Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής.
Οι δραματικές ως και αναμενόμενες (σε ένα βαθμό) εξελίξεις στο Αφγανιστάν με την επιστροφή- express των Ταλιμπάν στην Καμπούλ , έχουν πολύ σοβαρές επιπτώσεις στα εσωτερικά της ορεινής και με εμπειρία διαρκών πολεμικών εμπλοκών χώρας ,αλλά και σε θέματα διεθνούς διπλωματίας, άμυνας, σταθερότητας και ασφάλειας σε περιφερειακό (κεντροασιατικό-νοτιοασιατικό πλαίσιο) ως και σε παγκόσμιο, αφού σε αυτή την “καυτή ‘ γεωγραφική γειτονιά του πλανήτη ,έχουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο παρουσία και συμφέροντα πέντε πυρηνικές δυνάμεις(ΗΠΑ-Ρωσία-Κίνα-Ινδία-Πακιστάν).
Η Τουρκία στις συγκεκριμένες περιοχές διατηρεί αρκετά υπολογίσιμη παρουσία και επιρροή με έμφαση στα Τουρκογενή (ως επί το πλείστο κράτη της Κεντρικής Ασίας δηλαδή σε Ουζμπεκιστάν-Κιργιζία-Τουρκμενιστάν-Καζακστάν ) ,την πολυδιάστατη στρατηγική συνεργασία με το Πακιστάν , καθώς και την διαχρονική (από το 1920) σχέση της με τους εκάστοτε κυβερνώντες στην Καμπούλ (πλην της περιόδου 1979-1989 της Σοβιετικής κατοχής στο Χίντου Κους). Γνωστοί πολέμαρχοι (κυρίως Ουζμπέκοι) έχουν εκπαιδευτεί σε Τουρκικές στρατιωτικές σχολές ενώ στην 20ετία (μετά τον Δεκέμβριο του 2001) η Άγκυρα στα πλαίσια του ΝΑΤΟ διοίκησε δύο φορές την πολυεθνική δύναμη ISAF , είχε τον έλεγχο της πολυεθνικής ταξιαρχίας στην Καμπούλ, καθώς και τα τελευταία 6 χρόνια τον έλεγχο-διοίκηση του διεθνούς αερολιμένα “Χαμίτ Καρζάι” στην Αφγανική πρωτεύουσα. Επίσης για κάποια χρόνια είχε’ υιοθετήσει’ μέσω τις επιλογής των λεγόμενων “Περιφερειακών Ομάδων Ανασυγκρότησης” την επαρχία Ουαρντάκ σε θέματα ανθρωπιστικά και υποστήριξης τοπικού πληθυσμού.
Στη νέα κατάσταση που διαμορφώνεται τώρα επιδιώκει σε συνεργασία με τις ΗΠΑ-ΝΑΤ να διατηρήσει τον έλεγχο του αεροδρομίου,ενώ σε ανώτατο επίπεδο (Ερντογάν και διπλωματικό-στρατιωτικό ) διατηρεί επαφές με τη νέα ηγεσία των Ταλιμπάν και ειδικότερα τον Μουλά Μπαραντάρ ως και με τον γιο του θανόντα πρώην ηγέτη των Ταλιμπάν Μουλά Ομάρ , τον Μωχάμετ Γιακούμπ. Στην διπλωματική της διείσδυση η Άγκυρα επωφελείται των πολύ στενών σχέσεων με το Εμιράτο του Κατάρ ,και την πολίτικο-στρατιωτική ηγεσία του ΠακιστάνΑς μην μας διαφεύγει το γεγονός ότι το Ισλαμικό κίνημα των Ταλιμπάν είναι δημιούργημα από το 1994 της πανίσχυρης Πακιστανικής μυστικής υπηρεσίας ISI . Η Τουρκία παρακολουθεί τις εξελίξεις στον διάλογο της Ντόχα-και εκτός πολύ απρόοπτων εξελίξεων-είτε απ ευθείας , είτε μέσω Ντόχας-Ισλαμαμπάντ θα έχει σχετική παρουσία, που σε κάποια φάση θα αποσαφηνιστεί.Η πρόσφατη επίσκεψη του Πακιστανού προέδρου Άλβι στην Κωνσταντινουπολη , ως και οι πολύ πρόσφατες επισκέψεις των Τσαβούσογλου-Ακάρ στα κράτη της περιοχής στόχευαν στην επίδειξη του Τουρκικού ενδιαφέροντος.
Μεταξύ των στόχων της Άγκυρας είναι επίσης να φανεί αρεστή ως και “δίαυλος επικοινωνίας’ με το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ.
Η θέση και επιρροή της χώρας μας λόγω του πολιτικού , γεωγραφικού , στρατιωτικού και θρησκευτικού ανάγλυφου της περιοχής,είναι ελαχίστων- περιορισμένων δυνατοτήτων (Πακιστάν- Αζερμπαιτζάν -Ουζμπεκιστάν -Ιράν κα) . Για την Αθήνα , το πιο σημαντικό ζήτημα είναι η ενδεχόμενη (ανάλογα με τις εν δυνάμει εξελίξεις) νέα ροή προσφύγων (Αφγανών) προς Ευρώπη. Τα 930 χλμ των Αφγανο-Ιρανικών συνόρων ως και τα 550 (περίπου) χλμ των Τουρκο-Ιρανικών θα πρέπει να είναι υπό συνεχή παρακολούθηση από την Ελληνική πλευρά από κοινού με την παρακολούθηση των σχετικών κινήσεων των Τούρκων ,γιατί η Άγκυρα για την όποια συμπεριφορά/εξυπηρέτηση προς τη Δύση ,ανάλογα θέτει τις δικές της μαξιμαλιστικές απαιτήσειςΕπιπρόσθετα είναι σημαντικό να έχουμε έστω οριακές σχέσεις με το Πακιστάν και το Κατάρ σε διάφορα επίπεδα.Λόγω της έστω ‘αναιμικής’ στρατιωτικής και διπλωματικής μας παρουσίας τα τελευταία 20 χρόνια στο Αφγανιστάν στα πλαίσια του ΝΑΤΟ( κυρίως με μικρή δύναμη μηχανικού και στρατιωτικούς γιατρούς)) είναι ώρα για μία προσεκτική διπλωματική και πολιτιστική -ιστορική κινητικότητα της Αθήνας με μετριοπάθεια και στοχευμένες κινήσεις.
