.Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στην μετά Μπάιντεν-Ερντογάν χρονική περίοδο η Τουρκία διακαώς και σε όλα τα επιμέρους γεωγραφικά μέτωπα επιδιώκει να εμφανιστεί ότι έντονα και πολυδιάστατα υποστηρίζει τις θέσις της Δύσης και ειδικά της Ατλαντικής Συμμαχίας , περιθωριοποιώντας διμερή ‘καυτά’ ζητήματα,όπως είναι η παρουσία του εξελιγμένης τεχνολογίας Ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S400 στην αεροπορική βάση Μουρντέντ .Επί του παρόντος -εκτός πολύ δραματικών εξελίξεων-δεν ενεργοποιεί τους S400, δεν αναφέρει τίποτα σχετικά με την έλευση της δεύτερης συστοιχίας από την Μόσχα, επιμελώς αποφεύγει να δώσει λεπτομέρειες σχετικά με την παρουσία ή μη των Ρώσων τεχνικών συμβούλων σε Τουρκικό έδαφος , και όπως διαφαίνεται μέσα από την γραμμή των Μπλίνκεν-Σάλιβαν , η Άγκυρα συνεργάζεται στενά με τους Αμερικανούς και το ΝΑΤΟ , ενώ είναι ιδιαίτερα ευέλικτη και προσιτή η στάση του Αμερικανού υπουργού άμυνας στρατηγού εα Λόιντ Όστιν που διατηρεί πολύ στενές,φιλικές αλλά και προσωπικές σχέσεις από το 2013 με τον ομόλογό του της Τουρκίας Χουλουσί Ακάρ. Επίσης πολύ γνωστοί διεθνολόγοι και στρατιωτικοί αναλυτές πού ήσαν τακτικά θαμώνες των τηλεοπτικών παραθύρων , δεν πολυεμφανίζονται , και αρκετές αντιδυτικές θέσεις, δεν κυριαρχούν πλέον στα βασικά ΜΜΕ.
Πρώτο: Η περίπτωση της ανάληψης της διοίκησης του αεροδρομίου της Καμπούλ (δηλαδή του διεθνούς αερολιμένα αλλά και του τομέα των εσωτερικών πτήσεων) από Τουρκική στρατιωτική δύναμη , έχει επισκιάσει τα πλείστα θέματα των διμερών σχέσεων Ουάσιγκτον-Άγκυρας.Αυτό έχει επιτευχθεί από το δίδυμο Μπλίνκεν-Σάλιβαν , που υποστηρίζουν ότι η Τουρκία είναι ανεκτίμητος σύμμαχος και σε πολλά περιφερειακά και υποπεριφεριακά θέματα οι δύο χώρες πρέπει να έχουν πολλή στενή συνεργασία.Ασφαλώς πολλά επιμέρους ζητήματα σχετικά με την αεροπορική σύνδεση του Αφγανιστάν με τον έξω κόσμο θα πρέπει να διευκρινιστούν , αλλά σύμφωνα με πληροφορίες του υπογράφοντα , έχουν υπάρξει επαφές με κράτη που ενδεχομένως θα συνδράμουν (αν εμφανιστεί υποτροπή και πλήρης επαναφορά των Ταλιμπάν ειδικά στην Καμπούλ.κα). Ήδη 5-6 κράτη έχουν δώσει”μυστικές εγγυήσεις”, ενώ αυξημένα θα είναι τα προστατευτικά μέτρα περιφερειακά του αεροδρομίου,ανάπτυξη “στοιχείων” των Ειδικών Δυνάμεων , δύναμης στρατοχωρφυλακής ως και αρκετών πρακτόρων διαφόρων μυστικών υπηρεσιών κα. Παράλληλα έχουν εξεταστεί τρία EXTRACTION PLANS σε περίπτωση που απαιτηθεί πλήρης απεγκλώβισης της Τουρκικής στρατιωτικής δύναμης,ενώ σε δύο γειτονικές χώρες(αν και δεν αναφέρονται δημόσια) οι ΗΠΑ έχουν εξασφαλίσει προσβάσεις με παρουσία μαχητικών αεροσκαφών για άμεση αντίδραση.