Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η επιβολή σκληρών διμερών αλλά και στα πλαίσια του G7 οικονομικών και εμπορικών κυρώσεων από την πλευρά του Τόκιο στη Μόσχα για την απρόκλητη στρατιωτική επέμβαση του Πούτιν στην Ουκρανία(πριν από 28 ημέρες) ,όπως ήταν φυσικό προκάλεσε την ρήξη στις διπλωματικές επαφές των δύο κρατών – τα οποία από το τέλος του Β παγκοσμίου πολέμου δεν έχουν υπογράψει συνθήκη ειρήνης,εξ αιτίας των διαφορετικών θέσεων που σχετίζονται με την κυριαρχία επί των λεγόμενων βόρειων επικρατειών /Κουρίλες νήσους,που γεωγραφικά βρίσκονται βόρεια του Ιαπωνικού αρχιπελάγους.
Η διένεξη των Κουρίλων Νήσων, γνωστή ως διαμάχη για τα Βόρεια Εδάφη(στην Ιαπωνία) είναι μια εδαφική διαμάχη ανάμεσα σε Τόκιο και Μόσχα σχετικά με την ιδιοκτησία των τεσσάρων νοτιότερων νήσων του αρχιπελάγους των Κουρίλων. Η συγκεκριμένη αλυσίδα νησιών εκτείνεται μεταξύ του βορειότερου Ιαπωνικού νησιού Χοκάιντο και προς στα νότια της στρατηγικής σημασίας Ρωσικής χερσονήσου της Καμτσάτκα..Τα νησιά χωρίζουν την Οχοτσκική Θάλασσα από τον Ειρηνικό Ωκεανό. Τα μεγαλύτερα τέσσερα αμφισβητούμενα νησιά, όπως και άλλες νησίδες της αλυσίδας των Κουρίλων (που δεν αμφισβητούνται) προσαρτήθηκαν κάτω από διφορούμενες και αμφισβητούμενες ενέργειες και συνθήκες από την πρώην Σοβιετική Ένωση μετά την στρατιωτική εμπλοκή της Μόσχας προς το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και την είσοδό της στο πόλεμο κατά της μιλιταριστικής Ιαπωνίας .
Τα αμφισβητούμενα νησιά βρίσκονται από το 1945 υπό Σοβιετική/Ρωσική διοίκηση ως τμήμα της Περιφέρειας Σαχαλίνης (Άπω Ανατολή ) και επί αυτών έχουν αναπτυχθεί στρατιωτικές δυνάμεις που εμπίπτουν στην Ρωσική διοίκηση της Άπω Ανατολής , με βάσεις-κλειδιά του Ρωσικού στόλου το Βλαδιβοστόκ και το Πετροπάβλοφσκ. Τα νησιά έχουν στρατηγική αξία στα πλαίσια ευρύτερων γεωπολιτικών εξελίξεων και δεδομένων προς τον Αρκτικό κύκλο (και όχι μόνο χώρο). Οι κατά καιρούς διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε Μόσχα και Τόκιο , έχουν αποβεί άκαρπες . Διεκδικούνται από την Ιαπωνία, η οποία τα αποκαλεί ως Βόρεια Εδάφη της ή Νότια Τσισίμα και τα θεωρεί τμήμα της υποπεριφέρειας Nεμούρο της νήσου Χοκάιντο .Τα επίμαχα νησιά είναι η νήσος : Ιτουρούπ /Ετορόφου , η νήσος Kουνασίρ, η νήσος Σικοτάν και η νήσος Χαμπομάι .
Τέλος επαφών Μόσχας-Τόκιο
Χθες από πλευράς Μόσχας αποφασίστηκε η διακοπή των συνομιλιών για την υπογραφή συνθήκη ειρήνης , λόγω των επικρίσεων του Τόκιο για την εισβολή στην Ουκρανία .Στις 7 Μαρτίου 2022 ο Πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Φούμι Κισίντα δήλωσε ότι οι νότιες Κουρίλες είναι «ένα ιδιαίτερο έδαφος για την Ιαπωνία, ένα έδαφος στο οποίο η Ιαπωνία έχει κυριαρχία». Στις 8 Μαρτίου, ο Ιάπωνας υπουργός εξωτερικών Γιοσιμάσα Χαγιάσι ανέφερε τα τέσσερα νησιά ως «αναπόσπαστο και δεδομένο μέρος της Ιαπωνίας. Σημειώνεται ότι διαδοχικές Ιαπωνικές κυβερνήσεις ήσαν απρόθυμες στο να χρησιμοποιήσουν γλώσσα που θα μπορούσε να εκληφθεί ως προκλητική από τη Ρωσία στην διάρκεια των διπλωματικών επαφών για τα νησιά τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια.
Όταν ο πρώην πρωθυπουργός Σίνζο Άμπε ρωτήθηκε αν θεωρούσε τα νησιά αναπόσπαστο μέρος της Ιαπωνίας το 2019, αρνήθηκε να απαντήσει για να μην προκαλέσει διακοπή στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, ωστόσο, μετά το ξέσπασμα του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας στις 24 Φεβρουαρίου και τις συνέπειες των κυρώσεων κατά της Ρωσίας. η Ιαπωνική κυβέρνηση επέστρεψε σε πιο σκληροπυρηνική στάση στα νησιά, όπως φαίνεται και από τη δήλωση του Κισίντα .Προχθές η Ρωσία ανακοίνωσε την απόσυρσή της από τις συνομιλίες για τη συνθήκη ειρήνης με την Ιαπωνία , ως και το πάγωμα των κοινών οικονομικών έργων που σχετίζονται με τα αμφισβητούμενα νησιά Κουρίλες λόγω των κυρώσεων που επιβλήθηκαν από την Ιαπωνία .
Ειδικότερα η ανακοίνωση του Ρωσικού υπουργείου εξωτερικών αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής :
“Λαμβάνοντας υπόψη τον προφανώς εχθρικό χαρακτήρα των μονομερών περιορισμών που επιβλήθηκαν από την Ιαπωνία στη Ρωσία σε σχέση με την κατάσταση στην Ουκρανία, η Ρωσική Ομοσπονδία λαμβάνει διάφορα μέτρα ως απάντηση.Υπό τις παρούσες συνθήκες, η Ρωσική Ομοσπονδία δεν σκοπεύει να συνεχίσει τις συνομιλίες για ειρηνευτική συνθήκη με την Ιαπωνία, διότι είναι αδύνατο να συζητηθεί αυτό το θεμελιώδες έγγραφο για τις διμερείς σχέσεις με ένα κράτος που κατέχει ρητά εχθρική θέση και επιδιώκει να βλάψει τα συμφέροντα της χώρας μας”
Επίσης η Ρωσία αποφάσισε να αναστείλει τα ταξίδια χωρίς θεώρηση για τους Ιάπωνες πολίτες βάσει της συμφωνίας του 1991 για τις ανταλλαγές χωρίς θεώρηση μεταξύ των Νήσων Κουρίλων ως και της συμφωνίας του 1999 για τις επισκέψεις πρώην Ιαπώνων κατοίκων των νότιων Κουρίλων νήσων στους τόπους της πρώην κατοικίας τους.Η Ρωσία θα αποσυρθεί επίσης από τον διάλογο με την Ιαπωνία για την ανάπτυξη κοινών οικονομικών δραστηριοτήτων στα νότια νησιά Κουρίλες.Τέλος η Ρωσία θα εμποδίσει την επέκταση του καθεστώτος εταίρου της Ιαπωνίας στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας του Ευξείνου Πόντου (ΟΟΣΕΠ) για τον τομεακό διάλογο.
