Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Αβεβαιότητα και ευρύτερη ανησυχία επικρατεί στη Λιβύη, ενώ χρονικά πλησιάζουμε προς τις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές (αν και υπάρχουν σοβαρά πολιτικά, συνταγματικά και στρατιωτικά εμπόδια) για την ομαλή πραγματοποίησή τους . Πέραν των πολλών και αγεφύρωτων χασμάτων στο εσωτερικό,πολλά προαπαιτούμενα δεν έχουν καν επιλυθεί, ενώ παραμένει πολύ ισχυρός ο παράγοντας Τουρκία,με τον υπουργό άμυνας Χουλουσί Ακάρ να παρεμβαίνει και να επιβάλει μέσω των ηγετών των Λιβυκών ενόπλων δυνάμεων τις επεκτατικές και δεδομένες θέσεις της Άγκυρας.Αυτό κατέστη πασιφανές το τελευταίο τριήμερο στην διάρκεια της υψηλού επιπέδου Διεθνούς Έκθεσης Αμυντικού και ηλεκτρονικού υλικού γνωστή ως IDEF που έλαβε χώρα στην Κωνσταντινούπολη.
Ειδικότερα ο Ακάρ αντέδρασε με λεκτική σφοδρότητα στο αίτημα της Μικτής Στρατιωτικής Επιτροπής «5 + 5» της Λιβύης να παγώσουν οι στρατιωτικές συμφωνίες ως και τα μνημόνια συνεννόησης με την Άγκυρα (συμπεριλαμβανομένου και του γνωστού Τουρκολιβυκού μνημονίου περί οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών του Νοεμβρίου του 2019) αλλά και με τη Μόσχα, υποστηρίζοντας ότι ‘οι Τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις στη Λιβύη δεν είναι ξένες αλλά έχουν προσκληθεί να συνδράμουν στην ασφάλεια της χώρας,η οποία διαχρονικά απειλείται από μισθοφόρους και πολέμαρχους”.(Η Επιτροπή 5 +5 είναι παράγωγο των ειρηνευτικών συνομιλιών που διεξήχθησαν πριν από 14 μήνες τμηματικά στη Γενεύη και απαρτίζεται από 5 στρατιωτικά στελέχη της νόμιμης μεταβατικής κυβέρνησης της Τρίπολης ως και 5 αξιωματικούς του πολέμαρχου Χάφταρ της ανατολικής Λιβύης)Οι δηλώσεις του Ακάρ έγιναν στην διάρκεια δίωρης προχθεσινής συνάντησης με τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου της Λιβύης αντιστράτηγο Μοχάμεντ Αλι Αλ Χαντάντ, και τον υπουργό άμυνας του Αζερμπαϊτζάν, στρατηγό Ζακίρ Χασάνοφ, στην Κωνσταντινούπολη, στο περιθώριο της 15ης Διεθνούς Έκθεσης Αμυντικής Βιομηχανίας, που εγκαινιάστηκε προσωπικά από τον Ερντογάν ,παρουσία 58 υπουργών και υφυπουργών άμυνας διαφόρων κρατών από όλες τις ηπείρους.