Εξακολουθεί να αναφέρεται ότι η σύμμαχος στο ΝΑΤΟ Ουγγαρία,αλλά και το Πακιστάν θα συνεισφέρουν στους Τούρκους. Η Πακιστανική συνδρομή ήταν το βασικό θέμα των συναντήσεων που είχε στο Ισλαμαμπάντ και στο Ραβαλπίντι , ο αρχηγός των χερσαίων δυνάμεων της Τουρκιας στρατηγός Ουμίτ Ντουμτάρ ,που έχει διαχρονικά πολύ στενές σχέσεις με τους Ερντογάν- Ακάρ , ως και με κορυφαίους Νατοϊκούς στρατιωτικούς παράγοντες στα Στρατηγεία Βελγίου και Ιταλίας. Πάντως η Άγκυρα διατηρεί επί σχεδόν ένα αιώνα πολύ καλές σχέσεις με το Αφγανιστάν ενώ στο Αφγανικό έδαφος οι Τούρκοι στρατιωτικοί σε Καμπούλ και Βαρντάκ διατηρούν παρουσία επί 19 συνεχή έτη.Δεύτερο: Η ενεργός συμμετοχή της Τουρκιας στις εναέριες περιπολίες της Ατλαντικής Συμμαχίας στις περιοχές της Βαλτικής, της νότιας Σκανδιναβικής και της Βόρειας Θάλασσας στα πλαίσια της ALLIΕD JOINT BALTIC AIR POLICING. Η Τουρκία για πρώτη φορά και με βάση εξόρμησης το Μάρμπορκ (μία πόλη με το ιστορικό κάστρο των Τευτόνων Ιπποτών ) συμμετέχει στις αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και αναχαίτισης των Ρωσικών προκλητικών αεροπορικών διεισδύσεων . Τα Τουρκικά αεροσκάφη από κοινού με Ισπανικά και Ιταλικά που απογειώνονται από την Εσθονία και Λιθουανία προστατευουν την Βαλτική , σε μία εποχή που οι Ρωσικές συμβατικές και υβριδικές προκλήσεις αυξάνονται εκθετικά. Η παρουσία των 4 Τουρκικών F-16 ως και των 80 ατόμων της αποστολής θα διαρκέσει μέχρι τέλη Σεπτεμβρίου.Πέντε χρόνια μετά την απόπειρα πραξικοπήματος από τους Γκιουλενιστές κατά του Ερντογάν, η Τουρκική αεροπορία έχει επιστρέψει σε κανονικά επίπεδα(παρά τα ανυπόστατα από πλευράς ποιότητας και ποσότητας γραφόμενα από τον αναλυτή Μπεκντίλ). η Άγκυρα πραγματοποιεί πτήσεις σε Μαύρη Θάλασσα,Λιβύη, Ιρακινό Κουρδιστάν ,Ουκρανία, Κατάρ κλπ. Πέραν των καθημερινών παραβιάσεων του εθνικού μας εναερίου χώρου.Λέγεται πως μετά το πέρας της αποστολής στην Βαλτική , η Άγκυρα θα ενισχύσει με μικρή στρατιωτική δύναμη τις πολυεθνικές δυνάμεις της συμμαχικής ΕFP /ΝΑΤΟ και της επιχείρησης ATLANTIC RESΟLVE (αρχές 2022).Πέραν της στενής Τουρκο-Πολωνικής πολιτικο-στρατιωτικής σχέσης (παρουσία 80 Πολωνών στρατιωτικών στο Ιντσιρλίκ/Άδανα , προμήθεια της Βαρσοβίας 24 drones από την Άγκυρα κα , η Τουρκία έστειλε στρατιωτικούς ‘συνδέσμους” στο Ράμσταιν για το Αφγανιστάν , ως και στο επιχειρησιακό Κέντρο του Ούντεμ στη Γερμανία που παρακολουθεί ότι συμβαίνει βόρεια των ΄’Άλπεων. Στην Βαλτική και στις βόρειες Ευρωπαϊκές ζώνες δυστυχώς διαχρονικά η χώρα μας δεν έχει παρουσία, και επιρροή.Τρίτο : Στην περίπτωση της Ουκρανίας η Άγκυρα έχει επεκτείνει πολύ την στρατιωτική της παρουσία, ενώ όλοι οι Τούρκοι τονίζουν ότι στα θέματα της Κριμαίας , των Τατάρων και του Ντονμπάς οι Τούρκοι ένθερμα υποστηρίζουν το Κίεβο και χρησιμοποιούν την “γλώσσα’ του ΝΑΤΟ. Η Ουκρανία αγοράζει μη-επανδρωμένα αεροσκάφη “Μπαιρακτάρ” από την Τουρκία(προσεχώς και άλλα), ενώ με γοργούς ρυθμούς αναβαθμίζεται η ναυτική τους συνεργασία σε επίπεδο κορβετών κλάσης ADA.
