Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Πολλοί είναι οι λόγοι που μετά από δύο δεκαετίες πολυεθνικών προσπαθειών δεν είχε θετική έκβαση το εγχείρημα στο Αφγανιστάν , με αποτέλεσμα , μέσα από μία ταχύτατη και αρκετά “ύποπτη’ προέλαση οι αντάρτες Ταλιμπάν επανήλθαν στην εξουσία προκαλώντας εύλογες ανησυχίες, πολλαπλούς προβληματισμούς και αναμφίβολα η εκ νέου παρουσία τους στην Καμπούλ θα έχει επιπτώσεις πολιτικές οικονομικές,στρατιωτικές, τακτικές, γεωπολιτικές και παγκόσμιες.
Οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους-παρά τα σημαντικά και υπολογίσιμα που πέτυχαν μέσα στα 20 χρόνια -διέπραξαν λάθη που πόνεσαν και στοίχησαν , ενώ για άλλη μία φορά λαμβάνοντας υπόψη και την εμπειρία από το μετα-Σανταμικό Ιράκ , αποδεικνύεται πόσο δύσκολο πραγματικά είναι να διεισδύσεις σε τετιους λαούς και κουλτούρες , και να επιδίωξης να αλλάξεις πολλά χαρακτηριστικά αυτών των κοινωνιών επιβάλλοντας την δική σου θέση, νοοτροπία και πρόγραμμα . Τα αντάρτικα στην Μεσοποταμία και στο Χίντυ Κους το αποδεικνύουν.Επίσης υπήρξαν άρθρα, μελέτες,αναλύσεις,εκτιμήσεις και σχεδιασμοί που και στις δύο περιπτώσεις επεσήμαναν τα λάθη και τις παραλείψεις. Όμως διαδοχικές Αμερικανικές κυβερνήσεις έμεναν στα ίδια και δεν υιοθετούνταν διαφορετικές προσεγγίσεις ,που πιθανότατα να είχαν ένα διαφορετικό αποτέλεσμα(όχι κατ ανάγκη άριστο, αλλά ικανοποιητικό).
Ασφαλώς η αποχώρηση από το Αφγανιστάν δεν είναι η ίδια με εκείνη της Σαιγκόν στο νότιο Βιετνάμ. Τότε ήταν άρον άρον αποχώρηση με ελικόπτερα από την Αμερικανική πρεσβεία ενώ στη Καμπούλ οι Αμερικανοί έχουν και να δούμε μέχρι πότε τον έλεγχο του διεθνούς αερολιμένα. Έχουν στείλει το μήνυμα στους Ταλιμπάν ,να μη προχωρήσεις σε κάτι ευρύτερο και απειλητικό γιατί θα χρησιμοποιηθούν όπλα ‘που δεν φαντάζεσαι’. Από το 1973 ο τότε πρόεδος Νίξον ,είχε μειώσει σημαντικά τις δυνάμεις των ΗΠΑ στο Νότιο Βιετνάμ και άφησε τις δυνάμεις του καθεστώτος της Σαϊγκόν να πολεμήσου μόνες τους κομμουνιστές αντάρτες. Στην περίπτωση του Αφγανιστάν ήταν ολέθριο σφάλμα του Τραμπ, να μειώσει δραματικά σε αριθμό τις Αμερικανικές και Νατοϊκές δυνάμεις από 16.500 σε 2.500 . Και στην περίπτωση του Νοτίου Βιετνάμ , αλλά και στην περίπτωση των Ταλιμπάν ,είναι οι Αμερικανικές στρατιωτικές μονάδες, αυτές που κάνουν την διαφορά. Τοπικοί στρατοί δεν φέρνουν εύκολα αποτελέσματα. αν και ο νοτιοβιετναμικός στρατός για ορισμένα χρόνια πολέμησε , ενώ ο Αφγανικός αποτελεί ντροπή για την χώρα. Ανύπαρκτος,τυχοδιωκτικός, χωρίς ηθικό και εκμεταλλευτικός της παρουσίας ΗΠΑ-ΝΑΤΟ.Οι πιο σημαντικοί λόγοι(από σωρεία πολλών που έχω συγκεντρώσει σε μελέτη μου) που προκάλεσαν την απόσυρση των δυτικών δυνάμεων από το Αφγανιστάν είναι :
*Η απόφαση του νεότερου Μπους δύο χρόνια μετά την ανατροπή των Ταλιμπάν , να προχωρήσει στο άνοιγμα επιπρόσθετου μετώπου στο Ιράκ για την ανατροπή του Σανταμο-Μπααθικού καθεστώτος της Βαγδάτης.Αποτέλεσμα ήταν το 2003 να διατεθούν τεράστια χρηματικά κονδύλια για την επιχείρηση IRAQI FREEDOM και να μειωθούν συντριπτικά εκείνα για την σταθερότητα στο Αφγανιστάν.
