Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Μπορεί τα βλέμματα Ευρωπαίων και Αμερικανών να είναι στραμμένα κυρίως στις εξελίξεις στο μέτωπο των Ρωσο-Ουκρανικών συνόρων ,λόγω τς συγκέντρωσης μεγάλου αριθμού στρατιωτικών δυνάμεων της Μόσχας έναντι ανατολικής Ουκρανίας καθώς και στην Μαύρη Θάλασσα , όμως η κατάσταση στην ανατολική Μεσόγειο παραμένει προβληματική και απρόβλεπτη ενώ η Τουρκική περιφερειακή προκλητικότητα διατηρείται παρά το βαθύτατο εσωτερικό και χαοτικό οικονομικό-νομισματικό θέμα.Ο Αμερικανικός κολοσσός της ΕxxonΜobil και η συνεργαζόμενη Qatar Petroleum επέστρεψαν τουλάχιστον για την επιβεβαιωτική γεώτρηση στο γνωστό από προηγούμενες γεωτρήσεις θαλασσοτεμάχιο 10 (Γλαύκος) της Κυπριακής ΑΟΖ ενώ είναι άγνωστο-μέχρι στιγμής-αν θα προχωρήσουν σε ερευνητικές δραστηριότητες στο οικόπεδο 5 που πρόσφατα το Κυπριακό υπουργείο ενέργειας αδειοδότησε στο συγκεκριμένο κονσόρτσιουμ(πρόκειται για περιοχή ,στην οποία η Άγκυρα μονομερώς διεκδικεί τμήμα της, ισχυριζόμενη ότι αποτελεί συνέχεια της υφαλοκρηπίδας της).
Πρώτο : Οι εξελίξεις στην ανατολική Μεσόγειο επηρεάζονται από την συνεχιζόμενη αναθεωρητική στάση της Άγκυρας από την βόρεια Συρία, μέχρι τις Λιβυκές ακτες. Επί του παρόντος στο μέτωπο της Μεσοποταμίας οι Τούρκοι εστιάζουν στις συνεχείς προσπάθειες τους επιστροφής πολλών χιλιάδων προσφύγων στην βόρεια Συρία(ανατολικά και δυτικά του Ευφράτη)από τις περιοχές που διαμένουν τα τελευταία χρόνια (Ακσακαλέ, Γκαζιαντέμπ, Χατάι κα) , καθώς και στην παροχή κάλυψης στους συγγενείς τους Τουρκμένιους , συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που βρίσκονται στο Κιρκούκ του Ιράκ (κάτι που διαμήνυσε σε πρόσφατες δηλώσεις του ο υπουργός άμυνας Χουλουσί Ακάρ). Σε παρέμβασή του ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ πρέσβης Φ. Σινιριόγλου επέκρινε την διεθνή κοινότητα για αδυναμία γενικότερης αντίληψης των πολλών ζητημάτων της Συρίας, ενώ προσθετικά αναφέρεται και η έντονα δυσχερής κατάσταση που επικρατεί στον διχασμένο και “τραυματισμένο” Λίβανο.
