικότητα, με ορισμένα αισιόδοξα μηνύματα και πρωτοβουλίες ,αλλά και με την ύπαρξη παραμέτρων που ενδέχεται να μας προκαλέσουν προβλήματα….