Ο Ακάρ σε έντονο ύφος στην διάρκεια της συνέντευξης με τον Αλ Χαντάντ είπε ότι συζήτησαν εκτενώς τα περιφερειακά ζητήματα και τα θέματα ασφαλείας μεταξύ των δύο χωρών και τον διαβεβαίωσε ότι «η Τουρκία δεν είναι ξένη δύναμη στη Λιβύη και όσοι πιστεύουν σε κάτι τέτοιο είναι μακράν των εξελίξεων στην ανατολική Μεσόγειο’. Ο Ακάρ πρόσθεσε ότι η Άγκυρα στηρίζει πολύπλευρα τη Λιβύη στις δίκαιες θέσεις της , λέγοντας ότι ‘τις δύο χώρες συνδέουν πέντε αιώνες αδελφότητας’
Οι σκληρές δηλώσεις του Ακάρ είναι η απάντηση στο κείμενο της Μικτή ς Στρατιωτικής Επιτροπής «5 + 5» της Λιβύης που είχε ως παραλήπτες το Προεδρικό Συμβούλιο, την Προσωρινή Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας και τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Στο ΄δισέλιδο κείμενό της έθιξε την απομάκρυνση όλων των μισθοφόρων από τη Λιβύη, και το πάγωμα όλων των στρατιωτικών συμφωνιών με οποιαδήποτε ξένη χώρα ή ξένη οντότητα ‘σε όλη την επικράτεια χωρίς εξαίρεση’
Το κείμενο της Επιτροπής αναφέρεται στην δεύτερη σελίδα στα μνημόνια και τις συμφωνίες με την Τουρκία και τη Ρωσία(προφανώς λόγω των σχέσεων του Χάφταρ με την Ρωσική μισθοφορική εταιρία WAGNER; ) και ζητάει το πάγωμα τους να ανακοινωθεί επίσημα έως ότου ο νέος αρχηγός του κράτους εκλεγεί απευθείας από το λαό, ώστε να μπορέσει να ξεκινήσει τις διαδικασίες για την εφαρμογή της εξόδου και αποχώρησης όλων των μισθοφόρων, μαχητών και ξένων δυνάμεων από τη χώρα.(δηλαδή με άλλα λόγια μετά τις προσεχείς εκλογές)
Ανώτατοι Λίβυοι στρατιωτικοί , όπως ο αντιστράτηγος και έντονα φιλότουρκος Οσάμα αλ Τζουβαίλι (από τους ηγέτες της αντίστασης πριν από ενάμισι χρόνο στη Τρίπολη κατά του Χάφταρ) χαρακτήρισε το κείμενο ως επαίσχυντο και πρόσθεσε ότι η συμφωνία που υπογράφηκε με την Τουρκία ήρθε μετά από αίτημα μιας διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης, της GNA υπό τον Φαγιέζ αλ Σάρατζ, για να βοηθήσει σε αυτό που αποκάλεσε ‘τρομοκρατική επίθεση κατά της Τρίπολης’, προσθέτοντας ότι η Ρωσία ή άλλες χώρες, δεν έχουν συνάψει καμία συμφωνία με τη Λιβύη. Και σε σκληρή γλώσσα κατέληξε ότι “αν κάποιο μέρος επιθυμεί πόλεμο, ας πάμε σε πόλεμο!’
Επαφές-Εκκενώσεις
Στο περιθώριο της Έκθεσης ο Ακάρ είχε συναντήσεις-βάσει πληροφοριών του υπογράφοντα-με τους ομολόγους του της Σρι Λάνκα,του Ιράκ, της Ουκρανίας,του Αζερμπαϊτζάν της Κιργιζίας,της Ταϊλάνδης καθώς και πολλών Αφρικανικών κρατών ,μεταξύ των οποίων του Τόγκο, της Αγκόλα,της Νιγηρίας, του Νίγηρα, της Μαυριτανίας,της Αλγερίας,της Μπούρκινα Φάσο, της Γκαμπόν , της Ισημερινής Γουινέα, της Ναμίμπια,της Κένυα της Ρουάντα κα.
Τέλος-βάσει των ίδιων πηγών μου- στην Τουρκία κατέφυγαν προερχόμενοι από την Καμπόυλ /Αφγανιστάν ο πρώην Β αντιπρόεδρος του Αφγανιστάν Σαρμπράρ Ντανίς,ο πρώην υπεξ της χώρας Μωχάμετ Χανίφ Ατμάς, ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφαλείας Αχμέτ Ζια Σαράι, τρεις πρώην υπουργοί εξωτερικών και άμυνας , 40 πρώην υπουργοί και διπλωμάτες , δυο πρώην αρχηγοί της αστυνομίας κα. Για την συνδρομή της Τουρκίας στις εκκενώσεις διπλωματών και Αφγανών πολιτικών από το διεθνή αερολιμένα της Καμπούλ, αναφέρθηκε με “κολακευτικά ” λόγια ο Βρετανός υπεξ Ντομινίκ Ράαμπ.