Δεύτερο : Ανεξάρτητα εκλογών ή μη η κατάσταση στην Λιβύη είναι διχαστική,χαοτική,προβληματική και δύσκολα μπορεί να επιτευχθεί μία οριακή ισορροπία(που να έχει διάρκεια) ως και υιοθέτηση κάποιων μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης στον πολιτικό, πετρελαϊκό, εκπαιδευτικό,οικονομικό΄,και στρατιωτικό τομέά,ενώ οι λαϊκές και εξοπλισμένες πολιτοφυλακές επηρεάζουν τη συνολική αλλά και εσωτερική εικόνα. Μπορεί να ΄έγιναν αρκετές προσπάθειες αποκλιμάκωσης επιμέρους γεωγραφικών και φυλετικών εντάσεων ,αλλά και επαφές ανάμεσα σε στρατιωτικούς της νόμιμης κυβέρνησης της Τρίπολης με τς δυνάμεις του πολέμαρχου Χαφτάρ της ανατολικής Λιβύης, ,ως και επισκέψεις στρατιωτικών ,επιχειρηματιών , βουλευτών σε Μόσχα ,Ρώμη και Άγκυρα , όμως για να υπάρξουν καταλυτικές εξελίξεις χρειάζεται χρόνος, πολιτική ευελιξία, συγκρότηση ενιαίου στρατού, και έμφαση στον χώρο της ασφάλειας στα πορώδη και ανυπεράσπιστα σύνορα της χώρας με τα κράτη του Μάγκρεμπ , και της υποσαχάριας Αφρικής.Συνεπώς η υπολογίσιμη Τουρκική παρουσία σε αρκετές βάσεις στην δυτική Λιβύη έχει τις επιπτώσεις της, το Τουρκο-Λιβυκό μνημόνιο εδώ και δύο χρόνια παραμένει ενώ η Άγκυρα έχει ήδη εκπαιδεύσει(σύμφωνα με πληροφορίες του υπογράφοντα ) 920 άνδρες του Λιβυκού ναυτικού ,μέσα από 75 διαχρονικά ειδικά σεμινάρια, που πραγματοποιήθηκαν σε αλ Χουμς, Μισράτα και Τρίπολη, καθώς και σε στρατιωτικά σχολεία σε Αττάλεια, Σμύρνη,κα..Πέραν αυτών κανένας δεν εγγυάται την εξάλειψη του περιβόητου μνημονίου.(στην πρόσφατη συνάντηση που είχαν στην Κωνσταντινούπολη Χαφταρικοί βουλευτές του απερχόμενου Κοινοβουλίου , με τον εκ των “πατέρων” του μνημονίου και του δόγματος της Γαλάζιας Πατρίδας απόστρατο ναύαρχο Τσιχάτ Γιιαγτζί άφησαν να αιωρούνται πολύ διφορούμενες θέσεις…).
Τρίτο : Παρά τις απροκάλυπτες και συνεχείς προκλητικές κινήσεις της Άγκυρας και του κατοχικού καθεστώτος στα ζητήματα των Βαρόσιων /Αμμόχωστου οι Ευρωπαίοι εμφανίζονται αδύναμοι και διχασμένοι στην επιβολή έστω οριακών κυρώσεων στην Άγκυρα. Αυτό για πολλοστή φορά διεφάνη στην πρόσφατη σύνοδο της ΕΕ ,με το ισχυρότατο Γερμανο-ελεγχόμενο μπλοκ κρατών να αποτρέπει την οποιαδήποτε λήψη απόφασης, ενώ και το κείμενο των διαφόρων ιδεών και επιλογών/προτάσεων του επιτρόπου Μπορέλ να είναι αναιμικό και θεωρητικολογικό. Η Άγκυρα λόγω των τεραστίων οικονομικών και εμπορικών συμφερόντων πολλών χωρών της ΕΕ, συν του γεγονότος ότι διαδραματίζει κρίσιμο γεωπολιτικό(και όχι μόνο) ρόλο εξ αιτίας της Ρωσο-Ουκρανικής στρατιωτικής έντασης ,εξακολουθεί να μην επικρίνεται , ενώ τα αναφερόμενα, ότι δεν έχει προωθηθεί καθόλου η διαδικασία των σχέσεων Τουρκίας-ΕΕ δεν φαίνεται να την απασχολεί.Αντίθετα ενισχύει με υπολογίσιμη επιτυχία(όπως φάνηκε από τις πρόσφατες διασκέψεις των Τουρκικής καταγωγής κρατών της Κεντρικής Ασίας, της 3ης Τουρκο-Αφρικανικής Διάσκεψης Κορυφής στην Κωνσταντινούπολη να ενδιαφέρεται για άλλες γεωγραφικές περιοχές και ζώνες , συμπεριλαμβανομένων κρατών , όπως οι Φιλιππίνες και η Μαλαισία στη νοτιοανατολική Ασία.. Μέσα από όλα αυτά προωθείται πολύ η αμυντική βιομηχανίας της και κυρίως η εξαγωγή επανδρωμένων αεροσκαφών/drοnes προς τρίτες χώρες.Δυστυχώς η περίπτωση της Κύπρου (και μάλιστα κράτος-μέλος της ΕΕ στο οποίο επί 47 χρόνια υφίσταται κατοχή ) δεν εκλαμβάνεται όπως οι περιπτώσεις των κυρώσεων σε Ρωσία και Λευκορωσία.(όπου έχουμε εδώ και επτά χρόνια Ρωσική στρατιωτική εμπλοκή στο Ντονμπάς/τμήμα ανατολικής Ουκρανίας , ως και παράνομη προσάρτηση της Κριμαϊκής χερσονήσου).