*Οι Αμερικανοί υποστήριζαν ότι χρειάζονται καθολικές αντιτρομοκρατικές,αντι-ανταρτικές επιχειρήσεις.Αντίθετα πολλές Ευρωπαϊκές χώρες θεωρούσαν την επιχείρηση στο Αφγανιστάν ως ειρηνευτικό-ανθρωπιστική.
*Οι δυτικοί επέτρεψαν σε διάφορες επαρχίες της χώρας οι μουτζαχεντίν να ανασυγκροτηθούν. Έτσι μετά το 2003 οι ΗΠΑ δεν συνέχισαν επιλεκτικούς αλλά καταιγιστικούς βομβαρδισμούς Ταλιμπανικών θέσεων . Ειδικά στα δυτικά και νότια τμήματα του Αφγανιστάν.
*Η λεγόμενη “πολιτισμική αποικιοκρατία”, είχε επιπτώσεις σε μία συστάδα πολύ δύσκολων λαών.Η κουλτούρα όλων αυτών είναι αρνητική για την επιβολή εκ των έξω ,νοοτροπιών. Επίσης δεν υπάρχει ομοιογένεια μεταξύ Τατζίκων , Χατζάρων , Τουρκμένιων , Ουζμπέκων ,Παστού κα. Αυτή ήταν η πραγματικότητα μέσα τις ένοπλες και αστυνομικές δυν΄μεις του Αφγανιστάν.*Πέραν όλων των άλλων , ας ληφθεί υπόψη (πάντοτε) ότι παρά τα χαμόγελα και τα λεγόμενα ,οι Πακιστανικές ΄ένοπλες δυνάμεις ήσαν οι δημιουργοί των Ταλιμπάν , και το Ισλαμαμπάντ έχει την δική του ατζέντα. Δεν σταμάτησε ποτέ η μυστική υπηρεσία ISI να στηρίζει με διάφορους τρόπους τους Ταλιμπάν,παρά την πολυδιαφημιζόμενη Αμερικανό- Πακιστανική και Νατοϊκό Πακιστανική συνεργασία.
* Ο κρυφός και ύπουλος ρόλος των Κινέζων στην χώρα.
*Το ότι οι Αμερικανοί προσπάθησαν να οικοδομήσουν κράτος που δεν υπήρχε,ούτε υπάρχει. Υφίσταται μόνο γεωγραφικά.Είναι απλά ένα συνονθύλευμα φυλών , ομάδων , που το μόνο που τους συνδέει είναι η θρησκεία (ως ένα υπολογίσιμο βαθμό).
Τι μπορεί τώρα να γίνει κυρίως από πλευράς των ΗΠΑ :
*Οι Αμερικανοί να διατηρήσουν και διευρύνουν τα επικοινωνιακά κανάλια που έστησαν και δημιούργησαν στη Ντόχα του Κατάρ
*Να συνεργαστούν στα θέματα της εκεί περιοχής με την Τουρκία και το Πακιστάν.*Να διατηρήσουν ένα ‘επιθετικό’ τέμπο στην περιοχή. /Επίδειξη δύναμης.Με αεροχερσαίες δυνάμεις ταχείας αντίδρασης
*Δεν θα απέκλεια σε ορισμένα ζητήματα μία επιλεκτική Αμερικαν’Ο -Ρωσική συνεργασία.*Να συνδράμουν στο να αποφευχθεί μια ανθρωπιστική καταστροφή.*Αν σε 2-3χρόνια οι Ταλιμπάν εμφανιστούν πιο ‘προσιτοί’ να εξεταστεί η περίπτωση σταδιακής αναγνώρισης του Εμιράτου.*Να διατηρήσουν εμφανή και κλιμακούμενη αντιτρομοκρατική συνεργασία με τα κράτη της περιοχής.
*Να ενδυναμώσουν την παρουσία του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού.
*Να χρησιμοποιήσουν ως μέσο πίεσης το ΣΑ/ΟΗΕ στα θέματα των κυρώσεων στους Ταλιμπάν.
*Να διορίσουν ειδικό συντονιστή του υπουργείο εξωτερικών για τους πρόσφυγες του Αφγανιστάν
*Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης να δημιουργήσουν ανθρωπιστικούς διαδρόμους.*Να έχουν σε ετοιμότητα το ELIE WIESEL GENOCIDE AND ATROCITIES ACT.*Να ενισχύσουν τα μέτρα παρακολούθησης των Κινεζικών και Ρωσικών δραστηριοτήτων στην Κεντρική Ασία.Συμπερασματικά η κατάσταση είναι πάρα πολλή δύσκολη και όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοικτά….