Ειδικότερα επί προεδρίας Ζελένσκι -συγκριτικά με την περίοδο Ποροσένκο- η Άγκυρα και το Κίεβο πλησίασαν πολύ και αυτό οφείλεται και στο ότι δεν είχαμε καμία “εμπλοκή” σε στρατιωτική συνεργασία,ούτε παρείχαμε υποστήριξη στο παγκόσμιο Ουκρανικό FORUM . Τελευταία από τν υπεξ Νίκο Δένδια έγιναν κάποιες θετικές αναφορές σε θέματα Ουκρανίας, αλλά το Κίεβο έχει γείρει προς την Άγκυρα, η οποία απλά -και παρά την λυκοφιλία με την Ρωσία-έχει ενδυναμώσει τις διμερείς σχέσεις της. Πάντως σε θέματα Αζοφικής,Μαύρης Θάλασσας κα θα μπορούσαμε να είχαμε πιο εμφανή παρουσία.
Τέταρτο : Η πρόσφατη αεροπορική άσκηση ANATOLIAN EAGLE παρά την μη-δυτική αεροπορική συμμετοχή (οι Τούρκοι δεν ήθελαν για άλλους λόγους) η συμμετοχή μόνο αεροπορικών δυνάμεων του Πακιστάν του Κατάρ , και του Αζερμπαϊτζάν ,θα πρέπει να μας προβληματίσει έντονα. Λόγω της προωθημένης βάσης των AWACS στη Κόνια/Ικόνιο το ΝΑΤΟ (στο οποίο ανήκουν τα εναέρια ραντάρ) , η Ατλαντική Συμμαχία είχε εικόνα των επιμέρους ασκήσεων. Όμως οι στενές σχέσεις Κατάρ-Τουρκίας , Αζερμπαϊτζάν- Τουρκίας ως και Πακιστάν-Τουρκίας απαιτούν εκ μέρους μας συνεχή παρακολούθηση. Οι 4 χώρες έχουν έρθει πολύ κοντά στρατιωτικά- τεχνολογικά-γραφειοκρατικά- πυρηνικά-συνεργασιακά , και προσεχώς -όπως είμαι σε θέση να γνωρίζω- σε 2-3 θέματα θα βρεθούμε προ εκπλήξεων….Τα όσα αφορούν την επιμέρους εφαρμογή των διατάξεων της Τουρκό-Καταριανής αεροπορικής συνεργασίας θα έχουν επιπτώσεις σε εμάς, και το ότι δεν προβλέψαμε έγκαιρα με τους Γάλλους για τα RAFALE κάποια πράγματα(Οι Γάλλοι είναι σε πολλά στρατιωτικό-πυρηνικά ζητήματα σε παγκόσμια βάση αφερέγγυοι), μεταξύ άλλων σημαίνει και αδυναμία συλλογής ευρύτερων πληροφοριών από τις υπηρεσίες μας.
Αυτό αφορά και την περίπτωση της Τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας σε δυτική Λιβύη και Αζερμπαϊτζάν , όπου θα πρέπει να ενισχύσουμε τους τομείς συλλογής και ανάλυσης πληροφοριών γιατί έρχονται διάφορα…. Τέλος να ενισχύσουμε την παρουσία μας στο ΝΑΤΟ και στον σταδιακά σε εξέλιξη παγκοσμιοποιημένο ρόλο της Συμμαχίας , γιατί ήδη η Άγκυρα έχει προωθήσει αρκετά επιμέρους προγράμματα.(για τα οποία προσεχώς θα γράψω)