Τέταρτο : Το Κυπριακό έχει βαλτώσει , και ειδικά μετά τις συναντήσεις της Γενεύης τον περασμένο Απρίλιο .Ο σκληροπυρηνικός Τουρκοκύπριος ηγέτης Ερσίν Τατάρ δεν μετακινείται καθόλου από τις διαχωριστικές και διχοτομικές θέσεις, που ασφαλώς έχουν την πλήρη κάλυψη της Άγκυρας και του κατοχικού στρατού στην Κερύνεια. Δεν υπάρχουν δηλώσεις του ,που να μην επικεντρώνεται στην διαίρεση της νήσου, στην απόρριψη των έστω προβληματικών επιλογών της διζωνικής/δικοινοτικής μορφής, ενώ με παρότρυνση των Τουρκικών αρχών προσπαθεί να αποκτήσει ρόλο στα ενεργειακά, παρουσία στην Κυπριακή ΑΟΖ και κάποιας μορφής αναγνώριση και εκπροσώπηση. Ασφαλώς δεν έχει επιτύχει σε αυτό τον τομέα πολλά ,όμως απαιτείται προσοχή και επαγρύπνηση.Η σταδιακή αναβάθμιση του Συμβουλίου Τουρκικών κρατών (Ουζμπεκιστάν Καζακστάν Κιργιζία, Τουρκμενιστάν -Αζερμπαϊτζάν και με χώρα- παρατηρητή την Ουγγαρία του Όρμπαν) επιβάλει την εξέταση των κινήσεων που γίνονται και θα γίνουν μέσα στην περίοδο 2022-2023.
Συμπερασματικά ,όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοικτά στο θαλάσσιο χώρο περιφερειακά της Κύπρου, ενώ η Άγκυρα μέσω του επιθετικού και προκλητικού ναυτικού δόγματος της Γαλάζιας Πατρίδας επιδιώκει να θέσει υπό τον απόλυτο έλεγχό της την περιοχή από την Μαρμαρίδα (έναντι Δωδεκανήσου) μέχρι το Τσευχάν/Ισκεντερούν ,ως και να καταστήσει όμηρο την Κυπριακή ΑΟΖ.Μέσα στα επόμενα δύο χρόνια θα κριθούν πολλά, ενώ χρειάζεται προσοχή στην εν εξελίξει οπορτουνιστική στροφή του Ερντογάν με τα Εμιράτα(και πιθανότατα προσεχώς με την Σαουδική Αραβία), ενώ οι κινήσεις του σε Βαλκάνια, Μαύρη Θάλασσα, αλλά και εντός των κόλπων του ΝΑΤΟ θα πρέπει να αναλύονται, καταγράφονται και επικαιροποιούνται (γιατί οι πλείστοι λένε τα ίδια και τα ίδια, ενώ στερούνται πληροφοριών) γιατί φλερτάρει σε διάφορες γεωγραφικές ζώνες , δημιουργώντας πολιτικά και άλλα “προγεφυρώματα”.(πχ σε Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη-Κόσοβο κα) .Επίσης δεν αποκλείεται να δούμε ακόμα και νέες εντάσεις σε θαλάσσια οικόπεδα της Κυπριακής ΑΟΖ που έχουν αδειοδοτηθεί σε Γαλλικών (κυρίως) συμφερόντων εταιρείες…
